محسن داوری در مقام معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد، مسئولیت مستقیم شلیک به معترضان، شکنجه منجر به مرگ و بازداشت‌های فله‌ای را بر عهده دارد. او با ریاست بر شورای تامین، فرمان سرکوب خشن اعتراضات سال ۱۴۰۱ و حبس فعالان سیاسی، دانشجویان و اقلیت‌های مذهبی را صادر نموده است.
مسئولیت محسن داوری در هدایت نظامی و امنیتی مشهد
محسن داوری به عنوان معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار شهرستان مشهد، مسئولیت مستقیم نقض حقوق بشر را بر عهده دارد. او در جایگاه رئیس شورای تامین، برخوردهای نظامی و امنیتی علیه شهروندان در اعتراضات پاییز ۱۴۰۱ را هدایت کرده است. هفته پایانی شهریور ۱۴۰۱، نقطه آغاز اعتراضات گسترده‌ای بود که با جان‌باختن مهسا امینی در پی اقدامات گشت ارشاد شکل گرفت. این تجمعات در مشهد با برخورد شدید نیروهای تحت امر محسن داوری مواجه شد که به کشته و زخمی شدن ده‌ها نفر انجامید. نیروهای انتظامی در این سرکوب‌ها از تفنگ‌های ساچمه‌زنی که کاربرد شکاری و نظامی دارند، به شکلی گسترده علیه مردم استفاده کردند. بر اساس مستندات تصویری، اصابت ساچمه‌ها نه تنها در پایین‌تنه، بلکه در نقاط حساس مانند صورت و بالاتنه معترضان نیز مشاهده شده است. علاوه بر این، نیروهای امنیتی به دفعات از سلاح کمری برای شلیک به سوی شهروندان بی‌دفاع در خیابان‌های مشهد استفاده نمودند. محسن داوری نظارت عالی بر عملکرد فراجا و سایر یگان‌های مسلح را در محدوده جغرافیایی تحت مسئولیت خود بر عهده داشته است. استفاده از اسلحه پینت‌بال برای هدف‌گیری چشم معترضان، منجر به جراحات دائمی و تخلیه چشم بسیاری از جوانان مشهدی در این ایام شد. این رویکرد خشن نشان‌دهنده نادیده گرفتن تمامی استانداردهای حقوق بشری توسط مدیریت ارشد سیاسی و امنیتی شهرستان مشهد است. نیروهای تحت امر وی با خشونت تمام عیار، حق تجمع مسالمت‌آمیز را از شهروندان سلب کرده و فضای رعب و وحشت را در معابر عمومی کلان‌شهر مشهد حاکم کردند.
قربانیان شکنجه و شلیک مستقیم تحت فرمان محسن داوری
در جریان سرکوب تجمعات مردمی در مشهد، تعدادی از شهروندان بر اثر ضربات باتون و شکنجه در بازداشتگاه‌ها جان خود را از دست دادند. حمید نسترجهان و اسماعیل ستاری ۲۸ ساله، از جمله قربانیانی هستند که تحت مدیریت امنیتی محسن داوری جان باختند. آرش پهلوان ۲۷ ساله نیز در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱، بر اثر اصابت مستقیم گلوله به ناحیه سر توسط نیروهای سرکوب کشته شد. ابوالفضل آدینه‌وند، نوجوان ۱۷ ساله، در ۱۶ مهر ۱۴۰۱ با اصابت ۲۴ گلوله ساچمه‌ای به پیکرش، توسط نیروهای تحت امر وی به قتل رسید. معین قاسم‌پور در ۲۷ آبان ۱۴۰۱ بر اثر شدت ضرب و شتم و محمد خلیلی در ۲ آذر همان سال جان باختند. حسن ناصری‌خور، مربی بوکس، در ۵ آذر ۱۴۰۱ هدف گلوله مستقیم نیروهای تحت نظر محسن داوری قرار گرفت و جان خود را از دست داد. این جنایات در حالی رخ داد که محسن داوری به عنوان عالی‌ترین مقام اجرایی مشهد، موظف به صیانت از امنیت جانی شهروندان بود. بازداشت‌های گسترده نیز بخشی از راهبرد وی برای خفه کردن صدای اعتراضات در نطفه بود که شامل روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی شد. پریسا پروانه، علی صابری و منصوره موسوی از جمله چهره‌هایی هستند که در این موج از دستگیری‌های خودسرانه روانه زندان شدند. محسن داوری با ایجاد فضای امنیتی، حق آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز را به طور کامل از مردم مشهد سلب کرد. شدت خشونت‌های اعمال شده در این دوره به حدی بود که بسیاری از شهروندان در خانه‌های خود نیز امنیت نداشتند.
بازداشت‌های گسترده و سرکوب گروه‌های مدنی در مشهد
در دوران مسئولیت محسن داوری، فعالان مدنی و سیاسی به صورت هدفمند بازداشت و به بازداشتگاه‌های غیررسمی منتقل شدند. فاطمه سپهری، فعال سیاسی، در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ بازداشت شد و فاطمه مشهدی‌عباس، نویسنده و مترجم، در ۲۷ مهر به اسارت درآمد. محسن داوری همچنین مسئولیت بازداشت چهره‌هایی چون المیرا حسینی، بلاگر و اینفلوئنسر، و مجیدرضا رهنورد را بر عهده دارد که پرونده وی منجر به اعدام شد. دانشجویان دانشگاه‌های مشهد نیز از آسیب‌های مدیریت امنیتی محسن داوری در امان نمانده و ده‌ها تن از آنان بازداشت شدند. حقوق اقلیت‌های مذهبی نیز با بازداشت شهروندان بهائی نظیر ساناز تفضلی، الهام سالاری و سیروس ذبیحی توسط نیروهای انتظامی به شدت نقض گردید. سهراب خجسته و مهدی شکی‌مشهدی نیز در تاریخ‌های ۱۲ و ۱۶ مهر ۱۴۰۱ توسط نیروهای تحت امر وی دستگیر شدند. محسن داوری در جایگاه فرماندار، با تایید این بازداشت‌ها، بر روند بازجویی‌ها و پرونده‌سازی علیه معترضان نظارت مستقیم داشته است. این مقام سیاسی با نادیده گرفتن حقوق قانونی متهمان، مسیر دادرسی عادلانه را برای دستگیرشدگان مسدود کرد. سرکوب سیستماتیک دانشگاهیان و نویسندگان نشان‌دهنده عزم جدی وی برای خاموش کردن هرگونه صدای مخالف در فضای فرهنگی و سیاسی مشهد است. او با تکیه بر قدرت شورای تامین، تمامی نهادهای اجرایی را در خدمت دستگاه سرکوب قرار داد تا اعتراضات را به هر قیمتی متوقف نماید. تداوم این بازداشت‌ها لکه‌ای سیاه در کارنامه حقوق بشری او باقی گذاشته است.
در همین زمینه
افشای نقش صادق جعفری چگنی در سرکوب مردم خوزستان
لیست قربانیان انفرادی و دانشجویی تحت مسئولیت محسن داوری
اسامی زیر بخشی از شهروندانی هستند که در دوران فرمانداری وی هدف سرکوب، شکنجه و بازداشت قرار گرفته‌اند: حمید نسترجهان اسماعیل ستاری آرش پهلوان ابوالفضل آدینه‌وند معین قاسم‌پور محمد خلیلی حسن ناصری‌خور پریسا پروانه علی صابری منصوره موسوی کتایون محمدی‌فر اصغر شاکری امید عمران امید فتحی امیر جلالیان‌سیدنیا امیرحسین آتش امین شریفی بهزاد جلایری پویا ملازم جواد عفتی جواد وطن‌خواه حامد جراحی حسین بوژمهرانی حسین عزیزنصری حسین نعمتی یزدی دانیال میرشاهی رضا حامدبورنگ ریحانه مختاریان سجاد جلایری شهره اورعی علی دیبا علیرضا برجسته لیلی سادات ماندانا کلالی مبارکه قدیری محسن محمدی محمد حبیب‌پور محمد روزینی محمد امین سعیدی مدیحه روزینی مریم کارگر کرمی مژگان خیراللهی مهدی یزدی مهرداد نوروزی مهشید کاشانی‌نژاد میلاد جاهدی‌زاده هادی رجبی‌زاده فاطمه سپهری سهراب خجسته مهدی شکی مشهدی فاطمه مشهدی‌عباس آرش رمضانی مینا قلندری بیتا میرزایی ریحانه مختاریان دلوئی علیرضا صداقت المیرا حسینی معین عاشور سجاد رئوف ابوالفضل احمدپور علی احمدپور مجیدرضا رهنورد الهام سالاری امید شریفی محبتی سیروس ذبیحی ساناز تفضلی علیرضا صابریان عادل جلال‌احمدی علی جلیلیان حمید شریفی معین منصوری ترشیزی علیرضا فولادی محمدرضا کریمیان دانیال خیرآبادی صفا قوام‌صدری حسین رستم‌پور مقدم بگلر حسین مومنی سپهر باسامی محمد امین موسوی عباس گلشنی امیدرضا مطهری‌نژاد سینا برکپور ارغوان تراشی مجید شیعه‌علی شایان ریحانی امیرحسین حامدسنگی مهدی صالحی امیر دارایی‌پور شمیم شیرزاد امیرضا اسفندیاری محمدمهدی راه‌نشین امیرحسین ارمی امیرعلی روغنی امین بابایی دانیال اسکوی علی حسینی فاطمه وارسته محمد مولایی مریم حلمی پریسا صادق‌زاده دانیال خسروی محمدرئوف ارحمی
محسن داوری در مقام معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد، مسئولیت مستقیم شلیک به معترضان، بازداشت‌های عقیدتی و پلمب واحدهای صنفی را بر عهده داشته است. او با ریاست بر شورای تامین، فرمان سرکوب خشن اعتراضات سال ۱۴۰۱ و تحدید حقوق اجتماعی زنان را صادر نموده است.
مسئولیت محسن داوری در هدایت امنیتی و سرکوب اعتراضات مشهد
محسن داوری به عنوان فرماندار و رئیس شورای تامین مشهد، نقش کلیدی در برخورد با معترضان ایفا کرده است. در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱، محسن داوری رسما از دستگیری دست‌کم ۱۰۰ شهروند در جریان تجمعات اعتراضی این شهرستان خبر داد. این در حالی است که فعالان حقوق بشر آمار بازداشت‌شدگان سه روز نخست را حداقل ۳۰۰ نفر برآورد کردند. محسن داوری در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱، طی سخنرانی در فرمانداری، بازداشت‌شدگان را «از سران جریانات اغتشاشگر»، معاند و آشوبگر نامید. او مدعی شد این افراد پس از واقعه مهسا امینی، اقدام به تحریک احساسات مردم و نسل جوان کرده‌اند. وی همچنین ادعا کرد که تحرکات گروه‌های کوچک معترض تحت رصد کامل نیروهای امنیتی و انتظامی بوده است. محسن داوری با این اظهارات، بستر قانونی برای سرکوب خشن‌تر و پرونده‌سازی علیه شهروندان معترض را فراهم آورد. مدیریت او در شورای تامین، منجر به استفاده گسترده از سلاح‌های ساچمه‌زنی و پینت‌بال علیه مردم بی‌دفاع در خیابان‌ها شد. او با مجرم‌انگاری اعتراضات قانونی، حق تجمع مسالمت‌آمیز را به طور کامل در کلان‌شهر مشهد پایمال کرد. نیروهای تحت امر وی با برخورد قاطع با هرگونه تجمع، فضای شهر را به پادگانی نظامی تبدیل کردند. محسن داوری مسئول مستقیم تمامی آسیب‌های جسمی و روانی وارده به دستگیرشدگانی است که با القاب اهانت‌آمیز وی روبرو شدند. این مقام اجرایی با نادیده گرفتن مطالبات مردمی، تنها بر جنبه‌های پلیسی و امنیتی بحران تمرکز داشت. تداوم بازداشت‌ها در دوران ریاست او نشان‌دهنده رویکرد حذفی وی در قبال مخالفان سیاسی و منتقدان است.
تحدید حقوق صنفی و ترویج خشونت علیه زنان توسط محسن داوری
در حوزه حقوق اجتماعی، محسن داوری پیشتاز اجرای طرح‌های سرکوبگرانه علیه زنان مشهدی بوده است. در ۳۱ تیر ۱۴۰۲، محسن داوری در جلسه شورای اداری، دستگاه‌ها را به مقابله هوشمند با بی‌حجابی فراخواند. او در سخنانی تند مدعی شد که باید با درایت «پوزه دشمن را به زمین» بزنند تا بهره‌برداری نکنند. وی معترضان به حجاب اجباری را دشمنان واقعی دین نامید که قصد حرمت‌شکنی در مجالس مذهبی را دارند. محسن داوری حتی برخی مداحان و سخنرانان را نیز به دلیل عدم همراهی با این طرح‌ها مورد انتقاد قرار داد. تحت نظارت وی، در ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲، پانزده واحد صنفی در راستای طرح عفاف و حجاب پلمب گردید. پلیس مشهد در ۷ اردیبهشت همان سال، با مصونیت دادن به آمران به معروف، مخالفان آن‌ها را دستگیر کرد. این اقدامات نشان‌دهنده تبدیل شدن نهاد انتظامی به عامل سرکوب حقوق اجتماعی شهروندان تحت مدیریت محسن داوری است. در ۴ تیر ۱۴۰۲، هجوم پلیس به یک مهمانی در مجتمع آبادگران منجر به سقوط و مرگ یک جوان شد. همچنین کافه اپیزود در ۲۰ مرداد ۱۴۰۲ به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری توسط نیروهای تحت امر وی پلمب گشت. محسن داوری در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳، دستور پلمب غیرقانونی واحدهای طلافروشی را با دستگاه جوشکاری صادر کرد. رئیس اتحادیه طلافروشان این اقدام فرماندار را به دلیل عدم صدور اخطار ۱۰ روزه، کاملا غیرقانونی و خودسرانه دانست. این رفتارهای سلیقه‌ای، امنیت اقتصادی و روانی اصناف مشهد را به شدت تحت تاثیر قرار داده و نابود کرده است.
بازداشت‌های عقیدتی و سوابق سرکوبگری محسن داوری
محسن داوری در مقام ارشد اجرایی، بازداشت فعالان مجازی و خانواده‌های زندانیان سیاسی را در دستور کار قرار داد. سوابق و مناصب وی در دستگاه‌های حاکمیتی به شرح زیر است:
معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد (۲۹ دی ۱۴۰۰ تا ۹ بهمن ۱۴۰۳)
جانشین مدیر عالی حرم مطهر رضوی (۹ بهمن ۱۴۰۳ تا کنون)
محسن داوری با نظارت بر این نهادها، مسئول مستقیم سرکوب آزادی بیان و ایجاد فشار بر خانواده‌های معترضین است. تحت فرماندهی محسن داوری، سجاد مشهدی همت‌آبادی در ۱۷ آبان ۱۴۰۲ و ۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ مورد بازجویی و تهدید قرار گرفت. پلیس امنیت وی را به دلیل فعالیت در فضای مجازی به تبلیغ علیه نظام و تشویش اذهان عمومی متهم کرد. در ۸ خرداد ۱۴۰۳، سه شهروند زن از خانواده یک زندانی سیاسی به دلیل مطالب مربوط به سقوط بالگرد احضار شدند. نرگس شخص‌امام‌پور و شقایق و شهرزاد شیبانی‌زاوه پس از ساعت‌ها بازجویی توسط حفاظت اطلاعات فراجا آزاد گشتند. دانیال عباس‌زاده، دانشجوی دانشگاه آزاد، نیز در ۲۶ خرداد ۱۴۰۳ به پلیس اطلاعات و امنیت مشهد احضار و تهدید شد.
قربانیان جنایات محسن داوری:
ابوالفضل آدینه وند علی صابری امین شریفی امیرحسین آتش امیر جلالیان سیدنیا آرش پهلوان اصغر شاکری بهزاد جلایری اسماعیل ستاری حمید نسترجهان حسن ناصری خور کتایون محمدی فر منصوره موسوی معین قاسم پور محمد خلیلی امید فتحی امید عمران پریسا پروانه ابوالفضل احمدپور علی احمدپور اهل علیرضا صداقت بیتا میرزایی الهام سالاری المیرا حسینی مجیدرضا رهنورد معین عاشور امید شریفی محبتی ریحانه مختاریان دلوئی سجاد رئوف ساناز تفضلی سیروس ذبیحی محمدمهدی راه نشین سجاد مشهدی همت آبادی نرگس شخص امام پور شقایق شیبانی زاوه شهرزاد شیبانی زاوه دانیال عباس زاده دانیال میرشاهی حامد جراحی حسین عزیزنصری حسین بوژمهرانی حسین نعمتی یزدی جواد عفتی جواد وطن خواه پویا ملازم ریحانه مختاریان رضا حامد بورنگ علی دیبا علیرضا برجسته آرش رمضانی فاطمه مشهدی عباس فاطمه سپهری هادی رجبی زاده لیلی سادات مدیحه روزینی ماندانا کلالی مریم کارگر کرمی مهدی شکی مشهدی مهدی یزدی مهرداد نوروزی میلاد جاهدی زاده مینا قلندری مبارکه قدیری محمدامین سعیدی محمد حبیب‌پور محمد روزینی محسن محمدی مژگان خیرالهی سجاد جلایری شهره اورعی سهراب خجسته مهشید کاشانی نژاد عادل جلال احمدی علی جلیلیان علیرضا فولادی علیرضا صابریان دانیال خیرآبادی حمید شریفی حسین رستم پور مقدم بگلر معین منصوری ترشیزی محمدرضا کریمیان صفا قوام صدری عباس گلشنی علی حسینی امین بابایی امیرعلی روغنی امیر دارایی پور امیرحسین ارمی امیرحسین حامدسنگی امیررضا اسفندیاری ارغوان تراشی دانیال خسروی دانیال اسکوی فاطمه وارسته حسین مومنی مجید شیعه علی مریم حلمی مهدی صالحی محمدامین موسوی محمد مولایی محمدرئوف ارحمی امیدرضا مطهری نژاد پریسا صادق زاده سپهر باسامی شمیم شیرزاد شایان ریحانی سینا برکپور
قربانیان گروهی شامل جامعه بهائیان، زنان مشهد و معترضان سال ۱۴۰۱ هستند. محسن داوری در تمامی این موارد نقض حقوق بشر، نقشی کلیدی و اجرایی ایفا نموده است.
منابع:
عدالت برای ایران
دادگستر
