یحیی پیرعباسی، قاضی و رئیس سابق شعبههای ۲۶ و ۲۸ دادگاه انقلاب تهران، در نقض فاحش حقوق بشر نقش مستقیم داشت. او بین سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲، به عنوان قاضی دادگاه انقلاب تهران، احکام زیادی علیه روزنامهنگاران و فعالان صادر کرد. وی در محدود کردن حقوق اساسی شهروندان، به ویژه آزادی بیان، حقوق اجتماعی، حق آزادی و حق حیات، نقشی مهم ایفا کرد.
در مرداد ماه ۱۳۹۳، تعدادی از سازمانهای حقوق بشری، نام یحیی پیرعباسی را در فهرست قضات سرکوبگر قرار دادند. طبق گفته این سازمانها، برخورد با کنشگران سیاسی و روزنامهنگاران بر عهده شش قاضی دادگاه انقلاب تهران، از جمله پیرعباسی بود. او به ویژه در صدور احکام سنگین پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸ نقش کلیدی داشت. برخی وکلا «آرای چندین صفحهای او را شبیه بیانیههای سیاسی و سرمقالههای روزنامه کیهان» میدانستند.
یحیی پیرعباسی، در مقام قاضی دادگاه انقلاب، سهم مهمی در سرکوب آزادی بیان در ایران داشت. او بسیاری از روزنامهنگاران را با دلایل واهی محاکمه و به زندان محکوم کرد. برای مثال، بهمن احمدی امویی، روزنامهنگار بازداشتشده در سال ۱۳۸۸، در دی ماه همان سال توسط وی به ۷ سال و ۴ ماه زندان و ۳۴ ضربه شلاق محکوم شد.
ژیلا بنی یعقوب، روزنامهنگار و همسر بهمن احمدی امویی، نیز در خرداد ماه ۱۳۸۹ محاکمه شد. پیرعباسی او را به ۱ سال زندان و ۳۰ سال محرومیت از روزنامهنگاری محکوم کرد. در شهریور ماه ۱۳۸۹، حسین رونقی، وبلاگنویس، توسط یحیی پیرعباسی به ۱۵ سال زندان محکوم شد. اتهامات وی «اقدام علیه امنیت ملی، عضویت در کمیته مبارزه با سانسور در ایران و توهین به خامنهای» بود.
بیشتر بخوانید
علی رضوانی بازجو-خبرنگار صداوسیمای رژیم را بشناسید
سعید پورحیدر، روزنامهنگار و معترض به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، در آذر ماه ۱۳۸۹ توسط یحیی پیرعباسی محاکمه شد. او به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام» به ۵ سال زندان محکوم شد. نازنین خسروانی، روزنامهنگار، نیز در فروردین ماه ۱۳۹۰ توسط یحیی پیرعباسی به ۶ سال زندان محکوم شد. اتهام او «اجتماع و تبانی به جهت اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ نظام» بود.
یحیی پیرعباسی در مهر ماه ۱۳۹۰، جعفر پناهی و محمد رسولاف، کارگردانان سینما، را محکوم کرد. اتهام آنها «اقدام علیه امنیت کشور و فعالیت تبلیغی علیه نظام» بود و به ۶ سال حبس محکوم شدند. یحیی پیرعباسی، جعفر پناهی را نیز به ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و خروج از کشور محکوم کرد. در بهمن ماه ۱۳۹۰، فاطمه خردمند، روزنامهنگار، توسط یحیی پیرعباسی به ۱ سال زندان محکوم شد.
یحیی پیرعباسی در نقض جدی حقوق فعالان مدنی، سیاسی، حقوق بشر، دانشجویی و صنفی نیز مشارکت مستقیم داشت. او بسیاری از این افراد را با دلایل واهی به زندانهای طولانیمدت محکوم کرد. شیوا نظرآهاری، فعال حقوق بشر، در شهریور ماه ۱۳۸۹ توسط یحیی پیرعباسی به ۶ سال زندان در تبعید و ۷۶ ضربه شلاق محکوم شد. اتهامات او «تبانی و اجتماع علیه امنیت ملی، اخلال در نظم عمومی و تبلیغ علیه نظام» بود.
در آذر ماه ۱۳۸۹، علی کلائی، فعال مدنی و سیاسی، توسط یحیی پیرعباسی به ۶ سال زندان محکوم شد. اتهامات او «تبلیغ علیه نظام از طریق نشر اخبار کذب و گزارشات مربوط به زندانیان سیاسی و اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم» بود. حکم ۱۱ سال زندان نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، در دی ماه ۱۳۸۹ توسط یحیی پیرعباسی صادر شد.
یحیی پیرعباسی، نسرین ستوده را صرفاً به دلیل دفاع از حقوق زندانیان سیاسی محکوم کرد. اتهامات او «اقدام علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام و عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر» بود. ستوده همچنین به ۲۰ سال محرومیت از شغل وکالت و ۲۰ سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد. پس از آن، یحیی پیرعباسی در بهمن ماه ۱۳۸۹، نوید خانجانی، فعال مدنی، را به ۱۲ سال زندان محکوم کرد.
اتهامات خانجانی شامل «نشر اکاذیب، تشویش اذهان عمومی و تبلیغ علیه نظام» بود. یحیی پیرعباسی همچنین قاضی صادرکننده حکم ۱۱ سال زندان برای نرگس محمدی، نایب رئیس مدافعان حقوق بشر، است. او در مهر ماه ۱۳۹۰ نرگس محمدی را به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور، فعالیت تبلیغی علیه نظام و عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر» محاکمه کرد.
در اسفند ماه ۱۳۹۰، عبدالفتاح سلطانی، وکیل دادگستری، توسط یحیی پیرعباسی به ۱۸ سال زندان محکوم شد. اتهامات او «مشارکت در تاسیس کانون مدافعان حقوق بشر، تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی علیه نظام» بود. سلطانی همچنین به ۲۰ سال محرومیت از حرفه وکالت محکوم شد. علی اکبر باغانی، دبیر کل کانون صنفی معلمان ایران، در دی ماه ۱۳۹۱ توسط یحیی پیرعباسی به ۱ سال زندان و ۱۰ سال تبعید محکوم شد. اتهام او «تبلیغ علیه نظام» بود.
یحیی پیرعباسی در سرکوب حقوق اقلیتهای مذهبی و تحدید جدی حق آزادی دین و مذهب نیز مشارکت مستقیم داشت. برای مثال، او در بهمن ماه ۱۳۹۱ سعید عابدینی، شهروند ایرانی-آمریکایی مسیحی، را به ۸ سال زندان محکوم کرد. اتهام او «تشکیل و راهاندازی کلیساهای خانگی به قصد بر هم زدن امنیت ملی» بود.
پیش از آن، در اسفند ماه ۱۳۹۰، علیرضا سیدیان، شهروند نوکیش مسیحی، توسط یحیی پیرعباسی به ۶ سال حبس تعزیری محکوم شد. اتهامات او «اجتماع و تبانی به قصد اخلال در امنیت ملی و فعالیت تبلیغی علیه نظام» بود.
یحیی پیرعباسی در نقض فاحش و جدی حق حیات با صدور حکم اعدام نیز مشارکت مستقیم داشت. او در آذر ماه ۱۳۸۸ به صورت غیابی ایوب پرکار، زندانی سیاسی، را به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم کرد. دلیل این حکم «هواداری از سازمان مجاهدین خلق» عنوان شد.
حکم اعدام غلامرضا خسروی سوادجانی در آذر ماه ۱۳۸۹ نیز توسط یحیی پیرعباسی صادر شد. این حکم در حالی بود که خسروی سوادجانی پیشتر در سال ۱۳۸۶ بازداشت و به اتهام «همکاری با سازمان مجاهدین خلق» به ۳ سال زندان محکوم شده بود. پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸، حکم او تغییر کرد و یحیی پیرعباسی وی را به اعدام محکوم کرد.
سعید پورحیدر، روزنامهنگار بازداشتی در اعتراضات سال ۱۳۸۸، شهادت داد که یحیی پیرعباسی شخصاً صدور حکم اعدام برای غلامرضا خسروی را تأیید کرده است. او این حکم را ناشی از «فشار نهادهای امنیتی» خوانده بود.
یحیی پیرعباسی در مقام قاضی دادگاه انقلاب تهران، در نقض حقوق زنان نیز مشارکت مستقیم داشت. او فعالان حقوق زنان را محاکمه کرد. قاضی یحیی پیرعباسی در اردیبهشت ماه ۱۳۸۹ شادی صدر و محبوبه عباسقلیزاده، فعالان حقوق زنان، را محکوم کرد. آنها به ترتیب به ۶ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق و ۲.۵ سال حبس و ۳۰ ضربه شلاق محکوم شدند. اتهام آنها «اقدام علیه امنیت کشور و اخلال در نظم عمومی» بود.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر یحیی پیرعباسی شامل موارد زیر است:
تا سال ۱۳۸۸: قاضی دادگاه خانواده
۱۳۸۸ تا بهمن ۱۳۹۲: قاضی و رئیس شعبه ۲۶ و ۲۸ دادگاه انقلاب تهران
از بهمن ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۴: رئیس شعبه ۲۱۷ عمومی-حقوقی مجتمع قضایی مفتح
برخی از قربانیان اقدامات یحیی پیرعباسی عبارتند از:
ژیلا بنی یعقوب
عبدالفتاح سلطانی
فاطمه خردمند
حسین رونقی
محمد رسول اف
نرگس محمدی
نسرین ستوده
شیوا نظرآهاری
بهمن احمدی امویی
سعید پورحیدر
نازنین خسروانی
جعفر پناهی
نوید خانجانی
علی اکبر باغانی
سعید عابدینی
علیرضا سیدیان
محبوبه عباسقلیزاده
ایوب پرکار
غلامرضا خسروی سوادجانی
شادی صدر
علی کلائی
اتحادیه اروپا به دلیل عملکرد ضد حقوق بشری یحیی پیرعباسی، از فروردین ماه ۱۳۹۰ او را در فهرست تحریمهای حقوق بشری خود قرار داد. این تحریم شامل ممنوعیت ورود به کشورهای عضو اتحادیه اروپا میشود. او متعاقباً در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۹۹ توسط دولت انگلستان نیز مورد تحریم قرار گرفت.
