نورالله عزیزمحمدی قاضی پیشین و وکیل کنونی دادگستری نقش مستقیم در نقض حقوق بشر شهروندان ایرانی داشته است.
نورالله عزیزمحمدی، قاضی پیشین و وکیل کنونی دادگستری، در دوران فعالیت قضایی خود، حدود ۴۵۰۰ حکم اعدام صادر کرده است. او علاوه بر حق حیات، در حوزههای مختلفی چون حقوق کودکان، حقوق اجتماعی، حقوق زنان، آزادی بیان، و حقوق اصناف نیز مرتکب نقض حقوق بشر شده است. عزیزمحمدی احکام شلاق و نقض عضو صادر کرده که مصداق شکنجه شهروندان ایرانی است. وی همچنین احکام اعدام در ملاء عام را نیز صادر کرده است.
عزیزمحمدی پس از پایان دوران قضاوت و بازنشستگی، به وکالت مشغول شد. او به همراه افرادی نظیر روحالله حسینیان، جزو وکلای مورد تایید رئیس قوه قضاییه برای پروندههای امنیتی بوده است. عزیزمحمدی خود اذعان داشته است که «هفتهای به ۳ پرونده که میانگین در ماه به ۱۲ پرونده قتل میرسد رسیدگی میکنم.» او در خصوص زمان اختصاصیافته به هر پرونده گفته است: «بستگی به پرونده دارد. هر پروندهای نسبت به وضعیتش زمانبر است. یک پرونده ۲ ساعت طول میکشد و یک پرونده ۱۲ ساعت، گاهی اوقات شده که به پروندهای تنفس داده میشود و چند جلسه طول میکشد.» عزیزمحمدی صراحتاً اعلام کرده که «از صدور احکامی که صادر کردم پشیمان نیستم.»
عزیزمحمدی حکم اعدام نوجوان ۱۷ ساله را صادر کرده است. وی همچنین در مقام وکیل مدافع تلاش کرد تا قاتلی که در نوجوانی مرتکب قتل شده بود، به قصاص محکوم شود و در این امر موفق شد. در مهر ۱۳۸۶، صادق ۲۵ ساله به اتهام قتل رحیم ب ۳۷ ساله، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی و با تایید شعبه ۴۰ دیوانعالی کشور به اعدام محکوم شد. در همین ماه، فیروز معروف به حمید به اتهام قتل علی ج در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به اعدام محکوم شد.
بیشتر بخوانید
صدور احکام فلهای اعدام
در مهر ۱۳۸۶، احمد و محمود به اتهام قتل دو نفر، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی نورالله عزیزمحمدی و با تایید شعبه ۴۰ دیوانعالی کشور، به اعدام محکوم شدند. همچنین احمد به اتهام قتل مجید و مسعود، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی عزیزمحمدی و با تایید شعبه ۳۳ دیوانعالی کشور، به اعدام محکوم شد. ستوان دوم «م.ع» نیز به اتهام قتل سید مصطفی، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی عزیزمحمدی به اعدام محکوم شد. صفرعلی به اتهام قتل حسن، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی عزیزمحمدی و با تایید شعبه ۴۲ دیوانعالی کشور به اعدام محکوم شد.
محمد حسین به اتهام قتل همسرش لیلا، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی و با تایید شعبه ۳۱ دیوانعالی کشور، به اعدام محکوم شد. لیدا ۲۰ ساله و صابر ۲۳ ساله به اتهام قتل هوشنگ، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به اعدام محکوم شدند. حمید ع ۲۲ ساله به اتهام قتل مهرداد ش ۱۳ ساله در سال ۱۳۸۲، به حکم عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه جزایی تهران و با تایید شعبه ۳۱ دیوانعالی کشور در زندان اوین به دار آویخته شد.
کیان الف ۳۳ ساله به اتهام قتل همسرش سهیلا اسماعیلی ۳۷ ساله در سال ۱۳۸۴، به حکم قاضی نورالله عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه جزایی تهران و با تایید شعبه ۳۱ دیوانعالی کشور در زندان اوین به دار آویخته شد. در مهر ۱۳۸۷، محمد جواد ۳۰ ساله و مجتبی ۲۵ ساله به اتهام قتل رحمتالله و مجتبی و سرقت مسلحانه، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به اعدام محکوم شدند.
صدور احکام ضدانسانی قصاص
در اسفند ۱۳۸۷، متهمی به اتهامات قتل، آدمربایی، آزار و اذیت و سرقت، توسط هیئت قضایی دادگاه کیفری تهران به قصاص و اعدام محکوم شد. عزیزمحمدی، رئیس وقت شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، یکی از اعضای این هیئت به همراه ۴ قاضی مستشار در این پرونده و اعلامکننده احکام بوده است. بر اساس رای دادگاه، عامل قتل ۷ زن به ۷ بار قصاص، ۲۰ سال زندان، ۷۴ ضربه شلاق و ۱ بار اعدام محکوم شده است.
در اسفند ۱۳۸۸، پرونده مرد جوانی متهم به قتل در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی بررسی و به اعدام محکوم شد. خرداد ۱۳۸۹، متهم ردیف اول یک پرونده که مامور ناجا بود، به اتهام قتل عمد توسط عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران محاکمه شده و به قصاص محکوم شد. تیر ۱۳۸۹، یک شهروند ساکن اسلامشهر متهم به قتل از سوی شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به اعدام محکوم شد. مرداد ۱۳۸۹، دو شهروند تهرانی در دو پرونده جداگانه توسط شعبه ۷۱ دادگاه کیفری تهران به ریاست عزیزمحمدی، به اعدام محکوم شدند.
در مرداد ۱۳۸۹، مردی به اتهام قتل در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به اعدام محکوم شد. ۲۵ مرداد ۱۳۸۹، امیر عباس توکلی برازجانی به اتهام درگیری و قتل با یکی از ماموران نیروی انتظامی، پس از محاکمه در شعبه ۷۱ کیفری دادگاه تهران به ریاست عزیزمحمدی، محکوم به اعدام شد. برخی خبرها اتهامات منتسب به آقای توکلی برازجانی را دروغین عنوان کردهاند. همچنین در ۳۰ مرداد ۱۳۸۹، شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی، شهروند جوانی را به اتهام شرکت در درگیری فیزیکی به قصاص محکوم کرد.
صدور احکام شلاق
در مهر ۱۳۸۹، دو مرد به اتهام مشارکت در قتل و حبس توام با شکنجه توسط عزیزمحمدی و مستشاران او در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به قصاص محکوم شدند. آذر ۱۳۸۹، هیئت قضایی شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست نورالله عزیزمحمدی، مرد متهم به قتلی را به اتهام قتل عمد به قصاص محکوم کرد. بهمن ۱۳۸۹، شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، به ریاست قاضی عزیزمحمدی، پدر و دختری را به قصاص نفس ـ اعدام ـ محکوم کرد. این دو شهروند تهرانی متهم به مشارکت در قتل عمد دامادشان بودند.
در بهمن ۱۳۸۹، عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، ۴ مرد متهم به چندین فقره تجاوز به عنف، آدمربایی و سرقت مقرون به آزار را جمعاً به ۱۳ بار اعدام محکوم کرد. همچنین یکی از متهمان به اتهام قتل روی داده در همین پرونده به قصاص نیز محکوم شد. اردیبهشت ۱۳۹۰، عزیزمحمدی، قاضی وقت شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، برای دومین بار متهم به قتل به نام “رامین” را به اعدام محکوم کرد. عزیزمحمدی پیشتر در تیرماه ۱۳۸۹ نیز این متهم به قتل را به اعدام محکوم کرده بود که با توجه به فوت مادر مقتول در زمان رسیدگی، دیوانعالی کشور حکم صادره را نقض کرده بود.
در اردیبهشت ۱۳۹۰، مردی که متهم بود همسایه خود را با ضربات قندشکن به قتل رسانده، در دادگاهی به ریاست نورالله عزیزمحمدی علاوه بر قصاص، اعدام با طناب دار، به ۷۴ ضربه شلاق نیز محکوم شد. دی ۱۳۹۰، مردی به اتهام قتل در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به قصاص محکوم شد. اسفند ۱۳۹۰، سه متهم به قتل دو برادر در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی عزیزمحمدی به مجازاتهایی چون ۶ بار قصاص و جمعاً ۳۰۰ ضربه شلاق محکوم شدند.
صدور حکم اعدام برای کودکان
اردیبهشت ۱۳۹۱، دو متهم به قتل همکار خود در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به قصاص و اعدام محکوم شدند و هرکدام ۷۴ ضربه شلاق دریافت کردند. مهر ۱۳۹۱، دو متهم به قتل پیرمردی در دفتر کارش توسط عزیزمحمدی، قاضی دادگاه کیفری استان تهران به اعدام محکوم شدند. مهر ۱۳۸۶، حسین غ ۱۸ ساله به اتهام قتل محمود ۲۰ ساله در سال ۱۳۸۳، به حکم عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه جزایی تهران و با تایید شعبه ۳۱ دیوانعالی کشور در زندان اوین به دار آویخته شد. نامبرده در زمان وقوع جرم ۱۶ ساله بوده است.
در سال ۱۳۹۰، فردی که متهم به قتل در حالت مستی بود، در دادگاهی در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۰ در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری به ریاست نورالله عزیزمحمدی به قصاص محکوم شد. مرداد ۱۳۹۰، پرونده متهم به قتل یک دختر جوان دانشجو در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی بررسی شد. در شهریور همان سال این متهم به قصاص و اعدام در ملاء عام محکوم شد. اسفند ۱۳۸۷، متهمی به اتهامات قتل، آدمربایی، آزار و اذیت و سرقت، از سوی هیئت قضایی دادگاه کیفری تهران به مجازاتهای مختلفی از جمله شلاق محکوم شد. عزیزمحمدی، رئیس وقت شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، یکی از اعضای این هیئت بود. بر اساس رای دادگاه، یکی از محکومیتهای این متهم به قتل ۷۴ ضربه شلاق بود.
۲۵ مرداد ۱۳۸۹، امیر عباس توکلی برازجانی به اتهام درگیری و قتل با یکی از ماموران نیروی انتظامی، پس از محاکمه در شعبه ۷۱ کیفری دادگاه تهران به ریاست عزیزمحمدی، علاوه بر محکومیتهای دیگر به تحمل ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. مهر ۱۳۸۹، مردی به اتهام رابطه نامشروع در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران و به حکم عزیزمحمدی، رئیس شعبه و مستشارانش، به ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم شد.
ادامه صدور احکام اعدام
بهمن ۱۳۸۹، عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، ۴ مرد متهم به چندین فقره تجاوز به عنف، آدمربایی و سرقت مقرون به آزار را علاوه بر اعدام، به هر کدام ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرد.
اردیبهشت ۱۳۹۰، مردی که متهم بود همسایه خود را با ضربات قندشکن به قتل رسانده، در دادگاهی به ریاست نورالله عزیزمحمدی علاوه بر قصاص، اعدام با طناب دار به ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. اسفند ۱۳۹۰، سه متهم به قتل دو برادر در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست قاضی عزیزمحمدی به مجازاتهایی از جمله جمعاً ۳۰۰ ضربه شلاق محکوم شدند. اردیبهشت ۱۳۹۱، دو متهم که در روندی همکار خود را به قتل رسانده بودند، در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی محاکمه شده و به احکام مختلفی از جمله هر کدام ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدند.
در سال ۱۳۹۲، عزیزمحمدی، رئیس شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران، حکم به قصاص متهمی از ناحیه چشم راست و لاله گوش چپ داد. آذر ۱۳۸۹، شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی، مرد متهم به زنای غیرمحصنه را به ۱۰۰ ضربه شلاق و همو را به اتهام قدرتنمایی با چاقو به ۲ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرد. دی ۱۳۹۰، مردی به اتهام شرب خمر در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست نورالله عزیزمحمدی به تحمل ۸۰ ضربه شلاق محکوم شد.
صدور حکم برای معترضان دستگیرشده
مرداد ۱۳۸۹، زنی به اتهام رابطه نامشروع توسط شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی به تحمل ۹۹ ضربه شلاق محکوم شد. مهر ۱۳۸۹، زنی به اتهام ارتباط نامشروع در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست نورالله عزیزمحمدی و مستشارانش به ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم شد. آذر ۱۳۸۹، شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی، زنی به نام سعیده را به اتهام زنای غیرمحصنه به ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم کرد. اسفند ۱۳۹۰، شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به ریاست عزیزمحمدی زنی متهم به ارتباط نامشروع را به ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم کرد.
عزیزمحمدی در سال ۱۳۸۸، قاضی شعبه ۱ دادگاه اوین بود و به پرونده دستگیرشدگان جنبش سبز پرداخت و احکام زیادی صادر کرد. وی در محاکمه عبدالرضا قنبری، معلمی که به جرم فعالیت سیاسی دستگیر و به مرگ محکوم شد، نقش داشت. این حکم بعدها شکسته شد و به ۱۰ سال زندان تقلیل یافت.
سوابق نقض حقوق بشر نورالله عزیزمحمدی عبارت است از:
۱۳۴۷: رئیس دادگاه بخش مستقل «شهربابک»
۱۳۵۸ تا ۱۳۶۱: دادستان سیرجان
۱۳۶۱ تا ۱۳۶۸: رئیس دادگستری شهرستان سیرجان
۱۳۶۸: رئیس دادگستری تاکستان
دادرس شهرستان «قدیم»
دادیار در استان کرمان
رئیس دادگاه شهر «بافت» کرمان
رئیس دادگاه رفسنجان
۱۳۸۸: قاضی شعبه ۱ دادگاه اوین
۱۳۸۲ تا احتمالاً ۱۳۹۵: رئیس و قاضی شعبه ۷۱ کیفری استان تهران
۱۳۹۵ تا کنون: وکیل پایه یک دادگستری
برخی از قربانیان نقض حقوق نورالله عزیزمحمدی و تحریم وی:
امیر عباس توکلی برازجانی
عبدالرضا قنبری
فیروز معروف
اتحادیه اروپا در ۱۸ مهر ۱۳۹۰، ۲۹ مقام ایرانی از جمله نورالله عزیزمحمدی را به دلیل نقششان در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه داراییهای این مقامات نیز در اروپا توقیف شد.
نقش قاضی در نقض حقوق بشر زندانیان در ایران
قاضی در دستگاه قضایی ایران بر اساس «قانون اساسی» (اصل ۱۵۶ و ۱۶۵) و «قانون آیین دادرسی کیفری» مقام رسمی منصوب قوه قضاییه است که وظیفه رسیدگی، تحقیق و صدور حکم در پروندههای کیفری و حقوقی را بر عهده دارد. در نظام حقوقی ایران، قاضی در دادگاههای عمومی و انقلاب اختیار گستردهای در تفسیر ادله، صدور قرار بازداشت، و تعیین مجازات دارد. منتقدان حقوق بشری معتقدند به دلیل وابستگی ساختاری قوه قضاییه به رهبری (اصل ۱۵۷) و محدودیت استقلال قضات، در برخی پروندهها اصل دادرسی عادلانه، حق دسترسی به وکیل، و بیطرفی کامل با چالش مواجه میشود (قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲)
منابع
- دادگستر







