یعقوب سرباز جدا رئیس زندان مرکزی اردبیل
یعقوب سرباز جدا در مقام رئیس زندان مرکزی اردبیل نقش مستقیم در سرکوب شهروندان استان اردبیل داشته است. سرباز جدا تا مرداد 1394 رئیس زندان خلخال در استان اردبیل بوده و از مرداد 1394 رئیس زندان مرکزی اردبیل میباشد.
یعقوب سرباز جدا مسئول موارد جدی نقض حقوق زندانیان در زندان مرکزی اردبیل بوده است. او به عنوان رئیس زندان، در اعمال شکنجه، ضرب و شتم و اجرای احکام اعدام نقش مستقیم داشته است. به ویژه در مورد اعدام کودک-مجرمان، مسئولیت او پررنگتر میشود. گزارشهای حقوق بشری تأیید میکنند که در این زندان، حقوق کودکان بارها نقض شده است.
براساس گزارشها، حداقل یک کودک-مجرم در این زندان اعدام شده است. مجید اسماعیلزاده، یکی از این قربانیان، در سیام فروردین ۱۳۹۹ اعدام شد. این نوجوان در زمان بازداشت کمتر از ۱۸ سال سن داشت. اتهام او قتل عمد بود. او در دوران بازجویی توسط پلیس شکنجه شد تا به قتل اعتراف کند. حکومت ایران مسئول چنین رفتارهایی است.
بیشتر بخوانید
یعقوب سرباز جدا به عنوان رئیس زندان، در موارد متعدد آزار زندانیان نیز نقش دارد. او مسئول پروندهسازی علیه زندانیان سیاسی و امنیتی است. شواهد متعددی از اعمال شکنجه در این زندان وجود دارد. بسیاری از این شکنجهها با حضور مستقیم یعقوب سرباز جدا انجام شدهاند. او در گزارشهای متعددی بهعنوان آمر اصلی این شکنجهها معرفی شده است.
در آبان ۱۳۹۷، گروهی از زندانیان زندان اردبیل نامهای سرگشاده به جاوید رحمان نوشتند. در این نامه از شکنجه سیستماتیک در زندان پرده برداشتند. زندانیان ادعا کردهاند که به بهانه تخلف، به قرنطینه منتقل میشوند. این قرنطینه، مجهز به ابزار شکنجه بوده و زندانیان در وضعیت صلیب شکنجه میشدهاند. به گفته آنها، اولین مرحله شکنجه را یعقوب سرباز جدا آغاز کرده است.
تهدید و نقض مکرر حقوق بشر
در همان نامه از شکنجه مالک جرج، نوید دیداریان و کریم بابایی نام برده شده است. آنها در بند قرنطینه، در شرایطی غیرانسانی نگهداری میشدند. دستها و پاهایشان با قلاب به زمین و دیوار بسته شده بود. شکنجهها با حضور مأموران و خود یعقوب سرباز جدا انجام شدهاند. نام او در این گزارشها بارها تکرار شده است.
در این روش، سر زندانیان با کیسه پوشانده میشد. سپس با باتوم، مشت و لگد مورد ضرب و شتم قرار میگرفتند. طبق شهادت این نامه، هوتن مظاهری به دلیل سیگار کشیدن شکنجه شد. حتی با وجود اینکه در محل مجاز سیگار کشیده بود، شکنجه شد. حکومت ایران پاسخگوی چنین اعمالی نیست.
نامهایی مانند فردین موسیپور، رضا اشکانی، قاسم علیزاده، سجاد محمدزاده، سهیل عزیزی و اکبر آقازاده در این گزارشها ذکر شدهاند. همه آنها قربانی شکنجههای زندان اردبیل بودهاند. یعقوب سرباز جدا به عنوان رئیس این زندان در تمامی این وقایع مسئولیت مستقیم دارد. او بارها به نقض سیستماتیک حقوق بشر متهم شده است.
در آذر ۱۳۹۷، محمدصابر ملک رئیسی فاش کرد که امضاکنندگان نامه تهدید شدهاند. تهدیدها از سوی مقامات زندان، و مشخصاً یعقوب سرباز جدا صورت گرفته است. پس از انتشار نامه، تماس تلفنی زندانیان قطع شد. این اقدامات تنها بخشی از سرکوبهای حکومت ایران در زندان است.
محمدصابر ملک رئیسی در اردیبهشت ۱۳۹۸ نیز دوباره هدف ضرب و شتم قرار گرفت. او گزارش داده که دو تن از مسئولان زندان او را مورد حمله قرار دادند. دستش در این حادثه آسیب دید. وقتی از ضبط اموالش جلوگیری کرد، مسئولان زندان او را زدند. یعقوب سرباز جدا در تمام این موارد نامش دیده میشود.
پروندهسازی یعقوب سرباز جدا علیه زندانیان سیاسی
علاوه بر این موارد، او در پروندهسازی علیه زندانیان سیاسی نیز نقش کلیدی دارد. برای نمونه، محمدصابر ملک رئیسی و شیراحمد شیرانی در سال ۱۳۹۷ مجدداً متهم شدند. اتهام آنها، فعالیت تبلیغی در زندان و نشر اخبار در رسانههای معاند بود. این اتهامات توسط دادگاه انقلاب اردبیل مطرح شد.
در نتیجه این پرونده، محمدصابر ملک رئیسی به شش ماه زندان دیگر محکوم شد. این حکم به شکایت مستقیم یعقوب سرباز جدا صادر شد. همچنین هر دو زندانی برای ۸۰ روز به قرنطینه منتقل شدند. آنها فقط در پایان سال ۱۳۹۷ به بند عمومی برگشتند.
سابقه سرکوب یعقوب سرباز جدا به سالها قبل بازمیگردد. تا مرداد ۱۳۹۴، او رئیس زندان خلخال بود. سپس به ریاست زندان مرکزی اردبیل منصوب شد. بعد از آن، بهعنوان همکار قضایی سازمان زندانهای حکومت ایران در اردبیل ادامه فعالیت داد.
او در تمام این مسئولیتها به نقض حقوق انسانی متهم شده است. در اغلب گزارشهای حقوق بشری، نام یعقوب سرباز جدا با شکنجه، اعدام و سرکوب همراه است. هیچ یک از مقامات حکومت ایران نسبت به این گزارشها پاسخگو نبودهاند. سکوت در برابر چنین اعمالی، نشانهای از تأیید سیستماتیک آنهاست.
یعقوب سرباز جدا اکنون یکی از چهرههای شناختهشده در نقض حقوق بشر محسوب میشود. سازمانهای حقوق بشری خواستار پاسخگویی فوری او هستند. اقدامات او برخلاف همه معیارهای بینالمللی حقوق بشر بوده است. قربانیان همچنان در انتظار اجرای عدالت هستند.
منابع
- دادگستر یعقوب سرباز جدا
- دادگستر ماشینهای سرکوب؛ رئیس زندان







