فرماندهی عملیات‌های میدانی و سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴ کرمان
نوذر نوذری در مقام فرمانده یگان ویژه استان کرمان، مسئولیت ارشد هدایت نیروهای ضارب و مدیریت عملیات‌های تهاجمی را طی اعتراضات دی ۱۴۰۴ بر عهده داشت. او با پیاده‌سازی استراتژی توقف سریع تجمعات، نقش کلیدی در نقض فاحش حقوق بشر و سلب حق حیات ده‌ها شهروند ایفا کرد.
نوذر نوذری در مقام عالی‌ترین مقام فرماندهی یگان ویژه در میدان، مسئولیت طراحی و اجرای نقشه مقابله با معترضان را بر عهده داشت. یگان تحت امر وی با استفاده از تجهیزات ساچمه‌زن و گاز اشک‌آور در معابر اصلی، در جان‌باختن ده‌ها شهروند معترض نقش داشته است.
این مقام نظامی با تکیه بر تجربیات پیشین خود، ساختار نیروها را برای مقابله خشن با تجمعات شهری بازسازی کرد. انتصاب وی به عنوان فرمانده کل استان در سال ۱۴۰۲ با هدف تقویت توان تهاجمی در این منطقه استراتژیک انجام شد. بر اساس اصول ژورنالیستی، او مسئول حقوقی تمامی اقدامات زیرمجموعه خود است که منجر به فجایع انسانی گردید.
بیشتر بخوانید
در جریان وقایع دی ۱۴۰۴، مدیریت وی بر واحدهای موتورسوار نشان‌دهنده اولویت در ایجاد رعب برای مهار اعتراضات بود. تمامی جابه‌جایی‌های نیروها در نقاط حساس شهر تحت نظارت مستقیم نوذر نوذری هدایت و رهبری می‌شد.
استفاده از شلیک‌های هدفمند به سمت شهروندان، بخشی از عملکردی است که تحت فرماندهی او در سطح استان رقم خورد. وی به عنوان آمر اصلی، باید پاسخگوی تمامی دستورات شلیک و برخوردهایی باشد که توسط نیروهایش اجرایی شده است.
تمام ارقام ذکر شده در این گزارش سندی بر ابعاد نقض حقوق بشر تحت مدیریت وی است. کلمه کلیدی نوذر نوذری در این پرونده به عنوان عامل اصلی انسداد فضای مدنی تکرار شده است.
سوابق اجرایی و مناصب نظامی نوذر نوذری
بررسی کارنامه فعالیت‌های این مقام نظامی نشان‌دهنده حضور مستمر وی در رده‌های ارشد عملیاتی و فرماندهی یگان‌های ویژه فراجا است:
فرمانده یگان ویژه پاسداران استان کرمان از سال ۱۴۰۲ تاکنون
فرمانده یگان‌های ضدتروریستی (نوپو) در سال‌های پیشین
حضور در سطوح مدیریت عملیاتی یگان‌های ویژه تهران بزرگ
مسئول ارشد هدایت نیروهای ضارب در شهرهای کرمان، رفسنجان و سیرجان
طراح و مجری سلسله مانورهای اقتدار جهت سرکوب تجمعات در دی ۱۴۰۴
مسئولیت نوذر نوذری در قبال جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴
تحت فرماندهی نوذر نوذری، نیروهای مسلح در نقاط مختلف کرمان با استفاده از خشونت سازمان‌یافته، حق حیات بسیاری از شهروندان را سلب کردند. لیست قربانیان در اعتراضات دی ۱۴۰۴ شامل نوجوانانی نظیر محراب گلستانی ۱۷ ساله و دانش‌آموز است. همچنین نام‌هایی چون مهدی خسروی ۲۳ ساله، مرضیه بامری ۲۳ ساله و دانیال دایانی ۲۴ ساله در زمره جان‌باختگان ثبت شده است. نوذر نوذری متهم است که با صدور فرامین شلیک، نیروها را مجاز به استفاده از سلاح‌های مرگبار در محیط‌های شهری کرد. این اقدامات منجر به کشته شدن شهروندانی نظیر محمدحسین پورنخایی ۲۴ ساله، وحید خسروی ۲۹ ساله و مهدی ایرانپور ۳۰ ساله شد. جان‌باختن افرادی همچون امین رضایی ۳۱ ساله و روح‌الله احمدی ۴۵ ساله سندی بر عملکرد تهاجمی یگان تحت امر او است. وی در پیشگاه عدالت باید پاسخگوی خون‌های ریخته شده در سراسر استان کرمان باشد. تداوم مسئولیت نوذر نوذری در زمان این فجایع، جایگاه وی را به عنوان یکی از ناقضان جدی حقوق بشر تثبیت می‌کند. حقوقدانان تاکید دارند که مسئولیت کیفری این وقایع مستقیماً متوجه سلسله‌مراتب فرماندهی یگان ویژه در استان کرمان است. وی مسئول اصلی داغدار شدن خانواده‌های محمودی و شریفی در این منطقه محسوب می‌شود. نام او در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم سرکوب‌های خیابانی باقی می‌ماند.
وضعیت حقوقی و تحریم‌های بین‌المللی نوذر نوذری
از منظر حقوقی، فراجا به دلیل این اقدامات تحت تحریم‌های خزانه‌داری آمریکا، اتحادیه اروپا و دولت بریتانیا قرار دارد. نوذر نوذری به عنوان مهره عملیاتی این ساختار، در لیست‌های پیشنهادی برای تحریم‌های انفرادی جدید قرار گرفته است. نام وی در فهرست‌های رصد بین‌المللی ناقضان حقوق بشر به دلیل آمریت در سرکوب سازمان‌یافته ثبت گردید.
این گزارش بر لزوم پاسخگویی وی در مراجع قضایی ذی‌صلاح تاکید می‌ورزد. بنابراین هرگونه اقدام یگان ویژه در این بازه تحت آمریت وی تحلیل می‌شود. نهایتاً پرونده نوذر نوذری بخشی از حافظه تاریخی قربانیان نقض حقوق بشر در کرمان است. فعالیت‌های او در واحدهای واکنش سریع، پیش‌زمینه‌ای برای اجرای این سطح از خشونت در خیابان‌های کرمان بود.
نهادهای مدافع حقوق بشر همواره بر نقش آمران در تداوم مصونیت از مجازات تاکید کرده‌اند. وی با فرماندهی مستقیم بر گردان‌های ضارب، مسئول مستقیم صدمات وارد شده به معترضان است. تحریم‌های اعمال شده علیه نهاد تحت امر او، نشان‌دهنده ابعاد جهانی تخلفات صورت گرفته است.
مستندات جمع‌آوری شده علیه وی می‌تواند در محاکم بین‌المللی به عنوان ادله جرم مورد استفاده قرار گیرد. این پرونده تا زمان اجرای عدالت و پاسخگویی نهایی مفتوح باقی خواهد ماند. بازنویسی این مطالب گامی در جهت ثبت دقیق حقایق تاریخی و یاری به جنبش دادخواهی است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی‌پدیا فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
