یدالله بوعلی؛ فرمانده سپاه در استان فارس
سرتیپ پاسدار یدالله بوعلی، فرمانده سپاه فجر استان فارس، یکی از اصلیترین مهرههای نظامی در جنوب ایران است که در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، فرماندهی لایهی سخت سرکوب را در این استان بر عهده داشت.
در حالی که اعتراضات در شهرهایی چون شیراز و مرودشت به یکی از بزرگترین چالشهای امنیتی تبدیل شده بود، بوعلی با گسیل گردانهای امنیتی سپاه و نیروهای شبهنظامی تحت امر خود، مسئولیت مستقیم تیراندازیهای مرگبار و نقض فاحش حقوق بشر را در این منطقه استراتژیک بر عهده دارد.
در ادامه، موارد مستند و ابعاد نقش وی در سرکوبهای خونین دی ۱۴۰۴ و سوابق سنگین تحریمی او ارائه شده است:
بیشتر بخوانید
فرمانده سرکوب جوانان لرستان در اعتراضات دی ۱۴۰۴
فرماندهی عملیات نظامی علیه غیرنظامیان در استان فارس در اعتراضات دی ۱۴۰۴
در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، استان فارس شاهد یکی از خونینترین متدهای سرکوب بود. یدالله بوعلی به عنوان فرمانده سپاه فجر، دستور خروج ادوات نظامی از پادگانها و استقرار آنها در مراکز جمعیتی را صادر کرد:
کشتار در مرودشت: بر اساس گزارشهای منابع حقوق بشری و شاهدان عینی، شهر مرودشت در نیمه دوم دی ماه صحنه جنگ شهری بود. نیروهای تحت امر بوعلی با استفاده از سلاحهای نیمهسنگین و شلیک مستقیم به بالاتنه معترضان، فجایع بزرگی را رقم زدند. یکی از جانباختگان تایید شده در مرودشت، خداداد شیروانی (۳۷ ساله) است که در ۱۰ دی ۱۴۰۴ با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی تحت امر وی کشته شد.
شلیک تکتیراندازها در شیراز: تحت نظارت بوعلی، تکتیراندازهای سپاه از بالای ساختمانهای دولتی در شیراز، جمعیت معترض را هدف قرار دادند. گزارشها از افزایش بیسابقه آمار کشتهشدگان و زخمیها در ۱۸ و ۱۹ دی ماه در این شهر حکایت دارند.
حمله به مراکز درمانی و کادر درمان در استان فارس
یکی از هولناکترین بخشهای پرونده یدالله بوعلی در دی ماه ۱۴۰۴، حمله به بیمارستانها برای بازداشت مجروحان یا مجازات کادر درمان است:
نقض مصونیت پزشکی: گزارشهای معتبر حاکی از آن است که کادر درمان در شهرهایی مثل شیراز و مرودشت تحت فشار شدید قرار گرفتند تا هویت مجروحان را فاش کنند. بوعلی به عنوان عالیترین مقام نظامی استان، مسئول مستقیم امنیت مراکز درمانی و جنایات رخ داده در آنها در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ است.
مدیریت بازداشتگاههای مخفی و شکنجه در استان فارس
سازمان اطلاعات سپاه فجر فارس تحت نظر بوعلی، کانون ربایش فعالان و شکنجه بازداشتشدگان بود:
ناپدیدسازی و اعتراف اجباری: صدها شهروند در شیراز و مرودشت توسط نیروهای او به بازداشتگاههای غیررسمی منتقل شدند. گزارشهایی از شکنجههای شدید جسمی برای اخذ اعترافات تلویزیونی علیه اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ منتشر شده است.
لیست سیاه بینالمللی و سوابق تحریم در اعتراضات دی ۱۴۰۴
به دلیل ابعاد تکاندهنده خشونتها در استان فارس، یدالله بوعلی هدف تحریمهای هماهنگ بینالمللی قرار گرفت:
تحریم ایالات متحده آمریکا (دی ماه ۱۴۰۴): دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC)، یدالله بوعلی را به عنوان مسئول اعمال خشونت علیه معترضان مسالمتآمیز در استان فارس تحریم کرد. بنا بر اعلام این وزارتخانه، نیروهای تحت فرمان او در استان فارس در چارچوب پاسخ سرکوبگرانه، مرتکب موارد متعدد نقض حقوق شهروندان از جمله تیراندازی به معترضان شدهاند.
تحریم بریتانیا (بهمن ماه ۱۴۰۴): در ۱۳ بهمن ماه ۱۴۰۴ (۲ فوریه ۲۰۲۶)، دولت بریتانیا بوعلی را به دلیل «مسئولیت در قبال خشونتهای مرگبار یگانهای سپاه فجر علیه معترضان» و نقض جدی حق حیات در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، در لیست تحریمهای خود قرار داد.
خلاصه اتهامات حقوق بشری پاسدار یدالله بوعلی در پرونده اعتراضات دی ۱۴۰۴:
منصب: فرمانده سپاه فجر استان فارس.
حوزه فعالیت: شیراز، مرودشت، کازرون، کوار و نورآباد.
اتهامات اصلی: آمریت در قتل معترضان (از جمله خداداد شیروانی)، صدور دستور شلیک مستقیم با سلاح جنگی، مسئولیت در قبال شکنجه بازداشتشدگان و سرکوب خشونتبار اعتراضات مسالمتآمیز در استان فارس.
پاسدار یدالله بوعلی در اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، مجری یکی از خشنترین الگوهای سرکوب در جنوب ایران بود. او با تبدیل کردن فضاهای شهری استان فارس به میدان جنگ و صدور مجوز شلیک مستقیم به سوی غیرنظامیان، مسئولیت مستقیم خونهای ریخته شده در شیراز و مرودشت را بر عهده دارد. تحریمهای همزمان آمریکا و بریتانیا در سال ۱۴۰۴، نشاندهنده اجماع جهانی بر نقش جنایتکارانه وی در این وقایع است.
