یدالله موحد در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، نقش مستقیم در سرکوب شهروندان استان کرمان داشته است.
یدالله موحد، دادستان عمومی و انقلاب استان کرمان در دوران ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۳، و پس از آن رئیس کل پیشین دادگستری استان کرمان، مسئول نقض حقوق بشر در این استان است. او در برابر نقضهای جدی حقوق بشر، به ویژه در دادگاههای استان کرمان، نقش مستقیم داشته است. نقض حق اعتراض، حقوق اقلیتهای مذهبی و حق حیات از جمله مواردی است که تحت مسئولیت یدالله موحد قرار دارد.
در واکنش به اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ که در اعتراض به افزایش قیمت بنزین و وضعیت بد اقتصادی در حکومت ایران شکل گرفت، یدالله موحد در ۳۰ آبان ماه از بازداشت و تشکیل پرونده قضایی برای تعدادی از شهروندان مشارکت کننده در این اعتراضات خبر داد. او با تأکید گفت: «عناصر و لیدرهای اصلی ناآرامیهای اخیر در استان کرمان که اقدام به تخریب اموال عمومی داشتند، شناسایی و دستگیر شدهاند». موحد همچنین تهدید کرد که این افراد «مجازات سختی» در انتظار دارند.
یدالله موحد در مرداد ۱۳۹۵ به صراحت اعلام کرد که «حقوق بشر غربی» در حکومت ایران قابل اجرا نیست و این اندیشههای مادی که مبتنی بر حقوق بشر غربی هستند، نمیتوانند در کشورهای اسلامی پیادهسازی شوند. این گفتهها به خوبی نشان میدهند که موحد در مقام دادستان عمومی و انقلاب استان کرمان و رئیس کل دادگستری این استان، نقض حقوق بشر را بهطور عمدی ترویج میکرد.
سرکوب اقلیتهای دینی
موحد در سرکوب اقلیتهای مذهبی نیز نقش داشته است. در دی ماه ۱۳۹۰، سه عضو یک خانواده بهائی در کرمان به نامهای بختیار راسخی، فرحناز نعیمی و فرین راسخی، به دستور شعبه هفتم دادسرای عمومی و انقلاب کرمان بازداشت شدند. این سه شهروند بهائی به مدت بیش از ۸۰ روز بدون پاسخگویی قضایی در بازداشت بودند. علاوه بر این، این افراد در انفرادی نگهداری شدند و مقامات امنیتی و قضائی از ارسال فرحناز نعیمی به بیمارستان خودداری کردند، حتی علیرغم خونریزی شدید او.
در اردیبهشت ۱۳۹۱، دادگاه انقلاب کرمان سه شهروند بهائی دیگر به نامهای سامان استوار، نهاله شهیدی و سحر بیرم آبادی را به دلیل فعالیتهای حقوق بشری خود به شش سال زندان محکوم کرد. این سه نفر به اتهام «تبلیغ آیین بهائیت» به دو سال زندان محکوم شدند. یدالله موحد در مقام رئیس کل دادگستری کرمان مسئول این احکام قضایی و نقض حقوق اقلیتهای مذهبی است.
در سال ۱۳۹۶، دادگاه انقلاب کرمان چهار شهروند بهائی دیگر به نامهای امرالله خالقیان، احسان الله امیری نیا، نیما رجب زاده و آرمان بندی را به ۲۰ سال زندان محکوم کرد. این افراد به اتهام «عضویت در تشکیلات بهائی به جهت بر هم زدن امنیت کشور» به پنج سال زندان محکوم شدند. در بهار ۱۳۹۹، وحدا سیلانی دیگر شهروند بهائی از کرمان به اتهام «تبلیغ علیه نظام از طریق تبلیغ بهائیت» به هفت ماه زندان محکوم شد.
بیشتر بخوانید
علی بابایی راینی از سرکوبگران اعتراضات ۱۴۰۱ در کرمان
نقش یدالله موحد در سرکوب معترضان دی ماه ۱۳۹۶
یدالله موحد در تمامی دوران مسئولیت خود در دستگاه قضائی استان کرمان در نقض حق اعتراض و پیگرد قضائی شهروندان مشارکتکننده در اعتراضات، نقش داشته است. در بهمن ماه ۱۳۸۹، موحد خبر داد که ۱۷ نفر از تجمعکنندگان در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ کرمان بازداشت شدهاند. او اعلام کرد که این افراد به اتهامات «اخلال در نظم عمومی» و «برپایی تجمعات غیرقانونی» محاکمه خواهند شد.
در خرداد ۱۳۹۷، یدالله موحد از صدور احکام کیفری برای ۱۴ نفر از مشارکتکنندگان در اعتراضات معیشتی دی ماه ۱۳۹۶ خبر داد. او همچنین به عنوان دادستان و رئیس کل دادگستری استان کرمان مسئول نقض حق آزادی شهروندان و همچنین اتهامات واهی علیه آنان است. در اسفند ماه ۱۳۹۲، موحد به تهدید شهروندان پرداخت و گفت که با افرادی که «از ایام پایانی و چهارشنبه آخر سال سوء استفاده» کنند، برخورد خواهد شد.
یدالله موحد به عنوان دادستان و رئیس کل دادگستری استان کرمان مسئول نقض حق حیات و اجرای احکام اعدام است. در دوران مسئولیت او، دستکم ۱۵۶ نفر در استان کرمان اعدام شدند. این اعدامها عمدتاً به اتهام قاچاق مواد مخدر صورت گرفته است. در دوران ریاست موحد بر دادگستری استان کرمان، حداقل ۶۵ نفر اعدام شدند، که شامل افراد با اتهامهای مختلف از جمله قتل عمد و محاربه بود.
یدالله موحد همچنین مسئول نقض حقوق کودکان و اعدام کودک-مجرمان است. در دی ماه ۱۳۹۵، یک کودک-مجرم به نام آرمان بحر آسمانی که تنها ۱۶ سال داشت، در زندان کرمان اعدام شد. این اقدام در تضاد با قوانین بینالمللی، به ویژه کنوانسیون جهانی حقوق کودک است که اجرای مجازات مرگ برای افراد زیر ۱۸ سال را ممنوع کرده است.
سوابق سرکوب و برخی از قربانیان یدالله موحد
یدالله موحد در مدت زمان مسئولیت خود در دستگاه قضائی کرمان، اقداماتی همچون نقض حقوق بشر، سرکوب معترضان و اقلیتهای مذهبی و اعدامهای گسترده را در کارنامه خود دارد.
سوابق سرکوب وی عبارتند از ورود به قوه قضائیه در مرداد ۱۳۶۷، دادستانی عمومی و انقلاب استان کرمان از مرداد ۱۳۸۵ تا شهریور ۱۳۹۳، رئیس کل دادگستری استان کرمان از شهریور ۱۳۹۳ تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ و از ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ مدیرکل امور استانها و سازمانهای تابعه معاونت قوه قضائیه و عضو معاون دیوان عالی کشور.
برخی از قربانیان نقض حقوق بشر توسط یدالله موحد شامل بختیار راسخی، فرحناز نعیمی، فرین راسخی، نهاله شهیدی، سحر بیرم آبادی، سامان استوار، امرالله خالقیان، احسان الله امیری نیا، نیما رجب زاده، آرمان بندی، آرمان بحر آسمانی و وحدا سیلانی هستند.
