از فرماندهان سرکوب جوانان کردستان
استان کردستان در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴، بار دیگر به صحنه پایداری مدنی و متقابلاً خشونت بیحدومرز نیروهای انتظامی تبدیل شد.
مسئولیت مستقیم آمریت در این سرکوبهای خونین، صدور دستور شلیک مستقیم و مدیریت بازداشتهای تحت شکنجه در شهرهایی چون سنندج، سقز و مریوان بر عهده سرتیپدوم یحیی الهی، فرمانده انتظامی استان کردستان است.
الهی که بخش عمده کارنامه خود را در واحدهای عملیاتی مرزبانی و مناطق دارای بافت قومیتی سپری کرده، در جریان اعتراضات ۱۴۰۴ نقشی کلیدی در نقض فاحش حقوق بشر و انسداد فضای امنیتی غرب ایران ایفا کرد.
بیشتر بخوانید
نقش محمدقاسم طرهانی در سرکوب مردم قزوین در قیام ۱۴۰۴
سوابق در ساختار مرزبانی و انتظامی؛ متخصص مهار مناطق بحرانی
کارنامه یحیی الهی نشاندهنده تمرکز ویژه وی بر مدیریت نیرو در مناطق مرزی و برخورد با فعالیتهای مدنی و اقتصادی در کردستان، ایلام و کرمانشاه است:
فرماندهی در مرزهای غرب و جنوب (۱۳۹۳-۱۴۰۰): وی با حضور در سمت فرماندهی هنگ مرزی پاوه و فرماندهی مرزبانی در استانهای خوزستان، ایلام و کرمانشاه، مسئولیت مستقیم در برخورد با شهروندان این مناطق را بر عهده داشته است.
فرمانده انتظامی استان لرستان (۱۴۰۰-۱۴۰۴): دوران حضور وی در لرستان با سرکوب جدی اعتراضات در خرمآباد و سایر شهرها همراه بود که منجر به ارتقای جایگاه وی در ساختار فراجا شد.
فرمانده انتظامی کردستان (۳ شهریور ۱۴۰۴ تاکنون): یحیی الهی در حساسترین مقطع زمانی و تنها چند ماه پیش از خیزش دیماه به سنندج منتقل شد. در جریان اعتراضات ۱۴۰۴، او با بهرهگیری از تجربه نظامی خود در مرزبانی، خیابانهای کردستان را به میدان جنگ علیه شهروندان غیرمسلح تبدیل کرد.
آمریت در قتل سازمانیافته و شکنجه در اعتراضات ۱۴۰۴
تحت آمریت یحیی الهی، نیروهای تحت امر فراجا در کردستان با استفاده از استراتژی «شلیک به قصد کشت»، فجایع انسانی متعددی را رقم زدند. فهرست جاویدنامان کردستان سندی بر بیرحمی مأمورانی است که تحت فرمان مستقیم او عمل میکردند:
کشتار جوانان و نخبگان:
شلیک به جوانانی نظیر آرتین عبداللهی (دانشجو)، دیاکو قادرمرزی (۱۹ ساله)، ابوالفضل دهقانی (۱۸ ساله) و ارسلان قهرمانی (۲۷ ساله)، گواهی بر استراتژی حذف فیزیکی نسل جوان در کردستان است. همچنین دیاکو اردلان (فوقلیسانس مکانیک) که در ۷ بهمنماه در مقابل منزل خود هدف گلوله قرار گرفت، قربانی تداوم آمریت در سرکوب پس از روزهای اوج اعتراضات است.
آمریت در شکنجه و قتل تحت بازداشت:
یکی از تکاندهندهترین موارد در کارنامه الهی در جریان اعتراضات ۱۴۰۴، جانباختن سوران فیضیزاده (۴۰ ساله) است که پس از بازداشت، زیر شکنجههای شدید نیروهای تحت امر وی جان خود را از دست داد. این اقدام مصداق بارز آمریت در شکنجه منجر به مرگ و نقض کنوانسیونهای بینالمللی حقوق بشر است.
سایر جانباختگان:
تحت فرماندهی یحیی الهی، شهروندان متعددی از جمله سلام میرانی (۵۰ ساله و پدر دو فرزند)، امید ساعدی، محمد رسول مردوخی، مهدی عباداللهی، حمید روحانی، محمد نوری، احمد شکراللهی، رضا شکراللهی، مهدی مرادی، علی مولایی، محمد رضایی، علی رضایی، امیرمهدی ملکپور، حمیدرضا اسماعیلی و حسین حیدری جان خود را فدا کردند. تمامی این قتلها بر اثر شلیکهای هدفمند یگانهای تحت نظر فرماندهی انتظامی کردستان به وقوع پیوسته است.
محکومیتهای مدنی و انسداد فضای حقوق بشری
پیشینه یحیی الهی در نقض حقوق بشر چنان مستند است که حتی پیش از وقایع اخیر، سازمانهای مدنی و حقوق بشری کردستان در بیانیههای متعددی خواستار مجازات و تحریم وی شده بودند. در آذر ۱۳۹۹، چهار سازمان از جمله «مرکز حقوق کودکان کردستان ایران» بر نقش مستقیم وی در حملات علیه شهروندان تأکید کرده و از نهادهای بینالمللی خواستار اعمال محدودیت علیه او شدند. با آغاز اعتراضات ۱۴۰۴، الهی نه تنها رویکرد خود را تغییر نداد، بلکه با آمریت در قتل معترضان، پرونده سیاهی از نقض حقوق اولیه انسانی را در کردستان بر جای گذاشت.
وضعیت حقوقی و تحریمهای بینالمللی
فرماندهی انتظامی (فراجا) به دلیل نقض سیستماتیک حقوق بشر، تحت تحریمهای خزانهداری ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و دولت کانادا قرار دارد. این نهاد با محدودیتهای شدید اقتصادی و حقوقی بینالمللی مواجه است.
فرماندهان ارشد این نیرو از جمله سرتیپدوم یحیی الهی، به عنوان مجریان اصلی این ساختار در مناطق حساس قومیتی، تحت تحریمهای مستقیم قرار دارند. این تحریمها شامل ممنوعیت ورود و تردد به این کشورها و مسدود شدن تمامی داراییهای آنان در خارج از ایران است. نام یحیی الهی به دلیل آمریت در سرکوب خونین کردستان و مسئولیت در قبال قتل زیر شکنجه در جریان اعتراضات ۱۴۰۴، در فهرستهای بینالمللی ناقضان حقوق بشر ثبت شده و مشمول پیگردهای حقوقی بینالمللی است.
