سرتیپ دوم پاسدار مرتضی عمومهدی در جایگاه جانشین فرماندهی سپاه اصفهان، مسئولیت مستقیم هدایت یگان‌های سرکوبگر و بازداشت‌های خودسرانه در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ را بر عهده دارد. وی با ایفای نقش کلیدی در پرونده‌های منجر به اعدام و شکنجه معترضان، از آمران اصلی تضییع حقوق شهروندی در مرکز ایران محسوب می‌شود.
نقش مرتضی عمومهدی در فرماندهی میدانی و سرکوب خونین اصفهان
مرتضی عمومهدی، فرمانده کنونی سپاه استان مرکزی، پیش از این در مناصب هماهنگ‌کننده و جانشین فرماندهی سپاه اصفهان فعالیت می‌کرد. وی در این جایگاه‌ها مسئولیت مستقیم نقض حقوق شهروندان توسط نیروهای سپاه و بسیج استان اصفهان را بر عهده داشته است. مرتضی عمومهدی به ویژه در جریان برخوردهای امنیتی و سرکوب اعتراضات شهریور و پاییز سال ۱۴۰۱ نقشی محوری ایفا کرد. وی در تاریخ ۲ آبان ۱۴۰۱ از درجه سرهنگی به سرتیپ دومی ارتقا یافت تا پاداش اقدامات خود را دریافت کند. اعتراضات سراسری که با جان‌باختن مهسا امینی آغاز شد، در اصفهان با خشونت شدید یگان‌های تحت امر او مواجه گردید. در این میان، یگان‌های فاتحین وابسته به بسیج، تحت فرماندهی سپاه پاسداران، خشن‌ترین رفتارها را علیه معترضان غیرمسلح انجام دادند. استان اصفهان به یکی از کانون‌های اصلی درگیری تبدیل شد که در آن نیروهای تحت نظر مرتضی عمومهدی به روی مردم آتش گشودند. در جریان این وقایع خونین، دست‌کم ۱۱ شهروند در شهرهای اصفهان، زرین‌شهر و سمیرم با شلیک مستقیم گلوله کشته شدند. برای نمونه، مهراب نجفی در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در زرین‌شهر جان خود را از دست داد. علی‌اکبر ربیعی نیز در ۱۰ مهر ۱۴۰۱ در اصفهان هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت. مرتضی عمومهدی به عنوان ارشدترین مقام میدانی سپاه در اصفهان، مسئولیت مستقیم این قتل‌های حکومتی را بر عهده دارد. تداوم این روند نشان‌دهنده استراتژی حذف فیزیکی معترضان توسط دستگاه تحت مدیریت وی در آن مقطع زمانی است.
کشتار معترضان در سمیرم و مسئولیت مستقیم مرتضی عمومهدی
بازه زمانی مهر تا آذر ۱۴۰۱ شاهد اوج‌گیری خشونت‌ها توسط نیروهای تحت امر مرتضی عمومهدی در شهرستان‌های مختلف استان اصفهان بود. سیداحمد شکراللهی در ۱۷ مهر ۱۴۰۱ به ضرب گلوله مستقیم در اصفهان جان خود را از دست داد. هادی حق‌شناس نیز در ۴ آبان ۱۴۰۱ در جریان سرکوب‌های خیابانی این شهرستان کشته شد. فاجعه‌بارترین برخوردها در ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان سمیرم رخ داد که منجر به جان‌باختن ۶ نفر گردید. علی عباسی، مراد بهرامیان، مسلم هوشنگی، سجاد رشیدی، محمد سلطانی و میلاد آصفی قربانیان این کشتار در سمیرم بودند. مرتضی عمومهدی در ۱۱ دی ۱۴۰۱ طی اظهارنظری صراحتاً به حضور نیروهای امنیتی و درگیری آن‌ها با مردم سمیرم اذعان کرد. این اعتراف نشان‌دهنده اشراف کامل وی بر عملیات‌های منجر به قتل شهروندان توسط نیروهای بسیج و سپاه است. همچنین سیدجواد موسوی در ۲۷ آبان ۱۴۰۱ با اصابت گلوله به ناحیه سر در اصفهان جان سپرد. مرتضی عمومهدی در تمامی این موارد به عنوان جانشین فرماندهی، هماهنگ‌کننده اصلی اعزام نیرو و تجهیز ضابطان قضایی بوده است. او با تایید عملیات‌های سرکوب، راه را برای استفاده از سلاح جنگی علیه معترضان در استان اصفهان هموار ساخت. کارنامه وی در این دوره، با خون ده‌ها شهروند معترض که تنها خواستار حقوق اولیه خود بودند، گره خورده است. وی در برابر تمامی قتل‌هایی که توسط نیروهای تحت امرش در سمیرم و اصفهان رخ داده، پاسخگوی نهایی است.
بازداشت‌های خودسرانه و هجمه مرتضی عمومهدی به فعالان مدنی
سرکوب‌های تحت هدایت مرتضی عمومهدی تنها به خشونت خیابانی محدود نشد و موج گسترده‌ای از بازداشت‌ها را در بر گرفت. نیروهای نظامی و انتظامی تحت نظر وی، صدها شهروند را در اصفهان، کاشان، نجف‌آباد، شاهین‌شهر و گلپایگان دستگیر کردند. این بازداشتی‌ها شامل طیف وسیعی از فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، وکلا، نویسندگان و مترجمان بودند که هدف انتقام‌جویی قرار گرفتند. مرتضی عمومهدی در مقام جانشین فرماندهی، بر روند شناسایی و بازداشت این چهره‌های تاثیرگذار نظارت دقیق و مستقیم داشته است. افرادی نظیر حسین یزدی، سمیه مسرور، آریا جعفری و حمید رحمتی در میان این بازداشت‌شدگان گسترده حضور داشتند. همچنین وکلایی چون رزا اعتماد انصاری و فعالانی مانند مهدی مقدری و حشمت‌الله طبرزدی توسط نیروهای سپاه دستگیر شدند. مرتضی عمومهدی حتی به کودکان نیز رحم نکرد و دانیال جمشیدی دورکی و پروانه صالح‌نیا را به بازداشتگاه فرستاد. این اقدامات سیستماتیک با هدف ایجاد خفقان کامل در سطح استان و حذف صدای منتقدان انجام شد. بازداشت دانشجویانی نظیر احسان بابامیر، زینب نصیری و فهیمه سلطانی نیز بخشی از پروژه پاکسازی محیط‌های دانشگاهی توسط سپاه بود. مرتضی عمومهدی با مدیریت این بازداشت‌های فله‌ای، حق آزادی بیان و تجمع را به طور کامل در اصفهان نقض کرد. او به عنوان یکی از ارکان اصلی سرکوب، مسئولیت تمامی بدرفتاری‌های صورت گرفته در دوران بازداشت این افراد را دارد. شهروندان بهائی مانند پروا بهداد نیز از تیغ سرکوب‌های مذهبی و امنیتی این مقام نظامی در اصفهان مصون نماندند.
پرونده خانه اصفهان و اعترافات اجباری تحت نظر مرتضی عمومهدی
یکی از تاریک‌ترین نقاط کارنامه مرتضی عمومهدی، نقش سازمان اطلاعات سپاه اصفهان در پرونده موسوم به «خانه اصفهان» است. در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۲، مجید کاظمی، سعید یعقوبی و صالح میرهاشمی در زندان دستگرد اصفهان با حکم اعدام مواجه شدند. سازمان اطلاعات سپاه اصفهان به عنوان ضابط اصلی، تمام ادله و اعترافات اجباری منجر به این احکام را فراهم کرد. مرتضی عمومهدی به عنوان جانشین فرماندهی سپاه استان، اشراف کاملی بر فعالیت‌های نهاد اطلاعاتی زیرمجموعه خود در این پرونده داشت. اعترافات اخذ شده در این پرونده به شدت مورد نقد سازمان‌های حقوق بشری و عفو بین‌الملل قرار گرفت. مجید کاظمی در تماس صوتی از زندان صراحتاً اعلام کرد که تمامی اعترافات وی تحت شکنجه شدید بوده است. او در این فایل گفت: «نه اسلحه‌ای داشتم و نه کاری کردم همه اینها زیر شکنجه بوده». وی تاکید کرد که بازجویان سپاه او را مورد ضرب و شتم قرار داده و وادار به پذیرش اتهامات کردند. مرتضی عمومهدی در برابر این شکنجه‌های سازمان‌یافته در بازداشتگاه‌های سپاه اصفهان مسئولیت اخلاقی و حقوقی مستقیمی بر عهده دارد. اجرای حکم اعدام این سه جوان علیرغم نواقص فاحش قانونی، نشان‌دهنده رویکرد حذفی دستگاه تحت امر وی است. وی با تایید گزارش‌های ضابطان، مسیر اعدام افرادی را هموار کرد که بر بیگناهی خود تحت شکنجه اصرار داشتند. این پرونده نماد بارز استفاده از خشونت برای تولید سناریوهای امنیتی در دوران مسئولیت این فرمانده نظامی است.
بیشتر بخوانید
استمرار نقش سرکوبگرانه مرتضی عمومهدی در سطوح عالی سپاه
مرتضی عمومهدی پیش از رسیدن به جانشینی فرماندهی، در سمت معاون هماهنگ‌کننده سپاه اصفهان نیز به نقض حقوق بشر اشتغال داشت. وی از ارکان اصلی تصمیم‌ساز در نهادهای نظامی اصفهان بوده و در تمامی سرکوب‌های دهه‌های اخیر نقش داشته است. وی در مناصب مختلفی چون فرماندهی بسیج در شاهین‌شهر، کاشان و اصفهان، تخصص خود را در مهار اعتراضات نشان داد. مرتضی عمومهدی از ۲ تیر ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۱ به عنوان معاون هماهنگ‌کننده، زیرساخت‌های لازم برای سرکوب را آماده کرد. سپس در ۱ مرداد ۱۴۰۱ به مقام جانشین فرماندهی ارتقا یافت تا سرکوب‌های پاییز را به طور میدانی رهبری کند. وی تا ۷ خرداد ۱۴۰۳ در این سمت باقی ماند و سپس به فرماندهی سپاه استان مرکزی منصوب گردید. این جابجایی‌ها نشان از اعتماد سیستم به توانمندی‌های وی در اعمال خشونت و مدیریت بحران‌های امنیتی دارد. مرتضی عمومهدی در دوران حضور خود در اصفهان، شبکه‌ای از نیروهای لباس‌شخصی و بسیجی را برای برخورد با معلمان و زنان سازماندهی کرد. او با تصویب طرح‌های سرکوبگرانه، فضای مدنی استان اصفهان را به یک پادگان بزرگ نظامی تبدیل کرد. هرگونه حرکت اعتراضی صنفی یا فرهنگی در این استان با سد محکم نیروهای تحت امر وی مواجه می‌شد. وی اکنون در استان مرکزی نیز همان الگوهای نقض حقوق بشر و برخوردهای امنیتی را دنبال می‌کند. سوابق وی گویای تعهد او به سرکوب سیستماتیک شهروندان در راستای حفظ ساختار قدرت به هر قیمتی است.
سوابق سروب پاسدار مرتضی عمومهدی
عضو پیشین ناحیه مقاومت بسیج شهرستان شاهین‌شهر
فرمانده پیشین ناحیه مقاومت بسیج شهرستان کاشان
فرمانده پیشین ناحیه مقاومت بسیج امام رضا شهرستان اصفهان
معاون هماهنگ‌کننده سپاه صاحب‌الزمان استان اصفهان ۲ تیر ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۱
جانشین فرماندهی سپاه صاحب‌الزمان استان اصفهان ۱ مرداد ۱۴۰۱ تا ۷ خرداد ۱۴۰۳
فرمانده سپاه استانی روح‌الله استان مرکزی ۷ خرداد ۱۴۰۳ تاکنون (دی ۱۴۰۴)
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات و سرکوب مرتضی عمومهدی
وحید خانی، مهراب نجفی، علی اکبر ربیعی، سیداحمد شکراللهی، هادی حق شناس، علی عباسی، مراد بهرامیان، مسلم هوشنگی، سجاد رشیدی، محمد سلطانی، میلاد آصفی، سیدجواد موسوی، آبتین شریفی، افشین فرشاد، امیر نصرآزادانی، ارغوان سلجوقیان، آریا جعفری، فیروزه (زهرا) خرده چی، حمید رحمتی، حسین یزدی، ایرج توبه ایها، پردیس یزدانی، پری زنگنه، رزا اعتمادی انصاری، سعید یعقوبی، سجاد کشاورزیان، شکیبا سعادت، سمیه مسرور، علی کاظمی، علی نصرآبادی، عارف جنتیان، عسل ناصری، عنایت الله نعیمی، فاطمه فرحان پور، حشمت الله طبرزدی، مجید کاظمی، مهدی مقدری، محمدرضا خدایی، صالح میرهاشمی، حمید جعفری نصرآبادی، حمید مجیری، غلامرضا عمادی، محمد امینی، ابوالفضل نوروزی، زهره توانگر، علی (آبتین) طبرزدی، سجاد میرمحمدی (مجیک)، سینا اتحادی، مبینا فخوری، مهدی ناطقی، دانیال جمشیدی دورکی، احسان بابامیر، محمد مهدی خسروی، محمدرضا علی صادقی، پروانه صالح نیا، علی جلالی، علی مومنی، امیرحسین قادری چاشمی، اسما گنجی زاده، احسان کریمی، فهیمه سلطانی، فاطمه (کاملیا) عرفانیان، فاطمه نائبیان، محمد اکبرالسادات، محمدعارف رنجبر، محمدجواد قاسمی، محسن ابولی نسب، پروا بهداد، رضا رشیدی، سعید صالحی، زینب نصیری، ضحی عبدی، علیرضا غمگسار
قربانیان گروهی: وکلای دادگستری، روزنامه نگاران در ایران، جامعه بهائیان اصفهان، شهروندان عادی استان اصفهان، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان اصفهان، فعالان صنفی معلمان، زنان ساکن در استان اصفهان، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در استان اصفهان، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان سمیرم، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان زرین شهر، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان کاشان، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان خمینی شهر، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان نجف آباد، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان شاهین شهر، معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان گلپایگان.
منابع:
ایسکا نیوز
ویستا
