سرهنگ پاسدار محمد عزیزی، فرمانده پیشین انتظامی بهبهان، به دلیل نقش کلیدی‌اش در سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و همچنین برخورد با تجمعات سال ۱۳۹۹، مسئول کشته شدن و بازداشت شمار زیادی از غیرنظامیان است. او و نیروهای تحت امرش با استفاده از شلیک مستقیم و برخوردهای قهرآمیز، در نقض آشکار حقوق بشر نقش داشته‌اند.
سرکوب خونین اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ در بهبهان
نیروی انتظامی شهرستان بهبهان، تحت فرماندهی محمد عزیزی، یکی از عوامل اصلی سرکوب معترضان در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ در این شهر بود. گزارش‌های نهادهای حقوق بشری نشان می‌دهند که در جریان این تجمعات، دستکم ۱۵ نفر در بهبهان جان باختند. شلیک گلوله از سوی نیروهای نظامی و امنیتی، شامل نیروی انتظامی، دلیل مرگ این قربانیان اعلام شده است. افراد جان‌باخته‌ای همچون مهرداد و محمود دشتی‌نیا، احسان عبدالله‌نژاد، محمد حشم‌دار، فرزاد انصاری‌فر (تزمی‌پور) و محمد حسین قنواتی، از جمله قربانیان این سرکوب‌ها هستند. گزارش سازمان عفو بین‌الملل حاکی از آن است که گلوله‌ها غالباً به سر و بالا تنه قربانیان شلیک شده‌اند، که این امر قصد کشتن را به وضوح نشان می‌دهد. افزون بر این، چند صد نفر نیز در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ توسط نهادهای امنیتی و انتظامی در بهبهان بازداشت شدند. دستکم تا ماه‌ها پس از آن، بسیاری از بازداشت‌شدگان همچنان در بازداشتگاه‌ها به سر می‌بردند. نام‌هایی همچون امیرحسین نگهبان، حسن زیارتی، حمزه آزمون، حمید مکرم، رضا جوهری، رضا عادلی، روح‌الله طیبی، سجاد راوود، صاحب ماردی، فرهاد انصاری، فرهاد علی‌پور، محمد محمدپور، مسعود زوتلخی، مسعود مزینی، مسلم چرزیانی و هاشم دشتی‌نیا از جمله بازداشت‌شدگان هستند. عملکرد محمد عزیزی به عنوان فرمانده در این دوره، نقش وی در کشتار و بازداشت گسترده معترضان را تأیید می‌کند. نیروهای تحت امر او بارها در برخورد با مردم معترض، دست به خشونت‌های غیرقانونی زده‌اند که منجر به کشته و مجروح شدن شهروندان شده است.
سرکوب اعتراضات تیر ۱۳۹۹
در ۲۷ تیر ۱۳۹۹، محمد عزیزی، فرمانده انتظامی بهبهان، در رابطه با تجمع اعتراضی ۲۶ تیر ۱۳۹۹ مردم در میدان بانک ملی این شهر اظهار نظر کرد. این تجمع در اعتراض به وضعیت بد اقتصادی شکل گرفته بود. وی این تجمع را «غیرقانونی» خواند و مدعی شد پلیس ابتدا کوشید تا با مذاکره افراد را متفرق کند. او افزود: آن‌ها نه تنها متفرق نشدند، بلکه اقدام به سردادن شعارهای هنجارشکنانه کردند. به همین دلیل، پلیس با صلابت اقدام به متفرق کردن معترضان نمود. وی همچنین ادعا کرد که افراد و گروه‌های «معاند» در شرایط حساس کنونی قصد تحریک مردم و ضربه زدن به نظام را دارند. او اظهار داشت: این افراد با تحریک احساسات مردم در جامعه تنش ایجاد می‌کنند، زیرا آن‌ها دوست‌خواه مردم نیستند و برای ضربه زدن به نظام قسم خورده‌اند. نیروی انتظامی بهبهان نیز با صدور اطلاعیه‌ای، بر برخورد قاطع با تجمعات تأکید کرد. در این اطلاعیه، از شهروندان خواسته شد که با هوشیاری از هرگونه تجمعی که می‌تواند «مستمسکی برای حرکت ضدانقلاب» شود، خودداری کنند. در این بیانیه تأکید شده بود که نیروی انتظامی بر اساس وظایف قانونی خود، با این «تحرکات مذبوحانه» به طور قاطع برخورد خواهد کرد. در این تجمع، معترضان شعارهایی همچون «حکومت آخوندی نمی‌خوایم، نمی‌خوایم»، «بسیجی حیا کن، مملکت را رها کن»، «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران»، و «توپ، تانک، فشفشه، آخوند باید گم بشه» سر داده بودند. این شعارها نشان‌دهنده ماهیت سیاسی و اعتراض به ساختار حکومتی بود. این وقایع بر سوابق محمد عزیزی در سرکوب تأکید می‌کنند.
موج بازداشت‌ها و تداوم فشار امنیتی در بهبهان
پس از سرکوب اعتراضات ۲۶ تیر ۱۳۹۹ در بهبهان، فرمانده نیروی انتظامی استان خوزستان اعلام کرد که همه «تحریک‌کنندگان» تجمع بازداشت شده‌اند. بر اساس گزارش منابع محلی، در جریان سرکوب معترضان، بیش از ۳۰ نفر بازداشت شدند. شماری از بازداشت‌شدگان گفته‌اند که نیروهای انتظامی و امنیتی ابتدا معترضان را محاصره کردند. سپس با حمله به آن‌ها، قصد پایان دادن به تجمع اعتراضی را داشتند. نیروهای یگان ویژه و نیروهای امنیتی در جریان سرکوب شامگاه پنجشنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۹، به سوی معترضان گاز اشک‌آور شلیک کردند. تعداد بازداشت‌شدگان تا ۳۰ نفر نیز برآورد شده است. اسامی ۱۵ تن از بازداشت‌شدگان شامل نرگس درم‌گزین، علی وفایی‌پور، حسین جاویدان، محمد ابول‌پور، سامان رنگی، حجت شکوهی، محمد بهزادی، علیرضا انصاری‌فر، احمد آخش، پیمان رسولی، مجید ضامن‌پیشه، میثم اکبری، محمد شریعتی، فرزانه انصاری‌فر و رضا خسروی است. دستگیری‌های مربوط به این تجمع تا مهرماه ۱۳۹۹ ادامه یافت. در ۲۴ مهر ۱۳۹۹، غلام طیبی، شهروند اهل بهبهان، در یک باشگاه ورزشی توسط مأموران نیروی انتظامی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. او یکی از شرکت‌کنندگان در اعتراضات تیرماه ۱۳۹۹ خوزستان بود. همچنین در آبان ۱۳۹۹، علیرضا شریعتی، شهروند اهل بهبهان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. وی یک روز بعد، با تودیع قرار کفالت، به صورت موقت و تا پایان مراحل دادرسی از بازداشتگاه فرماندهی انتظامی بهبهان آزاد شد. نقش محمد عزیزی به عنوان فرمانده انتظامی بهبهان در این مدت، او را مسئول مستقیم این موج بازداشت‌ها و تداوم فضای امنیتی در شهر می‌سازد. این اقدامات مستمر، بر کارنامه نقض حقوق بشر توسط محمد عزیزی افزوده است.
درهمین زمینه: معرفی جنایتکاری به نام علیرضا قاسمی‌نژاد عامل سرکوب مردم بهبهان
سوابق محمد عزیزی در دستگاه سرکوب و قربانیان جنایات وی
سوابق و مناصب فرد ناقض حقوق بشر، محمد عزیزی، که در مسئولیت‌های مختلف انتظامی و امنیتی فعالیت داشته، به شرح زیر است:
فرمانده پیشین کلانتری ۱۱ بهبهان
رئیس پیشین پلیس آگاهی بهبهان
رئیس پیشین پلیس پیشگیری بهبهان
فرمانده پیشین یگان حفاظت منابع طبیعی استان خوزستان
فرمانده انتظامی شهرستان اندیمشک (از ۲۸ آذر ۱۳۹۵ تا ۷ خرداد ۱۳۹۸)
فرمانده انتظامی شهرستان بهبهان (از ۶ خرداد ۱۳۹۸ تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۰)
قربانیان سرکوب و جنایات تحت فرماندهی محمد عزیزی
فرد ناقض حقوق بشر، محمد عزیزی، در دوران تصدی خود در مناصب مختلف انتظامی، مسئول مستقیم یا غیرمستقیم سرکوب و نقض حقوق شهروندان متعددی بوده است. برخی از قربانیان فردی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر وی عبارتند از: نرگس درم‌گزین، علی وفایی‌پور، حسین جاویدان، محمد ابول‌پور، سامان رنگی، حجت شکوهی، محمد بهزادی، علیرضا انصاری‌فر، احمد آخش، پیمان رسولی، مجید ضامن‌پیشه، میثم اکبری، محمد شریعتی، فرزانه انصاری‌فر، رضا خسروی، غلام طیبی، علیرضا شریعتی، مهرداد دشتی‌نیا، محمود دشتی‌نیا، احسان عبدالله‌نژاد، محمد حشم‌دار، فرزاد انصاری‌فر (تزمی‌پور)، محمد حسین قنواتی، امیرحسین نگهبان، حسن زیارتی، حمزه آزمون، حمید مکرم، رضا جوهری، رضا عادلی، روح‌الله طیبی، سجاد راوود، صاحب ماردی، فرهاد انصاری، فرهاد علی‌پور، محمد محمدپور، مسعود زوتلخی، مسعود مزینی، مسلم چرزیانی و هاشم دشتی‌نیا. همچنین قربانیان گروهی جنایات محمد عزیزی شامل: بازداشت‌شدگان در اعتراضات آبان ۹۸، کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، مردم عادی شهر اندیمشک، مردم عادی شهر بهبهان، معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان خوزستان و معترضان اعتراضات تیر ۱۴۰۰ در خوزستان می‌شوند. سوابق وی به روشنی نشان می‌دهد که او در دوران فرماندهی خود، به‌ویژه در بهبهان، با اعمال خشونت گسترده و دستگیری‌های فله‌ای، در نقض حقوق اساسی و انسانی شهروندان نقش محوری داشته است.
منابع:
ایران وایر
دویچه وله
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
