نقش وزارت اطلاعات در شناسایی و سرکوب مخالفان

بازشناسی ساختار سرکوب؛  شماره ۱۱

وزارت اطلاعات یکی از وزارت‌های کابینه ریاست جمهوری در حکومت آخوندی است. مسؤلیت اصلی آن مقابله با نیروهای مخالف سیاسی در داخل و خارج کشور و در رأس‌ آنها سازمان مجاهدین است. به این منظور یک اداره کل بسیار وسیع و گسترده بنام «اداره کل التقاط» از ابتدای شکل گیری وزارت اطلاعات راه‌اندازی کردند.

نهادهای اصلی اطلاعاتی کشور عبارتند از: وزارت اطلاعات ـ سازمان اطلاعات سپاه ـ سازمان اطلاعات فراجا ـ‌ اطلاعات ارتش (نظامی)

تفاوت اسلوب و روش کار وزارت اطلاعات با اطلاعات سپاه

وزارت اطلاعات اساسا بصورت مخفی ، پیچیده و متمرکز کار می کند (مثل اعزام نفوذی بداخل تشکیلات مخالفان/ وصل به سرپل‌های روابط عمومی بعنوان کانون و…) ، اطلاعات سپاه نیز همان روشهای وزارت اطلاعات را در مداری پایین‌تر و بصورت گسترده و با استفاده از نیروهای کمی خود انجام میدهد.

در همین زمینه

نقش نواحی بسیج در سرکوب مردم !

تاریخچه وزارت اطلاعات در ایران

اطلاعات نخست وزیری ـ دولت بازرگان كه اولين دولت موقت بعد از قيام ضدسلطنتي است به سازماندهي بقاياي ساواك پرداخت و تحت عنوان ”اطلاعات نخست وزيري” يك دستگاه اطلاعاتي را شكل داد. اطلاعات نخست وزيري به رياست خسرو تهراني بخشهايي از ساواك را بكار گرفت، بويژه اداره هشتم ساواك كه اداره ضدجاسوسي بود را احيا كرد. اداره هشتم ساواك عمدتاً مسئوليت مراقبت از سفارتخانههاي خارجي و بدنبال آن، كشف جاسوسان را داشت.

عبدالله پیام ـ‌ در اواخر پائيز سال1360رژيم با استفاده از مزدوران ساواك و عناصر شهرباني و اداره دوم ارتش با الگوبرداري از سيستم پليسي ساواك شاه، شبكه تعقيب و مراقبت موسوم به عبدالله پيام را تشكيل داده تا با استفاده از شيوهها و تاكتيكهاي تجربه شده ساواك به رديابي انقلابيون و كشف پايگاههاي سازمان مجاهدين بپردازد.

تشكيل وزارت اطلاعات ـ قانون آن در 27مرداد1362 در مجلس رژيم ‌تصويب شد و در تاريخ 3شهريور1362 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. آخوند محمدي ريشهري بعنوان اولين وزير اطلاعات انتخاب گرديد. ريشهري با همكاري يك اكيپ40نفره كه بعنوان مؤسسين وزارت اطلاعات شناخته مي‌شوند به سازماندهي وزارت اطلاعات اقدام كرد. ازجمله اين 40نفر مي‌توان از سعيد حجاريان، خسرو تهراني، محمد هاشمي (برادر فسنجاني)، محمد شريعتمداري، علي فلاحيان و آخوند حجازي نام برد.

‌قانون تأسیس وزارت اطلاعات

ماده 1 – به منظور کسب و پرورش اطلاعات امنیتی و اطلاعات خارجی و حفاظت اطلاعات و ضد جاسوسی و به دست آوردن آگاهیهای لازم از‌وضعیت دشمنان داخلی و خارجی جهت پیشگیری و مقابله با توطئه‌های آنان علیه انقلاب اسلامی کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران وزارت‌اطلاعات جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌گردد.

سازماندهی

وزارت اطلاعات از 16معاونت، 2سازمان، 5اداره مستقل و 3۱اداره كل اطلاعات استان  تشكيل شده است.

براي جانشين پست وزير نيز يك موقعيت بنام قائم مقام وزير دارد كه  نفر دوم در وزارت اطلاعات محسوب ميشود.

تشكيلات اين وزارتخانه تا حدودی ملهم از الگوی ساواك و نيز ساختار سازمانی وزارتخارجه رژيم است. وزارت اطلاعات ساختاری هرم مانند دارد كه در رأس آن وزير اطلاعات, پس از آن رده‌های معاونت و بعد از آن رده ادارات کل (مديركلی) وجود دارد .

 هر كدام از معاونتهای وزارت به چند اداره كل تقسيم می‌شوند، مانند اداره كل التقاط, اداره كل مليتها و … اين واحدهای سازمانی نيز به نوبه خود به زير مجموعه‌های كوچكتری تقسيم می‌شوند. بدين وسيله سركوب و خفقان را در سراسر كشور اعمال ميكنند. از سوی ديگر وزارت اطلاعات در داخل كشور دارای تقسيمات استانی است و مانند ساواك در اين سطح به اداره‌های اطلاعات استان تقسيم‌بندی می‌شود.

وزارت اطلاعات و استفاده از مزدوران

 اين ادارات درواقع منابع كسب خبر و نيز بازوهای اجرايی و واكنش اين وزارتخانه محسوب می‌شوند. در كنار اين تقسيمات، حراست وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی نيز وجود دارند كه در واقع بازوی وزارت اطلاعات در آن ساختار اداری محسوب میشوند.اختیارات این مزدوران گسترده است ودر بسیاری از تصمیم‌گیریها در وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی شرکت کرده و حق رأی و نظر دارند. حراست مراکز در كنار انجمنهای اسلامی و نيز بسيج ادارات نقش عمده‌ای را در كنترل و سركوب  عمومی فضای سياسی و امنيتی كشور ايفا می‌كنند.

از طرفي, وزارت اطلاعات همچنين از تمام پوششهای لازم رسمی و غيررسمی برای انجام مأموريتهای خود استفاده می‌كند. ديگر وزارتخانه‌ها می‌بايد امكانات مورد نياز اين وزارت را در اختيار آن قرار دهند. در خارج نيز در همه ارگانهاي رسمي دولت ازجمله در سفارتخانهها و كنسولگريهاي رژيم، تيمهاي وابسته به وزارت اطلاعات حضور دارند.

علاوه بر اين وزارت اطلاعات بعنوان يكي از اعضاي ثابت شورايعالي امنيت ملي رژيم است كه شخص وزير درآن شركت ميكند و در رابطه با هماهنگي اطلاعاتی با سایر ارگانهاي نظامي انتظامي رژيم مانند سازمان اطلاعات سپاه و سازمان جدیدالتأسیس فرماندهی انتظامي, داراي يك ارگان شورايي بنام به ”شوراي‌ هماهنگي‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌” است كه رياست آن با وزير اطلاعات است. رژيم اين شورا را بصورت قانوني و براي جلوگيري از كار موازي بین ارگانهای اطلاعاتی‌اش با وزارت اطلاعات تأسيس كرده است.

معاونت امنيت داخلي

این معاونت مهمترین معاونت وزارت است که موضوع اصلی آن «کار روی مجاهدین»‌ است .

وظيفه اين معاونت تأمين امنيت داخل كشور است. اين معاونت از مهمترين و گسترده‌ترين معاونتهاي وزارت است. معاونت امنيت داخلي شامل: اداره كل التقاط، اداره كل ساير جريانات سياسي غيرخودي، اداره كل شناخت و مقابله با جريانات قومي (بمنظور مقابله با اهل سنت، اكراد و سايرگروههاي قومي) و اداره كل شناخت و مقابله با جريانات فرقهاي (بمنظور دنبال كردن استراتژي نفوذ و جمعآوري اطلاعات و استحاله رژيم) و اداره امور عملياتي  است.

لازم به ذکر استکه شکل گیری اداره التقاط و بازجوهای سازمان در اطلاعات سپاه از افراد باند مجاهدین انقلاب اسلامي (قبل از ایجاد وزارت اطلاعات)  انجام شده که بعدا هسته مرکزی اداره کل التقاط در وزارت اطلاعات را تشکیل داده اند.

اداره کل التقاط

قبلا يكي از ادارات مهم معاونت امنیت داخلی؛ اداره کل التقاط بود. كه بطور خاص, اقدامات عليه سازمان را پيگيري ميكرد. وزارت اطلاعات در سال1378 اقدام به تقويت آن كرده و كميته مقابله با مجاهدين نيز كه در همين سال تأسيس شده بود را تحت مسئوليت اين اداره را به قائم‌مقام وقت وزیر اطلاعات یعنی هاشم علوي سپرد.  اين كميته يكي از ارگانهاي فعالي است كه اقدامات عليه سازمان در داخل وخارج کشور را  در هماهنگي با ارتش، سپاه و نيروي انتظامي پيگيري ميكند. با تغییر سازماندهی اداره التقاط بعد از سال ۷۰ و متمرکز شدن روی خارج کشور (عراق و اروپا و آمریکا) و خطوط کار روی بریده ها، کار روی نفوذی ، تمرکز  روی خارج کشور بوده كه مطابق پيگيريهاي بعدی مشخص شد که اين اداره كل زير مجموعه معاونت خارجي وزارت اطلاعات قرار دارد.

ملاحظه: معاونت اطلاعات خارجی در سالهاي اخير به سازمان اطلاعات خارجي ارتقا پيدا كرده است.

ما را درتوئیتر ایران آزادی دنبال کنید
ما را در تلگرام ایران آزادی دنبال کنید