حسین اشتری با نام کامل حسین اشتریفرد، فرمانده پیشین نیروی انتظامی (فراجا)، نقش مستقیم در سرکوب شهروندان ایران داشته است.
سرتیپ پاسدار حسین اشتری، فرمانده پیشین نیروی انتظامی (فراجا)، در کشتار، سرکوب و نقض حقوق شهروندان نقش مستقیم داشته است. این شامل حقوق آزادیهای اجتماعی، حقوق زنان و اقلیتهای مذهبی میشود.
حسین اشتری در سمت فرماندهی نیروی انتظامی، مسئول سرکوب خشونتبار دراویش گنابادی است. او در ضرب و شتم و شکنجه آنان در بهمن و اسفند ماه ۱۳۹۶ مشارکت داشته است. در پی تجمع دراویش گنابادی، ۳۰ بهمن ۱۳۹۶، در اعتراض به حصر رهبرشان در پاسداران، پلیس حمله کرد. بسیاری از دراویش به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفته و بازداشت شدند. در نتیجه این حمله، ۱۷۰ درویش به شدت مجروح و به بیمارستان منتقل شدند. ۳۰۰ درویش نیز توسط مأموران پلیس بازداشت شدند.
مأموران نیروی انتظامی، محمد راجی، یکی از دراویش بازداشت شده، را علیرغم جراحت شدید به بازداشتگاه منتقل کردند. ۱۲ روز بعد خبر مرگ او به خانوادهاش رسید. گزارشها حاکی از آن است که او به دلیل شکنجه در بازجویی جان باخته است. حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی، اسفند ماه همان سال، با دفاع از عملکرد پلیس در برخورد با دراویش گفت: «عوامل داخلی و خارجی این افراد را حمایت و هدایت میکردند تا این اتفاقات دامن زده شود. خوشبختانه با تلاش و درایت نیروهای انتظامی و بسیج، این ماجرا خاتمه یافت.»
حسین اشتری، فروردین ماه ۱۳۹۷، مجدداً با «اغتشاش و فتنه بزرگ» خواندن تجمع دراویش، «خنثی شدن» آن را نشانه «حقانیت نظام جمهوری اسلامی» دانست. حسین اشتری به عنوان فرمانده نیروی انتظامی، همچنین در نقض گسترده آزادیهای اجتماعی شهروندان مشارکت مستقیم داشته است. این شامل حق اعتراض و تجمع میشود. مأموران تحت امر اشتری، در زمان فرماندهی وی، دستکم دو بار اقدام به سرکوب خشونتبار معترضان کردند. این سرکوبها در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸ رخ داد.
اعتراضات دی ۹۶
در جریان اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶، دستکم ۲۵ نفر کشته و نزدیک به ۴ هزار نفر بازداشت شدند. در نتیجه عملکرد خشونتبار نیروهای انتظامی-امنیتی در اعتراضات آبان ماه ۹۸ نیز، دستکم ۳۰۴ نفر کشته و ۷ هزار نفر دستگیر شدند. حسین اشتری همچنین مسئول سرکوب خشن اعتراضات تیر ماه ۱۴۰۰ در خوزستان است. در این اعتراضات، پلیس با خشونت با معترضان برخورد کرد. آنها با گلوله جنگی به سوی مردم تیراندازی کردند. بنا بر گزارش منابع حقوق بشری، دستکم ۶ معترض کشته شدند. شهروندان خوزستان از ۲۴ تیر ۱۴۰۰، در واکنش به نبود آب آشامیدنی سالم و خشکسالی شدید، به اعتراضات مسالمتآمیز دست زدند. اما با سرکوب شدید نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شدند.
حسین اشتری در مقام فرمانده نیروی انتظامی، مسئول عملکرد نیروهای تحت فرماندهی خود در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸ است. نیروهای انتظامی-امنیتی در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ دستکم ۲۵ معترض را کشتند. اگرچه سهم پلیس در این تعداد مشخص نیست، اما نیروهای یگان ویژه پلیس از اصلیترین نیروهای سرکوبگر هستند. ضمن اینکه دستکم دو معترض بازداشت شده، سینا قنبری و وحید حیدری، در بازداشتگاه پلیس جان باختند.
بر اساس گزارشی که رسانههای داخلی ایران نیز صحت آن را تأیید کردند، شامگاه ۱۲ دی ماه ۱۳۹۶، نیروهای پلیس در قهدریجان اصفهان، در جریان اعتراضات دستکم ۶ نفر را کشتند. گفته شده بود که این افراد قصد حمله به یک پاسگاه پلیس را داشتهاند. حمیدرضا کاظمی، نماینده لرستان در مجلس ایران، ۱۰ دی ماه همان سال، در شرایطی که اعتراضات ادامه داشت، با تأیید شلیک گلولههای جنگی توسط پلیس گفت: «راهی جز برخورد و شلیک پلیس با کسانی که شب گذشته هنجارشکنی کردند و به خیابانها ریخته بودند، وجود نداشت.»
بر اساس گزارشهای منتشر شده، شامگاه ۱۰ دی ماه در لرستان، دستکم ۴ معترض با شلیک گلوله نیروهای امنیتی کشته شدند. مرگ دو تن از آنها توسط صدا و سیما تأیید شد. در جریان اعتراضات تیر ماه ۱۴۰۰ در خوزستان، نیروهای پلیس با استفاده از اسلحه گرم و گلوله جنگی، اقدام به سرکوب معترضان کردند. در نتیجه آن دستکم ۶ شهروند کشته شدند.
حسین اشتری در مقام فرماندهی نیروی انتظامی، مسئول برخورد خشن، قهرآمیز و توهینآمیز مأموران با زنان است. این شامل مخالفان حجاب اجباری و مدافعان آزادی پوشش میشود. در دوران تصدی اشتری بر فرماندهی پلیس، گزارشات فراوانی از خشونت علیه زنان منتشر شده است. فعالیتهای گشت ارشاد و طرح امنیت اخلاقی، با هدف برخورد با زنانی که قوانین پوشش اجباری را رعایت نمیکنند، بسیار افزایش یافت.
نقش حسین اشتری در سرکوب
ارسال پیامک برای مالکین خودروهایی که زنان در آن حجاب اجباری را رعایت نمیکنند، و احضار آنها به مرکز پلیس امنیت اخلاقی تهران، از دیگر اقدامات دوران فرماندهی اشتری است. او خرداد ۱۳۹۸ با حمایت از این اقدام گفته بود: «اجرای این طرح کمترین نارضایتی را در پی داشته. نیروی انتظامی در مسیر برخورد با بدحجابی در جامعه به هیچ وجه کوتاه نخواهد آمد.»
حسین اشتری در واکنش به تصاویر منتشر شده از برخورد خشن مأموران پلیس در پارک پلیس تهران با یک دختر جوان، تیر ماه ۱۳۹۸، با دفاع از عملکرد پلیس گفته بود: «در اجرای مأموریتها، به واسطه فضاسازیها و هوچیگریها نه تنها کوتاه نمیآییم، بلکه برای ادامه مسیر مصممتر خواهیم بود.»
او شهریور ۱۳۹۷ نیز با هشدار به زنانی که در خودروی خود حجاب اجباری را رعایت نمیکنند، گفته بود: «ناجا بر اساس وظیفه قانونی با هر نوع هنجارشکنی برخورد میکند. بر همین اساس با بیحجابی در خودرو برخورد شده و به مالک خودرو تذکر داده میشود. در صورت تکرار دوباره، خودرو توقیف خواهد شد.»
حسین اشتری همچنین در مقام فرمانده کل نیروی انتظامی، مسئول عملکرد نیروهای مرزبانی در شلیک به کولبران و قتل آنها است. گزارشهای فراوانی تاکنون از قتل کولبران در مناطق مرزی غرب و شمال غرب ایران توسط مأموران مرزبانی منتشر شده است.
به عنوان نمونه، مأموران مرزبانی ناجا شهریور ماه ۱۳۹۹، سه کولبر را در منطقه مرزی سردشت در آذربایجان غربی با شلیک گلوله به قتل رساندند. بر اساس گزارشها، در فاصله مرداد تا شهریور همین سال، دستکم ۳۱ کولبر در نتیجه شلیک گلوله مأموران مرزبانی کشته و زخمی شدند.
برخورد خشن مرزبانی ناجا با کولبران در غرب ایران، به ویژه در استانهای کردنشین، به حدی است که امانالله حسینپور، نماینده سردشت در مجلس ایران، شهریور ماه ۱۳۹۹، با انتقاد شدید از این موضوع، با انتشار نامهای خطاب به حسن روحانی، رئیس جمهور وقت ایران، گفته بود: «چرا باید جوانان بیدفاع و مظلوم مناطق کردنشین برای لقمه نان کولبری کرده و کشته شوند؟» ۲۵ مرداد ماه ۱۳۹۹ در مناطق مرزی ارومیه نیز، در نتیجه شلیک نیروهای مرزبانی، یک کولبر کشته و دو کولبر دیگر زخمی شدند.
هفته آخر شهریور ماه ۱۴۰۱، آغازی بر دور جدید اعتراضات گسترده مردمی شد. این اعتراضات با جان باختن مهسا (ژینا) امینی در پی عملکرد گشت ارشاد آغاز شد و ابعاد گستردهای به خود گرفت. این اعتراضات گسترده در بسیاری از نقاط کشور، با برخورد شدید نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شد. نیروهای یگان ویژه پلیس، سپاه و ارتش از گاز اشکآور، گلولههای ساچمهای و سلاح جنگی استفاده کردند. در نتیجه آن شهروندان بسیاری کشته، زخمی و بازداشت شدند.
بر اساس گزارش فعالان حقوق بشر، بخش قابل توجهی از نیروهای قابل تشخیص در جریان اعتراضات، مأموران یگانهای متفاوتی از فرماندهی انتظامی (فراجا) هستند. نیروهای یگان ویژه نیز بخش اعظمی از آن را به خود اختصاص دادهاند. استفاده بدون ضابطه این نیروها از تفنگهای ساچمهای در برخورد با مردم، منجر به مصدومیت شمار بالایی از معترضان شده است.
در جریان این اعتراضات، مردم معترض در شهرهای مختلف کشور به خیابانها آمدند که توسط نیروهای انتظامی و امنیتی به سختی سرکوب شدند. بازداشتها در ارتباط با این اعتراضات به درون مدارس و محیط آموزش و پرورش هم کشیده شد. به عنوان مثال، ۱۹ مهر ماه ۱۴۰۱، یک دانشآموز به همراه مادرش، در رابطه با اعتراضات سراسری در کرج، توسط مأموران نیروی انتظامی بازداشت شد. به گزارش فعالان حقوق بشر، هویت این دانشآموز، ماندانا نعمتی بود. یک منبع مطلع گفته است: «ماندانا در حمایت از اعتراضات سراسری اقدام به شعارنویسی بر روی تخته وایتبرد کلاسش کرده بود. همزمان با مراجعه مادر این دانشآموز به مدرسه، مأموران نیروی انتظامی نیز به این مکان مراجعه و هردو آنها را بازداشت میکنند.» بازداشتی که دستکم تا ۹ روز بعد ادامه داشته. این مادر و فرزند در محل بازداشتی نامعلوم، در بلاتکلیفی به سر میبردهاند.
با این وجود، حسین اشتری در سخنانی خصوص جانباختگان این اعتراضات سراسری، آنها را سناریوسازی خواند. او گفت: «سناریوسازیها و کشتهسازیها نیز از دیگر پیچیدگیهای این فتنه بود؛ هر کسی که در این مدت به هر دلیلی میمرد، آن را رسانهای میکردند و به گردن نظام میانداختند. کسی خودکشی کرده بود، سکته قلبی کرده بود و… و سریعاً آن را به گردن نظام میانداختند. یا مثلاً مورد داشتیم که فیلمی پخش شد که پلیس خانمی را هل میدهد و خانم به زمین میافتد؛ وقتی فیلم کامل آن را دیدیم، در آن فیلم آن خانم ۷ مرتبه به سمت پلیسها حملهور میشود و قصد دارد با آنها درگیر شود؛ یک مرتبه با تیغ موکتبری حمله میکند و بار آخر با چنان فحشهای شرمآوری که نهایتاً پلیس او را هل میدهد و به زمین میخورد. بعد از دستگیری، مادر این خانم آمده و میگوید که داییاش در خارج است و به آنها گفته برای گرفتن اقامت باید در این تظاهرات حاضر شوند؛ با پلیس درگیر شوند و فیلم بگیرند تا مدرکی برای گرفتن پناهندگی و اقامت باشد.»
حسین اشتری پیشتر نیز در پی انتشار ویدئوهای متعدد از نیروهای تحت امر خود در سرکوب خشن مردم معترض اظهار داشته بود: «در این ایام کسانی به عنوان پلیس یا با ظاهری که بیشتر به کسانی که در این حوزه مسئولیت دارند، ورود میکنند، قصد و نیت آنها شیطانی است. بیشتر دنبال این هستند که اختلافات و درگیریها را بیشتر بکنند.» حسین اشتری پیش از برخورد گشت ارشاد با مهسا امینی و جان باختن او در بازداشت، در خصوص برخورد با کشف حجاب گفته بود: «برابر قوانین مصرحه، کشف حجاب جرم تلقی شده و مقابله پلیس با ناهنجاریهای اجتماعی در چارچوب قانون صورت میگیرد.»
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر حسین اشتری عبارت است از:
مسئول حفاظت لشگر ۱۴ امام حسین سپاه پاسداران در اصفهان
ریاست دانشگاه امام هادی سازمان حفاظت اطلاعات سپاه پاسداران
تا خرداد ۱۳۹۳: رئیس پلیس اطلاعات و امنیت عمومی نیروی انتظامی
خرداد ۱۳۹۳ تا اسفند ۱۳۹۳: جانشین فرمانده نیروی انتظامی
اسفند ۱۳۹۳ تا دی ۱۴۰۱: فرمانده نیروی انتظامی
دی ۱۴۰۱ تا حداقل تیر ۱۴۰۴ مشاور عالی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در امور امنیتی و انتظامی
برخی از قربانیان جنایات، سرکوب و نقض حقوق حسین اشتری عبارتند از:
محمد راجی
سینا قنبری
وحید حیدری
حسین اشتری جزو ۱۳ مقام لشکری و کشوری است که در سرکوب معترضان اعتراضات ۱۳۹۸ ایران مسئولیت دارد. ۲۰ مه ۲۰۲۰، وزارت خزانهداری آمریکا اشتری را به همراه عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر وقت کشور و چند مقام ارشد دیگر، در فهرست تحریمهای خود قرار داد. بر اساس بیانیه وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا، حسین اشتری در مقام فرمانده نیروی انتظامی، در قتل «صدها تن از معترضان» از جمله «دهها کودک» در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران نقش داشته است.
حسین اشتری در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱ توسط اتحادیه اروپا به جرم سرکوب خشونتبار اعتراضات آبان ۹۸ تحریم شد. او در لیست تحریم این اتحادیه قرار گرفت. بنا بر اعلام این اتحادیه، دارایی وی در اروپا مسدود شده و از سفر به کشورهای اروپایی و دریافت ویزا از این کشورها محروم است.
دولت بریتانیا نیز حسین اشتری و ۶ مقام دیگر حکومت ایران را در ۱۸ مهر ماه ۱۴۰۱ تحریم کرد. این تحریم به دلیل مشارکت در سرکوب اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی و همچنین اعتراضات سراسری آبان ۹۸ بود.
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
