فرمانده یگان ویژه خراسان شمالی در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴
استان خراسان شمالی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، شاهد یکی از سخت‌ترین ادوار تقابل نیروهای امنیتی با معترضان بود. شهرهایی نظیر بجنورد، اسفراین و جاجرم به کانون‌های پایداری مردمی تبدیل شدند و در مقابل، دستگاه سرکوب با تمام توان میدانی خود وارد عمل شد.
سرهنگ پاسدار محمد حاجی‌زاده، فرمانده یگان ویژه پاسداران استان خراسان شمالی، به عنوان عالی‌ترین مقام عملیاتی، مسئولیت مستقیم هدایت نیروهای ضارب، صدور فرامین برخورد خشن و مدیریت لجستیک سرکوب در محلات مختلف این استان را بر عهده داشته است.
یگان تحت امر او با استفاده از استراتژی «تدافع تهاجمی» و بکارگیری وسیع سلاح‌های ساچمه‌زن و پرتابه‌های گاز اشک‌آور در مناطق مسکونی، نقش کلیدی در جان‌باختن و مجروح شدن ده‌ها شهروند ایفا کرده است.
بیشتر بخوانید
نقش محمدعلی غزلی در سرکوب مردم استان خراسان رضوی در قیام ۱۴۰۴
سوابق پیشین و انتصاب در خراسان شمالی
سرهنگ پاسدار محمد حاجی‌زاده پیش از انتصاب به سمت فرماندهی یگان ویژه خراسان شمالی، سوابق متعددی در رده‌های جانشینی و عملیاتی یگان‌های ویژه در استان‌های همجوار و همچنین مسئولیت در بخش‌های آموزش عملیاتی تیپ‌های یگان ویژه فراجا را در کارنامه خود دارد. او که به عنوان یک افسرِ «تکیه‌کننده بر سرعت عمل در بازداشت» شناخته می‌شود، با هدف مهار پتانسیل اعتراضی در مناطق مستعد شورش به این سمت منصوب شد. حاجی‌زاده با تکیه بر تجربه خود در برخورد با تجمعات پراکنده، در دی ۱۴۰۴ به عنوان بازوی اصلی سرکوب میدانی در بجنورد و شهرستان‌های تابعه وارد عمل شد و یگان تحت امرش را برای مقابله مستقیم با هسته‌های اعتراضی سازماندهی کرد.
آمریت در سرکوب متمرکز در بجنورد و مناطق حاشیه‌ای
مرکز استان، شهر بجنورد، در دی ۱۴۰۴ شاهد حضور سنگین نیروهای تحت امر محمد حاجی‌زاده بود. وی با استقرار یگان‌های موتورسوار در میادین اصلی و محلات معترض، دستور «برخورد بدون اغماض» را صادر کرد. آمریت او در شلیک‌های بی‌ضابطه که منجر به هدف قرار گرفتن شهروندان در معابر عمومی شد، مسئولیت حقوقی سنگینی را متوجه وی می‌سازد. حاجی‌زاده با مدیریت مستقیم عملیات‌های شبانه برای بازداشت‌های جمعی و یورش به تجمعات، نقش محوری در ایجاد فضای رعب و وحشت در سطح استان داشته است. او مسئول حقوقی تمامی گلوله‌های شلیک شده توسط زیرمجموعه خود است که منجر به سلب حق حیات و آسیب‌های جسمی ماندگار به شهروندان شده است.
جنایت علیه کودکان و نوجوانان در اسفراین و جاجرم
یکی از هولناک‌ترین بخش‌های کارنامه سرکوب در خراسان شمالی تحت فرماندهی محمد حاجی‌زاده، هدف قرار دادن کودکان و نوجوانان است. در شهرهای اسفراین و جاجرم، نیروهای یگان ویژه با آمریت مستقیم او، بدون در نظر گرفتن سن معترضان، از سلاح‌های مرگبار استفاده کردند. جان‌باختن نوجوانانی چون حسین سروستانی (۱۶ ساله) و علی سلطانی (۱۷ ساله) در جاجرم، و همچنین محمدپویا کریم‌آباد (۱۷ ساله)، پویا کریمی (۱۷ ساله) و علی‌اصغر خدادادی (۱۸ ساله) در اسفراین، نشان‌دهنده قساوت بی‌حد نیروهای تحت فرمان وی در برخورد با کم‌سن‌وسال‌ترین معترضان است. این کشتار هدفمند نوجوانان، سندی انکارناپذیر بر عملکرد خشونت‌بار یگان تحت امر اوست.
مسئولیت محمد حاجی‌زاده در قبال جاویدنامان و قربانیان
سرهنگ پاسدار محمد حاجی‌زاده به عنوان آمر اصلی، مسئول مستقیم جان‌باختن ده‌ها شهروندی است که در شهرهای مختلف استان خراسان شمالی به دست نیروهای تحت امرش کشته شدند. لیست جاویدنامان این استان در دی ۱۴۰۴، گواهی بر سیاست‌های سرکوبگرانه اوست:
قربانیان جوان و دانشجو: نام‌هایی چون رسول جعفری (۱۹ ساله)، رضا خانزاده (۱۹ ساله)، سورنا رباطجزی (۲۲ ساله)، عباس زینلی (۲۴ ساله) و پویا استادی (۲۹ ساله) که در اوج جوانی قربانی آمریت حاجی‌زاده شدند.
جاویدنامان بجنورد و سایر مناطق: جان‌برکفانی نظیر شهرام محمدزاده (۳۵ ساله)، حسن دیدارخواه (۳۰ ساله)، حسین ایشانی، محمد خداپناه، محمدحسین جعفری، رضا عزتی و ابوالفضل ظهرابی که در جریان درگیری‌های میدانی جان خود را فدا کردند.
قربانیان زن و سایر شهروندان: نام‌هایی چون انیسه (انیس) گریوانی، فاطمه خلیق، فاطمه سلطانی، مهدی کامکار، جلیل میلانویی و بیژن ابراهیمی که در خون خود غلتیدند و نام‌شان به عنوان بخشی از قربانیان سرکوب تحت فرماندهی حاجی‌زاده ثبت شده است.
وضعیت حقوقی و تحریم‌های بین‌المللی
سرهنگ پاسدار محمد حاجی‌زاده به دلیل منصب ارشد فرماندهی در یگان ویژه، به عنوان یکی از ناقضان جدی حقوق بشر در رصد نهادهای بین‌المللی قرار دارد:
۱. تحریم ارگان تحت امر: یگان‌های ویژه فراجا که حاجی‌زاده فرماندهی شاخه خراسان شمالی آن را بر عهده دارد، توسط وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (OFAC) تحریم شده است. این به معنای مشارکت مستقیم او در یک ساختار سرکوبگر سازمان‌یافته است.
۲. مسئولیت حقوقی انفرادی: با توجه به کشتار کودکان و نوجوانان در حوزه تحت فرماندهی وی، محمد حاجی‌زاده در لیست‌های پیشنهادی برای تحریم‌های انفرادی جدید قرار دارد. او مسئول حقوقی تمامی اقدامات خشونت‌آمیزی است که منجر به نقض فاحش حق حیات شهروندان در استان خراسان شمالی شده است و طبق موازین حقوق بین‌الملل، این جنایات مشمول مرور زمان نخواهند شد.
