ولیالله حیاتی، در مقام معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، در سرکوب اعتراضات مردمی و نقض حقوق بشر در این استان نقش داشته است. او به عنوان مسئول هماهنگی نیروهای امنیتی و انتظامی و عضو شورای تأمین استان، در سرکوب خشونتآمیز اعتراضات تیرماه ۱۴۰۰ مسئولیت دارد.
در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۰، شهروندان خوزستان به دلیل کمبود آب آشامیدنی و خشکسالی شدید، دست به اعتراضات مسالمتآمیز زدند. این اعتراضات با سرکوب شدید نیروهای امنیتی مواجه شد. ولیالله حیاتی در مقام خود، مسئولیت این سرکوبها را بر عهده دارد.
در جریان این اعتراضات، نیروهای تحت فرمان ولیالله حیاتی با خشونت با معترضان برخورد کرده و به سوی آنها تیراندازی کردند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، تجمعات اعتراضی از ۲۴ تیر در شهرهای مختلف خوزستان آغاز و تا ۳۰ تیر ادامه داشته است. تصاویر منتشر شده از اعتراضات، استفاده نیروهای امنیتی از خشونت و تیراندازی به سوی معترضان را نشان میدهد.
تا تاریخ ۳۱ تیر ۱۴۰۰، کشته شدن دستکم سه نفر توسط مقامات رسمی حکومت ایران تأیید شده است، اگرچه علت مرگ آنها مسائل دیگری عنوان شده است. ولیالله حیاتی در اظهارات خود، کشته شدن این افراد را انکار کرده و آن را کذب خوانده است. او اظهار داشته که معاندان نظام به دروغ مطالب و ویدئوهایی مبنی بر کشته شدن سه نفر منتشر کردهاند.
ادعای کذب بودن کشته شدن معترضان توسط نیروهای امنیتی از سوی ولیالله حیاتی در حالی است که تصاویر منتشر شده از اعتراضات به روشنی تیراندازی نیروهای پلیس به سوی معترضان را نشان میدهد. بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، در جریان این اعتراضات، مصطفی نعیماوی در شهرستان شادگان و قاسم خضیری ناصری در منطقه کوت عبدالله اهواز توسط نیروهای امنیتی کشته شدند.
بیشتر بخوانید
جعفر صدیقی عامل سرکوب مردم سبزوار را بشناسید
در مقابل، ولیالله حیاتی ادعا کرده است که مصطفی نعیماوی بر اثر تیراندازی اغتشاشگران به سمت ترانس برق کشته شده است. او همچنین مرگ قاسم ناصری خضیری را ناشی از اختلافات خانوادگی دانسته است. این اظهارات در حالی بیان شده که شاهدان عینی و منابع حقوق بشری، نیروهای امنیتی را مسئول کشته شدن این افراد میدانند.
به گفته منابع حقوق بشری، نیروهای امنیتی و انتظامی با خشونت بسیار با معترضان در شهرهای استان خوزستان برخورد کرده و به سمت آنها تیراندازی کردهاند. در جریان این اعتراضات، دستکم ۱۸ نفر از معترضان توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و شماری از آنها نیز در نتیجه تیراندازی مأموران مجروح شدهاند.
در ششمین روز از اعتراضات (۲۹ تیر)، نیروهای امنیتی و انتظامی در شهرهای سوسنگرد، آبادان، ایذه، بهبهان، اهواز، خرمشهر و شادگان با معترضان درگیر شده و به سمت آنها گاز اشکآور و گلوله جنگی شلیک کردند. به گفته شاهدان عینی، تیراندازی مأموران به معترضان در ایذه سبب مجروح شدن شماری از آنها شده و دستکم کشته شدن یک جوان ۱۷ ساله به نام هادی بهمنی را در پی داشته است.
صدا و سیمای حکومت ایران، بدون اشاره به هویت این جوان، کشته شدن او در ایذه را تأیید کرده، اگرچه مرگ او را ناشی از تیراندازی مشکوک عنوان کرده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده، او در نتیجه اصابت گلوله جنگی به سینهاش جان باخته است.
تیراندازی مأموران پلیس به سوی معترضان توسط رسانههای داخلی حکومت ایران، به ویژه خبرگزاریهای نزدیک به نهادهای امنیتی نیز تأیید شده است. در همین زمینه، خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران در ۲۹ تیرماه با انتشار گزارشی نوشت: «برخورد ناجا و تیراندازی آنها برای مراقبت از اعتراض و مطالبات مردم خوزستان است.»
در هفته آخر شهریور ماه ۱۴۰۱، دور جدیدی از اعتراضات گسترده مردمی آغاز شد. این اعتراضات با جان باختن مهسا (ژینا) امینی در پی عملکرد گشت ارشاد آغاز شد و ابعاد گستردهای به خود گرفت. این اعتراضات در بسیاری از نقاط کشور با برخورد شدید نیروهای انتظامی و امنیتی سرکوب شد و دهها شهروند کشته و زخمی و شهروندان بسیاری بازداشت شدند.
استان خوزستان نیز یکی از این مناطق در کشور بود که مردم معترض در آن به خیابانها آمدند و توسط نیروهای انتظامی، نظامی و امنیتی سرکوب شدند. در جریان این سرکوبها در این شهرستان، دستکم چهارده شهروند از جمله حامد سلحشور، کیان پیرفلک ۱۰ ساله، علی مولایی، سپهر مقصودی ۱۴ ساله، آرتین رحمانی پیانی ۱۷ ساله، میلاد سعیدیان جو، رضا شریعتی و اشرف نیکبخت در شهرستان ایذه، مهدی فراهانی در خرمشهر، عباس لویمی و عماد حیدری در اهواز، رشید رشیدی در شوشتر، علیرضا شجاعی در بهبهان و محمدحسین سالاری در ماهشهر کشته شدند.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر ولیالله حیاتی عبارت است از: مشاور اجرایی استانداری ایلام، فرماندار شهرستانهای مهران و ایلام، معاونت فرمانداری دهلران، از شهریور ۱۳۹۳ تا دی ۱۳۹۷ فرماندار ویژه خرمشهر در استان خوزستان، از دی ۱۳۹۷ تا شهریور ۱۳۹۹ معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری خراسان شمالی، و از شهریور ۱۳۹۹ تا کنون (اردیبهشت ۱۴۰۴) معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان.
برخی از قربانیان جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر ولیالله حیاتی عبارتند از: مصطفی نعیماوی، قاسم خضیری ناصری، علی مولایی، آرتین رحمانی پیانی، حامد سلحشور، کیان پیرفلک، مهدی فراهانی، میلاد سعیدیان جو، عباس لویمی، عماد حیدری، حمیدرضا فرهادی، مسعود محمدی، مهشید بیباک، میلاد حمیداوی، محمدحسین سالاری، محمد ململی گلزاری، محمد نظریان و یاسین نوروزی.
