حیدر مصلحی، در جایگاه وزیر اطلاعات، رهبری دستگاه اطلاعاتی-امنیتی ملایان را بر عهده داشت. از این رو، حیدر مصلحی در نقض حقوق بشر و تحدید شدید حقوق بشر، در تمامی ابعاد آن، مشارکت مستقیم داشته است.
دستگیری و آزار اقلیت‌های مذهبی، بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای، نقض آزادی بیان، شکنجه متهمان و زندانیان، دستگیری و آزار فعالان مدنی، صنفی، کارگری، زنان و حقوق بشر، و سرکوب معترضان سال ۱۳۸۸، از جمله اقدامات ضد حقوق بشری حیدر مصلحی در مقام وزیر اطلاعات است.
وزارت اطلاعات، نقشی مهم در بازداشت گسترده روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای ایفا کرد. حیدر مصلحی، به عنوان وزیر، در برابر این نقض فاحش آزادی بیان، مسئول است.
به عنوان نمونه، وزارت اطلاعات در بهمن ماه ۱۳۹۱، موج جدیدی از بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای را آغاز کرد. در جریان تنها چند هفته، شمار قابل توجهی از روزنامه‌نگاران، به اتهام «ارتباط با رسانه‌های معاند» بازداشت شدند.
بیشتر بخوانید
جواد دلیری، سردبیر روزنامه اعتماد، ساسان آقایی، دبیر گروه بین‌الملل روزنامه اعتماد، نسرین تخیری، دبیر اجتماعی روزنامه اعتماد، میلاد فدایی اصل، دبیر سرویس سیاسی خبرگزاری ایلنا، سلیمان محمدی، روزنامه‌نگار اجتماعی و دبیر سرویس حوادث روزنامه بهار، پوریا عالمی، طنزنویس روزنامه شرق، پژمان موسوی، همکار روزنامه شرق و بهار، مطهره شفیعی، دبیر گروه سیاسی روزنامه آرمان، نرگس جودکی، دبیر اجتماعی روزنامه آرمان، اکبر منتجبی، دبیر اجرایی و سیاسی هفته‌نامه آسمان، و امیلی امرایی، خبرنگار فرهنگ و هنر روزنامه بهار، از بازداشت‌شدگان بودند.
فاطمه ساغرچی، مدیر سابق کتابخانه مرکز تحقیقات استراتژیک و ویراستار سایت جماران، صبا آذرپیک، خبرنگار پیشین روزنامه اعتماد و سایت بازتاب امروز، کیوان مهرگان، خبرنگار شفقنا، ریحانه طباطبایی، روزنامه‌نگار روزنامه بهار، و حسین یاغچی، دبیر ادبیات هفته‌نامه آسمان، نیز در این فهرست قرار داشتند.
نقض حقوق بشر روزنامه‌نگاران
بسیاری از این روزنامه‌نگاران، بعدتر توسط قوه قضاییه به زندان محکوم شدند. در جریان این موج، تعدادی از وب‌سایت‌های خبری و تحلیلی داخل کشور، از جمله سایت بازتاب، تابناک، و تاریخ ایرانی، از دسترس خارج شدند.
حیدر مصلحی، علت این بازداشت‌ها را «جلوگیری از به وجود آمدن فتنه قبل از انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲» عنوان کرده بود.
در دی ماه ۱۳۹۰ نیز، پرستو دوکوهی، سهام بورقانی، مرضیه رسولی، فاطمه خردمند، احسان هوشمندزاده (پنج روزنامه‌نگار)، و سعید مدنی (فعال اجتماعی)، به فاصله کوتاهی در تهران توسط ماموران وزارت اطلاعات دستگیر شدند.
حیدر مصلحی، در مورد این بازداشت‌ها نیز گفته بود: «کسانی که به دنبال اجرای اهداف آمریکایی‌ها برای برگزار نهمین دوره انتخابات مجلس بوده‌اند، بازداشت شده‌اند.» پیش از آن، در بهمن ماه ۱۳۸۸ نیز، حیدر مصلحی از بازداشت یک روزنامه‌نگار به اتهام «ارتباط با رادیو فردا» خبر داده بود.
وزارت اطلاعات در آزار و اذیت و بازداشت فعالان مدنی، حقوق بشر، و وکلای دادگستری، به شدت فعال بوده است. حیدر مصلحی، به عنوان سرپرست و مسئول این وزارتخانه، در عملکرد ضد حقوق بشری آن مشارکت داشته است.
به عنوان نمونه، ماموران وزارت اطلاعات، مرداد ماه ۱۳۹۰، کوهیار گودرزی، فعال حقوق بشر، و پروین مخترع، مادر او را بازداشت کردند. در بهمن ماه ۸۹ نیز، نرگس محمدی توسط وزارت اطلاعات بازداشت شد. نکته قابل توجه در بازداشت‌های وزارت اطلاعات، علاوه بر غیرقانونی و واهی بودن آن‌ها، اعمال خشونت جسمی و اخلاقی از سوی ماموران است.
عبدالفتاح سلطانی، خلیل بهرامیان، و نسرین ستوده، از جمله وکلای دادگستری هستند که در دوران مسئولیت حیدر مصلحی در وزارت اطلاعات، توسط این وزارتخانه بازداشت شدند.
سرکوب و آزار فعالان قومی و اتنیکی، به ویژه فعالان کرد، آذربایجانی، و عرب، از دیگر اقدامات ضد حقوق بشری وزارت اطلاعات است. حیدر مصلحی، در مقام وزیر اطلاعات، در برابر آن مسئول است.
بازداشت فعالان ادبی و فرهنگی
بازداشت خسرو و مسعود کردپور در اسفند ۱۳۹۱ و انتقالشان به مکان نامعلوم، بازداشت دست‌کم پنج فعال عرب در اهواز در دی و بهمن آن سال، بازداشت سه فعال ادبی و فرهنگی کرد در مرداد ۹۰، و بازداشت سیروان و شیرزاد حسین‌پناهی، از فعالان مدنی کرد، در فروردین ۹۲، از جمله این فشارها و آزارها بوده است.
حیدر مصلحی، در مقام وزیر اطلاعات، در برابر آزار و اذیت و اعمال فشار بر اقلیت‌های دینی، به ویژه بهائیان، از سوی این نهاد مسئول است.
وزارت اطلاعات، یکی از اصلی‌ترین نهادهای امنیتی-اطلاعاتی برای برخورد با پیروان آیین بهائی و دیگر اقلیت‌های مذهبی در ایران است.
به عنوان نمونه، ماموران وزارت اطلاعات در مرداد ماه ۱۳۹۰، شماری از شهروندان را در مشهد، کرج، اصفهان، شیراز، تهران، و یاسوج، به اتهام ارتباط با آنچه «تشکیلات بهائیت» خوانده شد، بازداشت کردند.
در آذر ماه نیز، کیوان کرمی، شهروند بهائی ساکن شیراز، از سوی اطلاعات استان فارس بازداشت شد.
در آذر ماه ۱۳۹۱ نیز، اطلاعات استان سمنان، آزار و اذیت و فشار بر شهروندان بهائی این استان را به شدت افزایش داد. در همان زمان، تارنمای جامعه بهائیان ایران، به نقل از یک شاهد عینی، در مورد علت افزایش فشارها در این استان نوشت: «اطلاعات و سازمان امنیت سمنان بسیاری قوی هست و عناصر متعصبی دارد.»
در اسفند ماه ۸۸، تنها پس از هفت ماه از ریاست حیدر مصلحی بر وزارت اطلاعات، کمیسیون آزادی بین‌المللی ادیان آمریکا، با انتشار گزارشی، از افزایش شدید فشارها بر اقلیت‌های مذهبی در ایران، از جمله مسلمانان سنی و بهائیان، خبر داد.
بر اساس این گزارش، ده‌ها شهروند بهائی در سال ۸۸، از سوی نهادهای اطلاعاتی-امنیتی، از جمله وزارت اطلاعات، بازداشت شدند.
آزار و اذیت اقلیت‌های دینی
شهروندان مسیحی نیز از آزار و اذیت و نقض حقوق اساسی خود، در استفاده از حق آزادی‌های دینی، توسط وزارت اطلاعات ایران، در دوران ریاست حیدر مصلحی بر این وزارتخانه، در امان نبوده‌اند.
به عنوان نمونه، ماموران این نهاد در اصفهان، اسفند ماه ۱۳۹۰، حکمت سلیمی، کشیش کلیسای رسمی پولس اصفهان را به اتهام «تبلیغ مسیحیت» بازداشت کردند. در همین زمان، در کرمانشاه نیز ۱۱ شهروند مسیحی توسط وزارت اطلاعات دستگیر شدند.
حیدر مصلحی همچنین، در مقام وزیر اطلاعات، در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸ و سال‌های پس از آن، مشارکت ویژه و مستقیمی در سرکوب حق اعتراض و حق تجمع شهروندان در ایران داشته است.
وزارت تحت مدیریت او، در سال ۸۸ و حتی سال‌های پس از آن، بسیاری از شهروندان را به دلیل مشارکت در اعتراضات یا همراهی مسالمت‌آمیز با آن، بازداشت کرد.
حیدر مصلحی خود، شهریور ماه ۱۳۸۹، درباره نقش وزارت اطلاعات در سرکوب معترضان گفته است: «پس از جریان فتنه ۸۸، [وزارت اطلاعات] توانست متناسب با حجم توطئه‌های دشمنان خارجی و داخلی ملت ایران، خود را بازسازی کند و با اقتدار کامل و با کمک سایر نهادها و سازمان‌های نظام، آن فتنه را خنثی کند.»
مصلحی همچنین، با متهم کردن معترضان به «تلاش برای براندازی نرم»، اعتراضات را نتیجه سرمایه‌گذاری آمریکا در جنگ نرم علیه ایران دانسته بود.
او بهمن ماه ۱۳۹۰ نیز در مورد اعتراضات گفته بود: «در فتنه ۸۸ تمام گروه‌های معاند نظام و انقلاب از انجمن حجتیه گرفته تا منافقین و موساد دست به دست هم دادند و همه کشورهای منطقه نیز تقریبا در این فتنه همراهی کردند.»
وزارت اطلاعات همچنین در سال ۹۰، شماری از هنرمندان، شاعران، و نویسندگان را نیز، به دلیل حمایت آن‌ها از اعتراضات ۸۸، بازداشت و برای مدتی در زندان نگاه داشت.
اتهام‌زنی جعلی و اعدام
در زمینه حق حیات، حیدر مصلحی، به عنوان وزیر وقت اطلاعات، در اعدام مجید جمالی‌فشی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۱، مشارکت مستقیم داشته و در برابر آن مسئول است. مجید جمالی‌فشی، از بازداشت‌شدگان پرونده مشهور به ترور دانشمندان هسته‌ای بود.
او آذر ماه ۱۳۸۹، به اتهام ترور مسعود علی‌محمدی، از افراد فعال در برنامه هسته‌ای ایران، توسط وزارت اطلاعات بازداشت شد. او شهریور ماه ۱۳۹۰ محاکمه و به اعدام محکوم شد. پیش از آن، در دی ماه ۱۳۸۹، فیلم اعترافات اجباری او، مبنی بر گناهکاری‌اش، از سوی صداوسیما پخش شد.
اتهام مشارکت در ترور و ارتباط با اسرائیل علیه مجید جمالی‌فشی در حالی است که بعدتر در مرداد ۱۳۹۸، با افشای جزئیات این پرونده، بی‌گناهی تمام متهمان بازداشت شده توسط وزارت اطلاعات و اصرار این نهاد بر پرونده‌سازی و دروغ‌بافی علیه بازداشت‌شدگان، ثابت شد.
به عنوان نمونه، تصویر پاسپورت اسرائیلی که در فیلم مستند «کلوپ ترور» پخش شده و ادعا می‌شود متعلق به مجید جمالی‌فشی بوده، از اساس جعلی بوده و در حقیقت تصویر دستکاری شده پاسپورت اسرائیلی در سایت ویکی‌پدیا بوده است. دستگاه قضایی ملایان، اردیبهشت ماه ۱۳۹۱، جمالی‌فشی را به اصرار وزارت اطلاعات، به دلیل ترور مسعود علی‌محمدی، اعدام کرد.
حیدر مصلحی، در برابر بازداشت فعالان زن توسط ماموران تحت نظر خود مسئول بوده و در این روند مشارکت مستقیم داشته است. به عنوان نمونه، ماموران وزارت اطلاعات، شهریور ماه ۱۳۸۸، فاطمه مسجدی و مریم بیگدلی، دو فعال حقوق زنان را، به دلیل پژوهش در زمینه قتل‌های ناموسی و عضویت در کمپین یک میلیون امضاء، دستگیر می‌کنند.
هر دوی این فعالان، بعدتر توسط دستگاه قضایی به زندان محکوم شدند. دی ماه همان سال نیز، وزارت اطلاعات تعدادی از فعالان حقوق زنان، از جمله منصوره شجاعی، مریم ضیاء، آتیه یوسفی، و نوشین عبادی را بازداشت کرد.
آزار و اذیت بازداشت‌شدگان
حیدر مصلحی همچنین، در برابر برخوردهای وحشیانه و غیرانسانی با زندانیان و بازداشت‌شدگان، توسط ماموران تحت نظارت خود، مسئول است. شواهد فراوانی از شکنجه و آزار بازداشت‌شدگان از سوی ماموران وزارت اطلاعات وجود دارد.
حیدر مصلحی، در مقام وزیر اطلاعات، در برابر اعمال شکنجه ماموران این نهاد علیه افراد بازداشتی مسئول است. شواهد فراوانی از اعمال شکنجه و آزار روحی، روانی، جسمی، و حتی جنسی، توسط ماموران وزارت اطلاعات، علیه بازداشت‌شدگان وجود دارد.
به عنوان نمونه، ماموران وزارت اطلاعات در سال ۱۳۹۱، در پرونده موسوم به «دستگیری عاملان ترور دانشمندان هسته‌ای»، افراد بازداشتی را با هدف اخذ اقرار و اعتراف، به شدت مورد آزار و اذیت و شکنجه جسمی و روانی قرار داده‌اند.
همه این افراد، پس از مدتی، بعد از اثبات بی‌گناهی‌شان، از زندان آزاد شدند. مازیار ابراهیمی، یکی از افراد بازداشت شده، پس از آزادی در سال ۹۳ به آلمان مهاجرت می‌کند. او جزئیات شکنجه‌های متحمل شده از سوی ماموران وزارت اطلاعات را افشا کرده است.
او فردی است که فیلم اعترافات اجباری‌اش در مرداد ماه ۹۱ از صداوسیما پخش شد. ابراهیمی در این فیلم، به اجبار اعتراف می‌کند که در ترور دانشمندان هسته‌ای ایران، در سال‌های ۸۸ تا ۹۰، دست داشته است.
اخذ اعترافات اجباری
به گفته ابراهیمی، او برای اعتراف اجباری در برابر دوربین صداوسیما، بیش از یک ماه انواع شکنجه روحی و جسمی را از سوی ماموران وزارت اطلاعات متحمل شده است: «این اعترافات پس از یک ماه تا چهل روز شدیدترین شکنجه‌ها بود. پس از ده ضربه کابل به کف پایم، پام شکست. در این مدت حدود ۶۰۰ ضربه کابل رو پای شکسته تحمل کردم. هفت ماه دستبند به دست در سلول انفرادی گلوله شدم. مهره‌های پشتم خم شده‌اند. برای رهایی از شکنجه حاضر بودم هر اتهامی آقایان می‌گفتند قبول کنم.»
به گفته او، ماموران وزارت اطلاعات، بیش از هفت ماه او را به شدت شکنجه می‌کنند: «من فقط به این دلیل اعتراف کردم که کابل نزنند و شکنجه ندهند. من را روی تخت دراز می‌کردند و تا می‌توانستند، با کابل می‌زدند. با خنده می‌گفتند که پاهایت اندازه کله‌ات شده.» ابراهیمی همچنین گفته است که دو بار به صورت نمایشی اعدامش کرده‌اند.
بنا بر شهادت بابک ابراهیمی، برادر مازیار ابراهیمی، وزارت اطلاعات ایران حتی او را نیز، که در سوریه سکونت داشته، بازداشت کرده و در زندان‌های حزب‌الله لبنان شکنجه کرده است.
نادر نوری کهن، از دیگر متهمان این پرونده نیز، که پس از آزادی از ایران خارج می‌شود، شهادت داده است که ماموران وزارت اطلاعات، او را برای اعتراف به عمل نکرده، برای مدت‌ها به شدت شکنجه می‌کردند.
این در حالی است که حیدر مصلحی خود، خرداد ماه ۹۱، با تبریک «بازداشت عاملان ترور دانشمندان هسته‌ای»، آن را یک «پیروزی» برای وزارت اطلاعات خوانده بود.
سوابق نقض حقوق بشر حیدر مصلحی عبارت است از:
مسئول عقیدتی، سیاسی کمیته انقلاب اسلامی در تهران؛
مسئول سیاسی بخش خارجی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم؛
نماینده خمینی در قرارگاه کربلا سپاه ـ مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور
نماینده ولی فقیه در نیروی زمینی سپاه پاسداران؛
نماینده ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج؛
نماینده ولی فقیه در نیروی هوایی سپاه پاسداران؛
عضو شورای نمایندگان ولی فقیه در مناطق اهل سنت؛
رئیس شورای برنامه‌ریزی مدارس علمیه اهل سنت؛
عضو هیئت مرکزی نظارت شورای نگهبان؛
نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه.
از شهریور ۱۳۸۸ تا مرداد ۱۳۹۲ وزیر اطلاعات
مشاور عالی خامنه‌ای در سپاه پاسداران
از آذر ۱۳۹۲ تا شهریور ۱۳۹۷، رئیس سازمان نشر آثار و ارزش‌های مشارکت روحانیت در دفاع مقدس
از شهریور ۱۳۹۷، جانشین دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی کل قوا
برخی از قربانیان نقض حقوق بشر که به حیدر مصلحی مرتبط هستند، عبارتند از:
اکبر منتجبی، امیلی امرایی، حسین یاغچی، جواد دلیری، کیوان مهرگان، مجید جمالی فشی، مازیار ابراهیمی، میلاد فدایی اصل، مطهره شفیعی، نرگس جودکی، نرگس محمدی، نسرین تخیری، پژمان موسوی، پوریا عالمی، ریحانه طباطبایی، صبا آذرپیک، سعید مدنی، ساسان آقایی، سلیمان محمودی، تقی رحمانی، کیوان کرمی، فاطمه ساغرچی، پرستو دوکوهی، سهام بورقانی، مرضیه رسولی، فاطمه خردمند، بابک ابراهیمی، نادر نوری کهن، فاطمه مسجدی، مریم بیگدلی، منصوره شجاعی، نوشین عبادی، کوهیار گودرزی، خسرو کردپور، سیروان حسین پناهی، شیرزاد حسین پناهی، علی کلائی.
تحریم‌های حیدر مصلحی
حیدر مصلحی، به دلیل همین عملکرد، از مهر ۱۳۸۹ در لیست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا قرار دارد.
بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، حیدر مصلحی، به عنوان وزیر اطلاعات، در بازداشت‌های گسترده و خودسرانه معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ و مخالفان سیاسی نقش داشته است. در این بیانیه همچنین آمده است که مصلحی در مورد ضرب و شتم، شکنجه روانی، و سوءاستفاده جنسی از بازداشت‌شدگان در بند ۲۰۹ زندان اوین، که توسط وزارت اطلاعات اداره می‌شود، مسئول است. اخذ اعترافات اجباری از زندانیان بند ۲۰۹ زندان اوین و دخالت در روند قضایی پرونده‌های آنان، از دیگر مواردی است که به عنوان دلایل تحریم حیدر مصلحی عنوان شده است.
او همچنین در مهر ۱۳۹۰ نیز در لیست تحریم‌های حقوق بشری اتحادیه اروپا جای گرفت. طبق بیانیه اتحادیه اروپا، وزارت اطلاعات، تحت هدایت حیدر مصلحی، به‌طور مداوم و گسترده از ابزارهای آزار و اذیت و شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه علیه مخالفان سیاسی و معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ استفاده کرد. وزارت اطلاعات مسئولیت اداره بند ۲۰۹ زندان اوین را بر عهده دارد که بسیاری از معترضان و مخالفان حکومت در آن زندانی هستند.
منابع
- دادگستر
- ویکی‌پدیا حیدر مصلحی
