سرتیپ دوم پاسدار علی قاسمی به عنوان یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، در نقض گسترده حقوق بشر در ایران، نقش مهمی ایفا کرده است. او در مقام فرمانده پیشین سپاه انصارالرضا استان خراسان جنوبی، در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و همچنین نقض حق آزادی بیان و حقوق اجتماعی شهروندان این استان مسئول است.
نقض آزادی بیان و حقوق مدنی در زمان فرماندهی
علی قاسمی به عنوان فرمانده پیشین سپاه انصارالرضا استان خراسان جنوبی، در برابر نقض حق آزادی، حق آزادی بیان و حقوق اجتماعی شهروندان توسط مأموران تحت فرماندهی خود مسئول است. در اردیبهشت ۱۳۹۹، مأموران اطلاعات سپاه خراسان جنوبی دو شهروند را بازداشت کردند. این شهروندان ساکن شهرهای طبس و فردوس بودند. دلیل بازداشت، «شعار نویسی علیه نظام در مناطق مختلف شهرستان طبس» اعلام شد. اتهامات دیگر شامل «ارتباط با عوامل خارج از کشور» و «انتشار مطالب کذب در فضای مجازی» بود. همچنین، اتهام «سیاه نمایی علیه نظام» نیز به این افراد نسبت داده شد. بر اساس گزارش‌های منابع حقوق بشری، این دو شهروند پس از پرونده‌سازی اطلاعات سپاه خراسان جنوبی، به مراجع قضایی تحویل داده شدند. این اقدامات نمونه‌ای از نقض آزادی بیان و حقوق مدنی است که علی قاسمی به عنوان بالاترین مقام مسئول سپاه در استان، در برابر آن پاسخگو است.
مسئولیت در سرکوب خشن اعتراضات آبان ۱۳۹۸
علی قاسمی در نقض حق اعتراض شهروندان ساکن استان خراسان جنوبی نقش مستقیمی داشته است. نیروهای تحت امر علی قاسمی در سپاه خراسان جنوبی، در سرکوب خشن و شدید معترضان آبان ۱۳۹۸ مشارکت مستقیم داشته‌اند. در همین راستا، علی قاسمی خود در ۲۹ آبان ۱۳۹۸، مشارکت نیروهای بسیج و سپاه در سرکوب شهروندان معترض را تأیید کرد. او معترضان را «اشرار» خوانده و از نقش نیروهایش در ناکام گذاشتن «فتنه دشمن» سخن گفت. وی ادعا کرده بود که معترضان مسلح بوده و به «بسیجیان، پاسداران و نیروی انتظامی» آسیب زده‌اند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، دستکم ۲۹ نفر از شهروندان شرکت‌کننده در اعتراضات آبان ۹۸ در استان خراسان جنوبی دستگیر شدند.
نقش نیروهای سپاه پاسداران در سرکوب شدید اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران غیرقابل انکار است. سپاه پاسداران خود در ۲۷ آبان ۱۳۹۸ با صدور بیانیه‌ای، قصد این نهاد برای «برخورد قاطع با اقدامات مخل آسایش» را اعلام کرد. شلیک مستقیم گلوله به سمت معترضان و قتل آنها توسط مأموران امنیتی، از جمله نیروهای سپاه، در جریان اعتراضات تأیید شده است. عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر وقت کشور، در خرداد ۱۳۹۹ تأیید کرد که دستکم ۸۰ درصد کشته شدگان با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی جان باخته‌اند. این آمار در حالی ارائه شد که رویترز در دی ۹۸، تعداد کشته شدگان اعتراضات آبان را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرده بود.
درهمین زمینه
تکذیب کشتار و تایید شلیک به قصد کشتن
با وجود تأیید کشتار معترضان توسط وزیر کشور وقت، علی قاسمی در آذر ۱۳۹۸ شلیک مأموران به سوی معترضان را تکذیب کرد. او کشته شدن شهروندان را «کشته سازی» خواند. علی قاسمی ادعا کرد: «بعد از ورود اشرار به تجمعات، دشمن به دنبال کشته‌سازی بود.» وی همچنین بیان کرد که «بسیاری از کشته‌ها از پشت تیر خوردند.» این در حالی است که گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی این ادعاها را رد می‌کنند.
سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی که در پایان اردیبهشت ۱۳۹۹ منتشر کرد، بر نقش مأموران سپاه و بسیج در کشتار معترضان آبان ۹۸ تأکید صریح داشت. بر اساس این گزارش، «به جز ۴ مورد، همه قربانیان بر اثر اصابت گلوله‌های نیروهای امنیتی جان باخته‌اند.» این نیروها شامل اعضای سپاه پاسداران، بسیج و مأموران نیروی انتظامی بودند. این گزارش تأکید دارد که گلوله‌های مرگبار اغلب به سمت سر یا بالاتنه قربانیان شلیک شده است. این شیوه نشان می‌دهد که هدف نیروها، شلیک به قصد کشتن بوده است. جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، نیز در شهریور ۱۳۹۹ این موضوع را تأیید کرد. او حضور مأموران سپاه و بسیج در سرکوب «بیش از حد خشن» معترضان را تأیید کرد. وی گفت: «نیروهای پلیس، سپاه و بسیج با هدف قتل به معترضان شلیک کرده‌اند.» بنابراین، مسئولیت علی قاسمی در قبال قربانیان گروهی جنایات و نقض حقوق بشر شامل معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان خراسان جنوبی، امری مستند است.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات پاسدار علی قاسمی
فرمانده سپاه انصارالرضا استان خراسان جنوبی شهریور ۱۳۹۵ تا ۳۰ فروردین ۱۴۰۱
مشاور فرمانده سپاه امام رضا خراسان رضوی از ۳۰ فروردین ۱۴۰۱ تا کنون (آذر ۱۴۰۴)
قربانیان گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر علی قاسمی عبارتند از: معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان خراسان جنوبی.
منابع:
ایران وایر
دادگستر
