در حالی که پیشرفتهای سریع نیروهای مخالف رژیم بشار اسد در خاک سوریه، توجه جهانیان را جلب کرده است، ناگهان خبری منتشر شد مبنی بر اینکه رژیم ایران دوباره جواد غفاری، معروف به قصاب حلب، را به سوریه اعزام کرده است. با صرف نظر از صحت یا نادرستی این خبر و اینکه آیا پاسداران رژیم جرأت حضور دوباره در خاک سوریه را دارند یا خیر، در این مقاله قصد داریم به معرفی و بررسی چهره یک جنایتکار پرداخته و شخصیت جواد غفاری یا همان «قصاب حلب» را بررسی کنیم.
جواد غفاری کیست؟
جواد غفاری به دلیل نقش خود در قتلعام سوریها به «قصاب حلب» شهرت یافت. او در تلاش بود تا تمامی اهالی حلب را که در آن زمان تحت محاصره قرار داشتند، قتلعام کند. پاسدار مصطفی جواد غفاری، که بهویژه در میان سوریها بهعنوان یک جنایتکار و مسئول قتلعام روستاهای سنینشین القصیر و اطراف حلب شناخته میشود، در اواسط سال ۲۰۱۴ به دستور قاسم سلیمانی به سوریه اعزام شد. او در جنگهای حلب و محاصره اهالی این شهر و کشتار مردم روستاهای اطراف آن نقش پررنگی ایفا کرد و با ارتکاب جنایات خود شهرت یافت.
پیشتر گزارشهایی منتشر شده بود مبنی بر اینکه بشار اسد و اطرافیانش در کاخ ریاست جمهوری سوریه پس از مدتها اختلاف در خصوص فعالیتهای پاسدار غفاری، از اقدامات او بهعنوان نماینده نیروهای ایرانی و شبهنظامیان وابسته به سپاه قدس ناراضی بودند. رفتارهای خودسرانه او و نقض حاکمیت سوریه، که از سوی برخی بهعنوان نقض حقوق بشر و سبب بدنامی رژیم اسد در داخل و خارج سوریه تلقی میشد، باعث افزایش نارضایتیها در میان مسئولان سوریه شد.
شبکه قاچاق و بازار سیاه توسط پاسدار غفاری
پاسدار غفاری با هدف ایجاد یک شبکه قاچاق، «بازار سیاهی» را در سوریه راهاندازی کرد که چالشهای زیادی برای اقتصاد دولتی سوریه ایجاد کرد. او از پرداخت مالیات و گمرک به نهادهای دولتی سوریه خودداری کرده و کالاهایی را بهصورت قاچاق وارد کشور میکرد. این اقدامات او و همقطارانش موجب بهرهبرداری از منابع طبیعی سوریه برای منافع شخصی و بهرهبرداری از شرایط جنگ داخلی شد. علاوه بر این، گروههای ایرانی در سوریه با استفاده از تسلط بر مناطق وسیعی از این کشور، به غارت و چپاول منابع طبیعی سوریه پرداخته و از پرداخت مالیات به دولت سوریه طفره میرفتند.
دولت سوریه، که از رفتارهای خودسرانه غفاری و گروه تحت فرمانش نارضیاتی داشت، نه تنها او را به دلیل اقداماتش از سوریه اخراج کرد، بلکه با همکاری روسها مانع از تشکیل گروههای شبهنظامی فرقهگرا مانند «حزبالله سوریه» شد. این اقدام روسها یکی از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از گسترش برنامههای فرقهگرایانه سپاه پاسداران در سوریه به شمار میآید.
درهمین زمینه
پاسدار مصطفی جواد غفاری یا «قصاب حلب» کیست؟
صالح العفیسی، یکی از افسران ارتش آزاد سوریه، در مصاحبهای با سایت «المشارق» مصری به توضیحاتی در خصوص جواد غفاری پرداخت.
او اشاره کرد که غفاری که همچنین با نامهای سید جواد و حاج جواد نیز شناخته میشود، در سال ۲۰۱۴ بهعنوان فرمانده نیروهای رژیم و شبهنظامیان فرقهگرا در سوریه منصوب شد. غفاری بهعنوان فرمانده عملیات در جنوب شرقی حلب، نیروهای افراطی فرقهگرا از کشورهای مختلف همچون افغانستان، پاکستان، عراق، لبنان و سوریه را آموزش داده و برای اجرای برنامههای توسعهطلبانه سپاه قدس بهکار میگرفت. او از شهرت بالایی در کشتار غیرنظامیان بهویژه در مناطق سنینشین سوریه برخوردار شد و بهعنوان «قصاب حلب» شناخته شد.
محمد العبدالله، روزنامهنگار سوری، نیز در مصاحبهای اظهار داشت که غفاری معمار برنامههای ایران در سوریه و مجری طرحهای قاسم سلیمانی بوده است. او همچنین اشاره کرد که غفاری در سال ۲۰۱۶ مانع از تخلیه غیرنظامیان از مناطق تحتمحاصره در شرق حلب شد و اصرار داشت که تمامی اهالی حلب باید قتلعام شوند.
تغییرات جمعیتی در سوریه و نقش غفاری
بشیر البسام، وکیل سوری، از نقش پاسدار غفاری در برنامههای ایران برای تغییر بافت جمعیتی در سوریه سخن گفت. بهگفته او، ایران بهواسطه دخالتهای مستقیم خود باعث آوارگی گسترده مردم سوریه شد. این برنامههای تغییر جمعیت در سوریه بهویژه در مناطق دمشق، حلب، حما و دیرالزور هدفمند بوده و بهمنظور جایگزینی سنیها با شیعیان سوری یا غیرسوری صورت گرفته است.
البسام اضافه کرد که هدف ایران از این اقدامات، تضمین حضور طولانیمدت خود در سوریه و سرکوب هرگونه مخالفت با نفوذ تهران در این کشور بوده است. بهطور کلی، ایران و سپاه پاسداران در این روند جنایات بزرگی علیه مردم سوریه مرتکب شدند که باعث ویرانی و آوارگی گسترده در این کشور شد.
