نام زندان اوین با کلماتی مثل اعدام و شکنجه و اسارت پیوند خورده است. آنچه که از اوین گفته شده است، درصد کوچکی از همه آن چیزی است که باید گفته می شد. آنچه که در پی می آید گزارش ویژه ای است که در وب سایت« کانون حقوق بشر ایران» منتشر شده است. در این گزارش ویژه وضعیت بندهای مخوف ۲۰۹، ۲۴۰،۲۴۱، ۲الف و همین طور بندهای عمومی ۴ و ۸ می پردازد.
نظر به اهمیت این گزارش و ضرورت اطلاع رسانی در مورد زندانها، گزارش کانون حقوق بشر را کامل در اینجا می آوریم:
بازداشتگاه ۲۰۹ وزارت اطلاعات
بند ۲۰۹ واقع در زندان اوین جنب اندرزگاه ۴ می باشد. این بند شامل ۳ طبقه ( یعنی زیر زمین، همکف و طبقه ۱) میباشد. البته ممکن است زیرزمین آن طبقه های دیگری هم داشته باشد که کسی از آن مطلع نیست. چون زندانیان خاص از جمله پاسدارها و یا اطلاعاتیهایی که سابقاً برای رژیم کار کرده اند و اطلاعات سری در دست دارند را آنجا نگهداری می کنند. کسی از سرنوشت آنها اطلاعی ندارد و کاملاً مخفی هستند. زندانیان سیاسی امنیتی که محکوم به اعدام می شوند و اجازه ورود به بندهای عمومی را ندارند و همانجا پس از بازجویی و اتمام پرونده اعدام می شوند (به ندرت افراد آنجا قرار میگیرند).
طبقه همکف ۲۰۹
طبقه همکف شامل دو اتاق عمومی است که معمولا بالای ۱۵ نفر زندانی قرار دارد. معمولاً افراد پس از بازجویی و خروج از انفرادی برای تعیین تکلیف، به بند عمومی ۲۰۹ فرستاده میشوند. این محل به اتاق ۱۲۱ و ۱۲۲ معروف است . اندازه آن تقریبا ۶*۷ است. یک سرویس بهداشتی و ۲ حمام دارد. در همین طبقه همکف ۲ سوییت دیگر به اسم ۱۲۳ و ۱۲۴ دارد که اندازه آن ۳*۲ می باشد. در این اتاقها حدوداً ۴ نفر و در شرایط شلوغ تا ۶ نفر را نکه داری می کنند و یک سرویس بهداشتی و حمام دارد.
این طبقه یک هواخوری ۶ در۶ دارد که یک روز در میان زندانیان را بمدت ۲۰ دقیقه برای هواخوری میبرند.
در این طبقه که حالت یو بر عکس دارد دو اتاق دیگر شامل اتاق دوربین (مصاحبه) و اتاق استراحت وجود دارد.
سلولهای انفرادی
هر کدام از این سالنها از ابتدا و انتها با یک در نرده ای بسته می شوند. در هر سالن حدود ۱۰ سلول انفرادی هست که اخیرا بعضی از این سلولها را دو تا یکی کرده و بزرگتر کرده اند. اصطلاحاً سوییت شده و ۴ تا ۵ زندانی در آن نگه داری می شوند. در شرایطی که دستگیریها بالا میرود، سر و ته سالنها را می بندند و تا ۳۰ – ۴۰ نفر در این سالنها میاندازند. درب اتاقها را باز میگذارند که ۵ اتاق، یک هواخوری ۳*۳ و یک حمام و یک دستشویی دارد.
و اما سالنهایی که انفرادی هستند۱متر و ۸۰ سانتیمتر در ۲ متر و نیم میباشد . بعضی از این انفرادی ها یک دستشویی داخل سلول است. توالت فرنگی و یک سینک روشویی دارد. افرادی که در انفرادی هستند هفته ای دو مرتبه حمام می روند . یک بار لباس میدهند که عوض کند و هفته ای ۳ بار به مدت ۲۰ دقیقه هواخوری دارند. رو به روی این سالنها یک کریدور اصلی هست که عرض آن تقریباً ۲ متر می باشد و اتاق های بازجویی و بهداری نیز در آنجا است.
