فرماندهی که ارابه جنگی را به خیابانهای اردبیل آورد
سرتیپ دوم پاسدار غلامحسین محمدیاصل، فرمانده سپاه حضرت عباس استان اردبیل، یکی از مهرههای اصلی و عملیاتی سرکوب در شمال غرب ایران است.
او که سوابق طولانی در یگانهای رزمی و مناطق مرزی دارد، در جریان اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴، مسئولیت نهایی هدایت نیروهای ضارب و مدیریت خشنترین برخوردها با معترضان در استان اردبیل را بر عهده داشت.
محمدیاصل با تبدیل کردن شهر به یک منطقه جنگی، دستور استفاده از ادوات سنگین و نیمهسنگین را علیه شهروندان صادر کرد؛ اقدامی که منجر به قرار گرفتن نام او در لیست تحریمهای حقوقبشری دولت استرالیا در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ شد.
بیشتر بخوانید
نقش علیاصغر نوروزی در سرکوب قیام ۱۴۰۴
تحلیل سوابق اجرایی: از مرزهای سردشت تا خیابانهای اردبیل
سوابق محمدیاصل نشاندهنده تربیت او در فضایی است که «امنیت» همواره بر «حقوق شهروندی» اولویت داشته است. او پیش از رسیدن به فرماندهی سپاه استان، فرماندهی تیپ ۳۷ سپاه اردبیل را بر عهده داشت که یگان اصلی رزمی این استان محسوب میشود. اما دوره حساس خدمت او، فرماندهی سپاه سردشت در استان آذربایجان غربی (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰) بود. سردشت به دلیل بافت قومیتی و جغرافیایی، یکی از امنیتیترین مناطق ایران است. محمدیاصل در آن دوره با اتکا به شیوههای سختگیرانه پادگانی، تجربه برخورد با اعتراضات و تجمعات را به دست آورد. این «نگاه پادگانی» دقیقاً همان چیزی بود که او با خود به اردبیل آورد و در دی ۱۴۰۴ به بدترین شکل ممکن به اجرا گذاشت.
فاجعه میدان یحیوی: وقتی خیابان به میدان جنگ بدل شد
تاریکترین نقطه کارنامه محمدیاصل، وقایع شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در اردبیل است. در حالی که اعتراضات در بسیاری از نقاط شهر به صورت مسالمتآمیز جریان داشت، یگانهای تحت امر او با رویکردی تهاجمی وارد میدان شدند.
جنایت ارابههای زرهی: تحت نظارت مستقیم او، خودروهای زرهی سپاه (معروف به نفربرهای ضدشورش) با سرعتی غیرمتعارف به سمت جمعیت در میدان یحیوی راندند. ویدیوهای منتشر شده که لرزه بر اندام هر بینندهای میاندازد، نشان میدهد که این خودروها بدون توجه به جان شهروندان، از روی افراد رد شدهاند. این اقدام نه یک اشتباه فردی، بلکه نتیجه دستور عملیاتی «پاکسازی به هر قیمت» بود که توسط فرماندهی سپاه استان صادر شده بود.
شلیکهای هدفمند: گزارشهای میدانی تایید میکنند که نیروهای تحت امر محمدیاصل، نه تنها از گاز اشکآور، بلکه از گلولههای ساچمهای و در مواردی تیر جنگی برای متفرق کردن تجمعات استفاده کردند.
بازداشتگاههای غیررسمی و خفقان اطلاعاتی
نقش محمدیاصل تنها به خیابان محدود نمیشد. او به عنوان رئیس شورای تأمین (بخش نظامی)، مسئولیت بازداشتهای گسترده را بر عهده داشت. تحت نظارت او، بسیاری از بازداشتشدگان به جای انتقال به زندانهای رسمی، به سوله های تحت کنترل سپاه منتقل شدند؛ مکانهایی که گزارشهای هولناکی از شکنجه، ضرب و شتم شدید و اعترافات اجباری از آنها به بیرون درز کرده است. او همچنین با ایجاد فشار بر کادر درمان بیمارستانهای اردبیل، مانع از ثبت دقیق علت مرگ یا جراحت بسیاری از قربانیان شد تا آمار واقعی جنایات پنهان بماند.
اسامی جانباختگان منسوب به استان اردبیل در وقایع دی ۱۴۰۴
کارنامه خونین محمدیاصل با نام جوانانی گره خورده است که تنها جرمشان مطالبه حق بود. اسامی زیر بخشی از جانباختگانی هستند که هویت آنها به عنوان اهالی استان اردبیل احراز شده است:
سام صحبتزاده: نوجوان ۱۴ سالهای که جانباختن او موجی از خشم را در سراسر استان برانگیخت.
سجاد هوشمند: از جوانان معترضی که در جریان درگیریهای خیابانی هدف قرار گرفت.
ابوالفضل جهانی: که در جریان یورش نیروهای امنیتی به تجمعات جان باخت.
غزاله حسینی: یکی از زنان شجاعی که نامش در لیست قربانیان خشم نیروهای سپاه ثبت شد.
پیمان عظیمی: که بر اثر جراحات ناشی از برخورد خشن نیروهای ضارب جان خود را از دست داد.
ایرج کیانی: از دیگر جانباختگان این خیزش سراسری.
امیرحسین شهبازی: که جانش را در راه آزادی فدا کرد.
اشکان شهبازی: برادر یا از نزدیکان امیرحسین که او نیز در این وقایع قربانی شد.
زن معترض (هویت نامشخص): جانباخته در اثر زیر گرفتن توسط خودروی زرهی در میدان یحیوی (این مورد به نماد وحشیگری سپاه در اردبیل تبدیل شد).
تحریم استرالیا: شناسایی بینالمللی یک جنایتکار
در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، دولت استرالیا با استناد به مدارک متقن از نقض حقوق بشر در اردبیل، غلامحسین محمدیاصل را تحریم کرد. این تحریم نشاندهنده آن است که ابعاد جنایات او، بهویژه استفاده از ادوات زرهی علیه معترضان، از دید ناظران بینالمللی پنهان نمانده است. این اقدام حقوقی، گامی در جهت پاسخگو کردن فرماندهانی است که تصور میکنند پشت دیوارهای پادگانها از عدالت مصون هستند.
لزوم دادخواهی
غلامحسین محمدیاصل با تبدیل کردن نیروی نظامی به ابزاری برای سرکوب هموطنان خود، به آرمانهای دفاعی خیانت کرده است. او مسئول مستقیم هر قطره خونی است که در میدان یحیوی و کوچهپسکوچههای اردبیل بر زمین ریخته شد. پرونده او، نه تنها به خاطر دستوراتش، بلکه به خاطر شیوههای غیرانسانی که در دی ۱۴۰۴ به کار گرفت، باید در دادگاههای صالحه به عنوان جنایت علیه بشریت مورد بررسی قرار گیرد. او نماد فرماندهی است که برای بقای قدرت، ارابههای مرگ را علیه ملت خود به حرکت درآورد.
