کارنامه سیاه محمدحسین خسروی در زندان‌های سیستان و بلوچستان

محمدحسین خسروی با داشتن مناصب مهمی چون ریاست زندان زاهدان و مدیرکلی زندان‌های استان سیستان و بلوچستان، در مقام یک مقام ارشد حکومت ملایان در سرکوب و نقض گسترده حقوق بشر نقش‌آفرینی کرده است. اعدام‌های پرتعداد، شکنجه، ضرب و شتم، و محدودیت‌های اعمال شده بر زندانیان تنها بخشی از کارنامه سیاه اوست.

محمدحسین خسروی در مقام مدیرکل زندان‌های استان و رئیس پیشین زندان زاهدان در نقض حقوق بشر در این استان نقش داشته است. عدم رعایت اصل تفکیک جرایم، رسیدگی نکردن پزشکی، ضرب و شتم زندانیان و غذای نامناسب از موارد نقض حقوق بشر است. تراکم بالای جمعیت و نبود تهویه مناسب نیز از دیگر مشکلات زندان‌هاست. محدودیت برای تماس تلفنی و دسترسی به هواخوری زندانیان نیز وجود دارد. محمدحسین خسروی مسئول نظارت بر شرایط زندان‌ها و اجرای آیین‌نامه سازمان زندان‌ها است. او همچنین در زمان مسئولیتش در اجرای احکام اعدام در این استان نقش دارد. نظارت بر اجرای اصل طبقه‌بندی زندانیان و تهیه برنامه غذایی نیز بر عهده اوست. رعایت شئون انسانی زندانیان نیز از وظایف مدیرکل زندان‌ها طبق آیین‌نامه است.

نقض حقوق زندانیان

در ۶ مرداد ۱۳۹۱، منابع حقوق بشری از انتقال دست‌کم ۸۰ زندانی سنی مذهب به مکانی نامعلوم خبر دادند. این انتقال در پی اعتراضات آن‌ها در خرداد ۱۳۹۱ رخ داد. برخی زندانیان نیز پس از ضرب و شتم به سلول‌های انفرادی منتقل شدند.

بیشتر بخوانید

سرکوب به سبک پلیس: کارنامه سیاه مرتضی طلایی در تهران

در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴، گزارشی جامع به وضعیت زندانیان در زندان زاهدان پرداخته شد. در اسفند ۱۳۹۳، یک زندانی به نام اسماعیل رضایی پس از بازگشت از مرخصی مورد آزار قرار گرفت. او به ظن حمل مواد مخدر به مدت ۳ روز به ستونی در زندان بسته شده بود. پس از اثبات بی‌گناهی و اعتراض، مأموران او را کتک زدند. این ضرب و شتم به شکستن ۲ دندان او منجر شد. پس از شکایت رسمی، او ۲۰ روز در بند قرنطینه ماند. اسماعیل رضایی تا زمان اعلام رضایت از مأموران از ملاقات و مرخصی محروم بود.

در ۱۲ دی ۱۳۹۴، منابع حقوق بشری از فوت ۳ زندانی در زندان زاهدان خبر دادند. اقبال ناروئی و غلام ربانی براهوی به دلیل عدم رسیدگی پزشکی فوت کردند. تأخیر در اعزام آن‌ها به بیمارستان علت اصلی مرگ بود.

در ۲۰ مهر ۱۳۹۷، در پی درگیری زندانیان به دلیل کمبود جا، مسئولان زندان وارد عمل شدند. شماری از آن‌ها را به هواخوری برده و پس از برهنه کردن، مورد ضرب و شتم قرار دادند.

در ۱۱ آذر ۱۳۹۷، تعدادی از زندانیان زندان زاهدان نامه‌ای منتشر کردند. آن‌ها در این نامه از کمبود امکانات پزشکی لازم خبر دادند. همچنین کمبود نیروهای بهداری برای رسیدگی به تعداد بالای زندانیان در این زندان وجود داشت.

در ۲۰ آذر ۱۳۹۷، گزارشی از عدم رعایت اصل تفکیک جرایم خبر داد. این مسئله در خصوص زندانیان سیاسی زندان زاهدان رخ داده بود.

ضرب و شتم زندانیان

در ۷ دی ۱۳۹۷، گزارشی از مشکلات زندانیان زندان زاهدان منتشر شد. پایین بودن کیفیت غذا و عدم رسیدگی پزشکی از جمله این مشکلات بود. مسئولان بهداری با زندانیان بیمار بدرفتاری می‌کردند. وسایل تهویه هوا برای گرمایش و سرمایش نبود. تراکم بالای جمعیت و نبود جای خواب مناسب نیز مشکل‌ساز بود. به زندانیان فعال در بخش اشتغال حقوق مناسبی داده نمی‌شد.

در ۱۳ دی ۱۳۹۷، ۲ زندانی به نام‌های خلیل شه بخش و اسماعیل فقیر دادزهی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. این ضرب و شتم پس از یک درگیری لفظی رخ داد. ۴ مسئول زندان و چند سرباز آن‌ها را کتک زدند.

در ۲۱ دی ۱۳۹۷، یک زندانی تبعه افغانستان به نام نورمحمد شیمواری مورد ضرب و شتم قرار گرفت. این اتفاق پس از یک مجادله کلامی با یکی از مأموران زندان رخ داد. ضرب و شتم پس از بستن دستانش به میله‌های قرنطینه انجام شد. در پی آن، مچ دست راست وی ترک خورد. با این حال، او بدون رسیدگی پزشکی به بند بازگردانده شد. محمدحسین خسروی در مقام مسئول مستقیم، در قبال این وقایع مسئولیت دارد.

در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۱، محمد پرواز در زندان زاهدان به دلایل نامعلومی جان خود را از دست داد.

در ۱۶ خرداد ۱۴۰۱، تعداد ۱۲ زندانی در زندان زاهدان اعدام شدند. نام این زندانیان نصیر محمدانی، ابراهیم بریج (رخشانی)، محمد نبی کبدانی، محمد علی کهرازهی و محمد عمر کهرازهی (نسبت برادر) بود. دستگیر گرگیج، ابراهیم گرگیج، جلیل گرگیج و مهدی نصیری نیز در میان اعدام‌شدگان بودند. عیسی صفری، حمیدالله پالیز و یک زن به نام خانوادگی گرگیج نیز اعدام شدند. نصیر محمدانی، ابراهیم بریج (رخشانی) و چندین نفر دیگر به اتهامات مواد مخدر محکوم به اعدام بودند. محمدحسین خسروی در مقام مسئول اصلی، دستور اجرای این احکام را صادر کرده است.

اعدام‌ها در دوران محمدحسین خسروی

در ۲۱ خرداد ۱۴۰۱، حکم ۴ زندانی در زندان زابل به اجرا درآمد. این زندانیان اسمائیل (سخی) زاروزهی، امین‌الله براهویی (نارویی)، ثناءالله بهادرزهی (نارویی) و رسام پودینه بودند. آن‌ها به اتهامات مرتبط با مواد مخدر و قتل به اعدام محکوم شده بودند. این موارد نیز تحت مدیریت محمدحسین خسروی در این استان رخ داده است.

در ۲۹ مرداد ۱۴۰۱، حکم اعدام ۵ زندانی از جمله یک کودک‌مجرم اجرا شد. این اعدام‌ها در زندان زاهدان انجام شد. آن‌ها به اتهامات مواد مخدر و قتل محکوم شده بودند. هویت این زندانیان امید عالیزهی، مرتضی دهواری، عبدالباسط براهویی، عبدالرحیم اسماعیل زهی و محسن سالارزهی بود. امید عالیزهی، کودک‌مجرم اعدام‌شده، در سال ۹۶ و در ۱۶ سالگی به اتهام قتل بازداشت شده بود.

در ۱۵ آبان ۱۴۰۱، عزیز نارویی، امان‌الله عالیزاهی و نعمت‌الله براهویی در زندان زاهدان اعدام شدند. عزیز نارویی به اتهام مواد مخدر محکوم به اعدام شده بود.

در ۲۲ آبان ۱۴۰۱، حکم ۳ زندانی با هویت امام‌بخش نارویی (لک‌زهی)، محسن آنشینی و ولی رودینی در زندان زاهدان اجرا شد. آن‌ها به اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند.

همچنین در ۲۲ آبان ۱۴۰۱، «حال وش» از اعتصاب غذای شماری از زندانیان خبر داد. این زندانیان در بند ۹ زندان زاهدان محبوس بودند. این اعتصاب در اعتراض به اعمال محدودیت‌های فراقانونی توسط مسئولان زندان صورت گرفت.

در ۵ آذر ۱۴۰۱، حکم محمد عیسی‌زهی (توتازهی) در زندان زاهدان اجرا شد. او پیشتر به اتهام قتل به اعدام محکوم شده بود. این حادثه نیز در زمان ریاست محمدحسین خسروی بر زندان‌های استان رخ داد.

در ۶ آذر ۱۴۰۱، زبیر زیرکاری (براهویی) در زندان زاهدان اعدام شد. او به اتهامات مرتبط با مواد مخدر محکوم به اعدام شده بود.

در ۷ آذر ۱۴۰۱، حکم محمدامین عمرزهی در زندان زاهدان اجرا شد. او نیز به اتهامات مواد مخدر محکوم به اعدام شده بود.

ادامه اعدام‌ها

در ۱۳ آذر ۱۴۰۱، حکم غلامرسول مزارزهی و انوشیروان عمرزهی در زندان زاهدان اجرا شد. هر دو به اتهامات مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بودند. این موارد نیز به مسئولیت مستقیم محمدحسین خسروی صورت گرفته است.

در ۱۴ آذر ۱۴۰۱، حکم ناصر عمرزهی و علیرضا نارویی در زندان زاهدان به اجرا درآمد. آن‌ها به اتهامات مواد مخدر محکوم شده بودند.

در ۱۹ آذر ۱۴۰۱، حکم عبدالواسع براهویی (زیرکاری) به اتهام قتل در زندان زاهدان اجرا شد.

در ۲۰ آذر ۱۴۰۱، حکم عیسی نارویی (شیرزهی) در زندان زاهدان اجرا شد. وی به اتهامات مواد مخدر محکوم شده بود.

در ۲۶ آذر ۱۴۰۱، حکم قاسم سالارزهی به اتهام مواد مخدر در زندان زاهدان اجرا شد.

در ۳ دی ۱۴۰۱، حکم الیاس رئیسی و ایوب ریگی در زندان زاهدان اجرا شد. هر دو به اتهام قتل محکوم شده بودند.

در ۲۴ دی ۱۴۰۱، حکم اکبر شه بخش در زندان زاهدان به اجرا درآمد. او به اتهامات مواد مخدر محکوم شده بود.

در ۸ اسفند ۱۴۰۱، احکام هادی اربابی (گرگیج) و محمد اسحاق گرگیج در زندان زاهدان اجرا شد. آن‌ها به اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند.

در ۹ اسفند ۱۴۰۱، حکم خسرو محمدی در زندان زاهدان اجرا شد. او به اتهامات مواد مخدر محکوم شده بود.

در ۱۰ اسفند ۱۴۰۱، حال وش از ضرب و شتم زندانیان و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ خبر داد. این اتفاق در بدو ورود آن‌ها به بند ۹ زندان زاهدان توسط مأموران زندان رخ داده بود. تراکم بالای جمعیت و دسترسی محدود به هواخوری نیز از مشکلات این زندانیان است. اجازه تماس تلفنی تنها به شرط حضور مسئول بند داده می‌شود. تمامی این موارد در زمان مدیریت محمدحسین خسروی رخ داده است.

سوابق سرکوب محمدحسین خسروی

۳ اردیبهشت ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۰: رئیس زندان زاهدان

۲۳ فروردین ۱۴۰۰ تا کنون (مرداد ۱۴۰۴) مدیرکل زندان‌های استان سیستان و بلوچستان

برخی از قربانیان جنایات و نقض حقوق بشر در دوران مسئولیت محمدحسین خسروی

خسرو محمدی

محمد پرواز

نصیر محمدانی

ابراهیم بریج (رخشانی)

خلیل شه بخش

اسماعیل فقیر دادزهی

نورمحمد شیمواری

دستگیر گرگیج

ابراهیم گرگیج

عیسی صفری

حمیدالله پالیز

جلیل گرگیج

مهدی نصیری

محمد علی کهرازهی

محمد نبی کبدانی

محمد عمر کهرازهی

اسمائیل (سخی) زاروزهی

امین‌الله براهویی (نارویی)

ثناءالله بهادرزهی (نارویی)

عبدالباسط براهویی

عبدالرحیم اسماعیل زهی

امان‌الله عالیزاهی

عزیز نارویی

امام‌بخش نارویی (لک‌زهی)

محمدامین عمرزهی

محسن آنشینی

محسن سالارزهی

مرتضی دهواری

نعمت‌الله براهویی

امید عالیزهی

محمد عیسی‌زهی (توتازهی)

زبیر زیرکاری (براهویی)

رسام پودینه

عبدالواسع براهویی (زیرکاری)

اکبر شه بخش

علیرضا نارویی

انوشیروان عمرزهی

ایوب ریگی

الیاس رئیسی

قاسم سالارزهی

غلامرسول مزارزهی

عیسی نارویی (شیرزهی)

محمد اسحاق گرگیج

ناصر عمرزهی

منابع

• هرانا
• ایران وایر

ما را در تلگرام دنبال کنید

ما را در اینستاگرام دنبال کنید