فرمانده یگان ویژه خراسان رضوی در اعتراضات دی ۱۴۰۴
استان خراسان رضوی، به ویژه کلان‌شهر مشهد و شهرهای اقماری آن، در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد یکی از خونبارترین سطوح سرکوب سازمان‌یافته بود.
سرتیپ دوم پاسدار محمدعلی غزلی، فرمانده یگان ویژه این استان، به عنوان عالی‌ترین مقام عملیاتی، مسئولیت مستقیم هدایت واحدهای ضارب، صدور فرامین شلیک با سلاح‌های جنگی و مدیریت لجستیک سرکوب در مشهد، نیشابور و سبزوار را بر عهده داشته است.
یگان تحت امر او با استفاده از استراتژی «سرکوب حداکثری در نقاط تجمع»، نقش کلیدی در جان‌باختن ده‌ها شهروند ایفا کرده است.
بیشتر بخوانید
سوابق پیشین: از خونبار کردن خوزستان تا انتقال به مشهد
محمدعلی غزلی پیش از انتصاب به فرماندهی خراسان رضوی، کارنامه سیاهی در سرکوب اعتراضات جنوب کشور دارد. او که پیش‌تر جانشین فرمانده یگان ویژه خوزستان بود، از فروردین ۱۳۹۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۲ فرماندهی یگان ویژه خوزستان را بر عهده گرفت.
دوران فرماندهی او در خوزستان با سرکوب شدید اعتراضات تیرماه ۱۴۰۰ (اعتراضات تشنگی) گره خورده است، جایی که نیروهای تحت امر او با شلیک مستقیم، ده‌ها معترض عرب را به خاک و خون کشیدند. در اردیبهشت ۱۴۰۲، او با کوله‌باری از تجربه در «کشتار میدانی»، به فرماندهی یگان ویژه خراسان رضوی منصوب شد تا مأموریت مهار پتانسیل اعتراضی در پایتخت مذهبی ایران را پیش ببرد.
آمریت در سرکوب متمرکز در مشهد و مناطق حاشیه‌ای
در دی ۱۴۰۴، مشهد به یکی از کانون‌های اصلی مقاومت تبدیل شد. محمدعلی غزلی با گسیل یگان‌های نوپو و واحدهای موتورسوار به مناطقی چون بلوار وکیل‌آباد، احمدآباد و مناطق حاشیه‌ای مانند قلعه‌ساختمان، دستور «پاکسازی با هر ابزار ممکن» را صادر کرد. آمریت او در استفاده از تک‌تیراندازها بر فراز پل‌های عابر پیاده و ساختمان‌های بلند، منجر به وقوع فاجعه‌ای انسانی در این شهر شد.
او مسئول مستقیم طراحی عملیات‌هایی است که در آن معترضان محاصره شده و هدف کینه نیروهای یگان ویژه قرار گرفتند. مدیریت او بر بازداشتگاه‌های موقت یگان ویژه در مشهد، که شاهد شکنجه‌های شدید در ساعات اولیه بود، بخشی از کارنامه کیفری اوست.
جنایت علیه کودکان و نوجوانان تحت فرماندهی غزلی
یکی از هولناک‌ترین بخش‌های کارنامه محمدعلی غزلی در خراسان رضوی، تعداد بالای قربانیان کم‌سن‌وسال است. تحت آمریت او، نیروهای یگان ویژه بدون ملاحظه سن و سال، به سوی معترضان شلیک کردند. جان‌باختن کودکانی چون حذیفه اوستاخ (۱۱ ساله)، ابوالفضل نوروزی (۱۴ ساله)، امیر حیدری (۱۴ ساله)، علی امیردادی (۱۴ ساله)، نیروانا احمدی (۱۵ ساله)، شیوا بردبار جاوید (۱۵ ساله)، عرشیا عسکری (۱۶ ساله)، امیرحسین مرادی (۱۶ ساله)، فائزه ایزدی (۱۶ ساله)، ابوالفضل کرامت (۱۶ ساله)، محمدرضا صادقی (۱۷ ساله) و امیرعلی صیامی (۱۷ ساله) سندی انکارناپذیر بر قساوت نیروهای تحت فرمان وی و صدور دستور شلیک مستقیم به سمت نوجوانان است.
مسئولیت محمدعلی غزلی در قبال جاویدنامان خراسان رضوی
لیست بلندبالای قربانیان دی ۱۴۰۴ در این استان، گواهی بر سیاست «شلیک برای کشتن» است که توسط غزلی ابلاغ شد. اسامی زیر تنها بخشی از جاویدنامانی هستند که خون‌شان بر زمین ریخته شد:
جاویدنامان مشهد: یونس مومنی، محمدرضا گلمکانی، محمدامین حسینی، حمید مهدوی، حسین ذبیح‌زاده، پارسا صفار، عباسعلی رمضانی، حسنعلی نوروزی سمله، علی زنگنه، احمد رمضان‌زاده، امیرحسین شیخ‌بو، دستگیر گرگیج، ابوالفضل شیخ‌ویسی، اشکان تراب‌زاده، محمدمهدی سالاری، امیرعلی باستانی، فائزه حسین‌نژاد، علی رهبر، حامد شوشتری، مرتضی رهنما توپکانلو، فاطمه امام‌دوست، محمود کاظمی، مجید زنگنه، ابوالفضل خان‌غیزانی، مهدی مردان‌نیک، مهدی چابک، سید محمد حسینی، رضا قلی‌پور، طاها قائمی، نیما احمدی، پوریا میربهروزیان، علیرضا قدیری، حسین نیک‌سرشت، مجید خردمند، زهرا نجفی، امیررضا شعبانی، حمیدرضا حدادی، احسان گلمکانی، ایمان اسدی، جعفر جاویدی، جواد ضابط‌لقایی، حسام قنبری، حسام ناطقی، حسینعلی رضایی، دینا ملک، سعید قاسمی، عارف آگاه، علی‌اکبر بردبار جاوید، علیرضا سالار حسینی، فائزه حسینی، فرشید حسین‌زاده، کامران علیزاده، مجید دانش، محمدامین ارکیان، محمدعلی تاجیک، مسعود زاده‌پور، مهدی ارشدی، مهدی اقبالی، مهران بهاری، هانیه کاشانی، وحید تراب‌زاده، یونس حاجی‌زاده، سجاد بهادری‌مقدم، مصطفی قاسمی، نوید نائینی، سارا عرب، زهرا عیدگاهی، ابوالفضل اسماعیلی حصاربروانلو، عقیل عباسی، امیر عمرانی، امیرحسین بصیری‌مالو، حسین کوهستانی، حسین رضایی، ملیحه انجکانی، محسن میرزایی، مرتضی محمودی، مرتضی شیخی، مصطفی یارسرخ‌آبادی، مریم لقمانی، ابوالفضل حبیب‌زاده، عباس همایی‌فرد، ساناز موسوی، معین صغوری، داوود صفایی و مهدی صبوری.
نیشابور و چناران: اکرم پیرگزی، الیاس فرخاری، مهدی قربندوست (۱۸ ساله)، مهدی ولیدوست، مرتضی جهانبخش، روح‌الله ستاره‌مشتری و محمدرضا گوروحی.
سبزوار: حسین باشتانی، عارف طبرایی، ابوالفضل قادری، امیرمهدی بیدخوری، مژگان عرفانی‌فر، امیررضا خسروتاج، یوسف جلمبدانی، موسی‌الرضا اکبری سبزواری، ابوالفضل پایدار، مرتضی شانه، بهنام برآبادی، عرفان مقیطه، مجتبی برسام، امیرحسین شهرزاد، عطا پوررحمتی، یاسین ضربی‌پور، میلاد تیموری (۱۷ ساله)، عماد صالح‌رحمان، حامد میرزاده و ابوالفضل ویرانی.
وضعیت حقوقی و تحریم‌های بین‌المللی
سرتیپ دوم محمدعلی غزلی به دلیل سوابق طولانی در سرکوب خوزستان و آمریت در کشتار گسترده خراسان رضوی، از چهره‌های تحت رصد نهادهای حقوق بشری است:
۱. تحریم ارگان تحت امر: یگان‌های ویژه فراجا که تحت فرماندهی غزلی در خراسان رضوی عمل می‌کنند، توسط ایالات متحده (OFAC) تحریم شده‌اند.
۲. مسئولیت کیفری انفرادی: با توجه به حجم بالای قربانیان کودک و نوجوان، نام محمدعلی غزلی در صدر لیست‌های پیشنهادی برای تحریم‌های انفرادی جدید اتحادیه اروپا و بریتانیا قرار دارد. او به عنوان یک آمر ارشد، مسئول تمامی اقدامات خشونت‌آمیزی است که منجر به سلب حق حیات شهروندان در خراسان رضوی شده و پرونده وی به عنوان عامل جنایت علیه بشریت در جریان است.
