سیداحمد مرتضوی‌مقدم با تصدی مناصب قضایی کلیدی، به ویژه در مقام ریاست دیوان عالی کشور، در نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران نقش اساسی داشته است. این مقام در طول سال‌ها فعالیت در دستگاه قضایی، از تأیید احکام اعدام تا مجازات‌های تحقیرآمیز و صدور احکام سنگین حبس برای فعالان مدنی و سیاسی، به عنوان یکی از ارکان اصلی سرکوب عمل کرده است.
تأیید احکام اعدام و نقض حق حیات
دیوان عالی کشور به ریاست سیداحمد مرتضوی‌مقدم در موارد متعددی حکم اعدام شهروندان را تأیید کرده است. این احکام که اغلب بر پایه اعترافات اجباری و شکنجه صادر شده‌اند، به نقض فاحش حق حیات منجر شده‌اند.
از جمله این موارد، تأیید حکم اعدام قاسم بیت عبدالله و عبدالله کرملاچعب در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۹۸ است. این دو شهروند که در شهریورماه ۹۴ بازداشت شده بودند، به اتهام محاربه به اعدام محکوم شدند.
همچنین در تاریخ ۱۷ بهمن ۱۳۹۸، دیوان عالی کشور حکم اعدام هفت زندانی اهل سنت به نامهای انور خضری، کامران شیخه، فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، خسرو بشارت، ایوب کریمی و داود عبداللهی را تأیید کرد.
یکی از این متهمان به نام خسرو بشارت، در نامهای به شکنجه‌های شدید اشاره کرده است. این شکنجه‌ها شامل آویزان شدن از سقف، ضرب و شتم با کابل برق و ایجاد صداهای وحشتناک برای شکنجه روحی بوده‌اند. او در این نامه اظهار داشت که این شکنجه‌ها سه هفته ادامه داشته و در نهایت تحت فشار و تهدید به دستگیری خانواده‌اش، به اجبار اوراق اعترافات را امضا کرده است.
با وجود درخواست اعاده دادرسی، دیوان عالی کشور در ۲۱ شهریور ۱۳۹۹، این درخواست را رد کرد. این اقدام عملاً راه هرگونه فرجام‌خواهی قانونی را برای این افراد مسدود کرد.
در تاریخ ۱ شهریور ۱۳۹۹، حکم اعدام محی‌الدین ابراهیمی، زندانی سیاسی زندان ارومیه، در دیوان عالی کشور تأیید شد. آقای ابراهیمی پیش از این، برای بار دوم توسط شعبه ۲ دادگاه انقلاب ارومیه به اعدام محکوم شده بود.
همچنین در ۱۶ مرداد ۱۴۰۰، وکیل یوسف مهراد از تأیید حکم اعدام موکل خود در دیوان عالی کشور خبر داد. این وکیل تسخیری حکم صادره را «ناعادلانه» توصیف کرده و تأکید کرده که موکلش تنها بر اساس یک «اقرار ضمنی» که فاقد وجاهت قانونی و شرعی است، محکوم به اعدام شده است.
تأیید مجازات‌های غیرانسانی و نقض کرامت انسانی
دیوان عالی کشور در دوران ریاست سیداحمد مرتضوی‌مقدم، احکامی که شامل مجازات‌های غیرانسانی و تحقیرآمیز هستند را نیز تأیید کرده است.
در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۹۸، حکم قطع دست یک متهم در تهران به اتهام سرقت در دیوان عالی کشور مورد تأیید قرار گرفت. حکم قطع عضو به طور مستقیم ناقض کرامت انسانی است و با کنوانسیون‌های بین‌المللی حقوق بشری مغایرت دارد. کنوانسیون بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی به صراحت استفاده از چنین مجازات‌هایی را ممنوع کرده است. با این حال، سیستم قضایی ایران همچنان چنین احکامی را اجرا می‌کند.
در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۹۹ نیز، حکم قطع چهار انگشت دست راست و رد اموال برای دو برادر به نامهای مهرداد و شهاب تیموری در زندان ارومیه توسط شعبه ۲۴ دیوان عالی کشور تأیید شد. این حکم به دلیل اتهام «یک فقره سرقت مستوجب حد» صادر شده بود.
تأیید احکام سنگین حبس برای فعالان مدنی و سیاسی
در مواردی، دیوان عالی کشور به ریاست سیداحمد مرتضوی‌مقدم احکام سنگین حبس صادر شده توسط دادگاه‌های انقلاب را نیز تأیید کرده است.
از جمله این موارد، تأیید حکم پریسا رفیعی، فعال صنفی دانشگاه تهران در ۲۵ آبان ۱۳۹۸ است. خانم رفیعی به اتهامات «اجتماع و تبانی»، «تبلیغ علیه نظام» و «اخلال در نظم عمومی» به ۷ سال حبس تعزیری، ۷۴ ضربه شلاق و ۲ سال ممنوع‌الخروجی محکوم شده بود. یک منبع نزدیک به خانواده او گفته است که «پریسا در تمام مدت بازداشت تحت آزارهایی چون تهدید به اعدام و ضرب و شتم و ناخن کشیدن قرار گرفت».
این منبع همچنین اشاره کرد که در کیفرخواست، به دلایلی چون «عدم همکاری متهم» و «انکار همه موضوعات مطروحه به راحتی» استناد شده بود و به گزارشات اداره اطلاعات و حراست دانشگاه تهران بارها استناد شده بود.
در ۱۵ تیر ۱۳۹۹، محکومیت صادق عباسی، یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۹۶، در دیوان عالی کشور تأیید شد. آقای عباسی به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی کشور» به ۲ سال حبس تعزیری محکوم شده بود.
درهمین زمینه
مدیریت سرکوبگر زندان پارسیلون!
رد اعاده دادرسی و عدم توجه به دفاعیات
دیوان عالی کشور، در دوران ریاست سیداحمد مرتضوی‌مقدم، درخواست‌های اعاده دادرسی بسیاری از زندانیان سیاسی و عقیدتی را رد کرده است.
در ۲۲ شهریور ۱۴۰۱، درخواست اعاده دادرسی کمال شریفی، زندانی سیاسی که چهاردهمین سال حبس خود را می‌گذراند، رد شد.
در ۳ خرداد ۱۴۰۲، درخواست اعاده دادرسی اکبر نعیمی، فعال آذربایجانی، نیز توسط شعبه ۹ دیوان عالی کشور رد شد.
این در حالی است که وی به دلیل بازداشت، از شغل خود تعلیق شده بود.
در ۱۴ تیر ۱۴۰۲، حکم ۱۰ سال تبعید و ۶ سال حبس سهند نورمحمدزاده، از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱، در دیوان عالی کشور تأیید شد.
سوابق سرکوب سیداحمد مرتضوی‌مقدم
در طول بیش از ۳۴ سال سابقه قضایی، سیداحمد مرتضوی‌مقدم در جایگاه‌های متعددی خدمت کرده است. این مناصب، که پیش از ریاست دیوان عالی کشور به دست آمده‌اند، شامل موارد زیر است:
رئیس دادگاه کیفری ۲ و رئیس دادگستری شهرستان اردکان (۱۳۶۴ تا ۱۳۶۷)
رئیس دادگستری استان هرمزگان (۱۳۶۷ تا ۱۳۷۱)
رئیس دادگستری استان همدان (۱۳۷۲ تا ۱۳۷۳)
رئیس دادگستری استان کرمان (۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹)
قاضی و معاون پیشین دیوان عالی کشور
عضو دادگاه عالی انتظامی قضات (تا سال ۱۳۸۵)
معاون اول دادستان کل کشور (۱۱ مهر ۱۳۸۵ تا ۵ بهمن ۱۳۹۵)
رئیس پیشین دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی قضات
مستشار پیشین دیوان عالی کشور
رئیس دیوان عالی کشور و رئیس شعبه ۱ دیوان عالی کشور (۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ تا ۱۵ مرداد ۱۴۰۲)
مشاور عالی رئیس قوه قضائیه از مرداد ۱۴۰۲ تا کنون (مرداد ۱۴۰۴)
قربانیان سرکوب و نقض حقوق بشر توسط سیداحمد مرتضوی‌مقدم
قربانیان این نقض حقوق بشر شامل افراد و گروه‌های مختلفی هستند. برخی از این قربانیان عبارتند از:
قربانیان فردی شامل: عبدالله کرملاچعب، قاسم بیت عبدالله، محی‌الدین ابراهیمی، پریسا رفیعی، انور خضری، کامران شیخه، فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، خسرو بشارت، ایوب کریمی، داود عبداللهی، صادق عباسی، هادی رحیمی، حامد قره‌اوغلانی، ایمان سبزیکار، سکینه بهجتی، سید صدرالله فاضلی زارع، یوسف مهراد، زهرا محمدی، مهرداد تیموری، شهاب تیموری، صالح بیدمشکی، حبیب اسیود، حسین اردوخانزاده، جمشید شارمهد، کمال شریفی، مجید کاظمی، منوچهر شهبندی بجندی، میلاد اشرفی آتباتان، محمدمهدی کرمی، سعید یعقوبی، صالح میرهاشمی، سیدمحمد حسینی، شاهین ایمانی محمودآباد، اکبر نعیمی، محمد قبادلو، انوشاوان آودیان، عباس سوری، علیرضا اکبری، شهروز سخنوری، الکس سخنوری، محمد رامز رشیدی، سیدنعیم هاشمی قتالی، عباس دریس، سهند نورمحمدزاده
قربانیان گروهی شامل: شهروندان عرب ایران، شهروندان ایرانی، شهروندان مسلمان اهل سنت در ایران، معترضان اعتراضات دی ۱۳۹۶، فعالان دانشجویی، نوکیشان مسیحی در ایران، فعالان اتنیکی و قومی، شهروندان مسیحی در ایران، شهروندان عادی استان کردستان، فعالان سیاسی، زندانیان سیاسی در ایران، معترضان اعتراضات شهریور و مهر ۱۴۰۱ در شهر تهران، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در ایران، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان اصفهان، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در استان اصفهان، بازداشت‌شدگان در اعتراضات آبان ۹۸.
منابع:
دادگستر
تابناک
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
