سرتیپ دوم پاسدار علی عظیمی، از فرماندهان ارشد نیروی انتظامی، در مقام فرماندهی تیپ سوم (امام حسین) و سپس جانشینی فرمانده کل یگان ویژه، مشارکت مستقیمی در نقض فاحش حقوق بشر داشته است. او مسئولیت سرکوب خشن اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، دی ۱۳۹۸ و به‌ویژه اعتراضات تیر ۱۴۰۰ در خوزستان را بر عهده دارد.
علی عظیمی و رهبری یگان ویژه در سرکوب آبان ۱۳۹۸
علی عظیمی در مقام فرمانده تیپ سوم (امام حسین) یگان ویژه نیروی انتظامی، در سرکوب خشونت‌بار معترضان در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ مشارکت مستقیم داشته و در برابر آن مسئول است. یگان ویژه نیروی انتظامی بازوی اصلی پلیس در ایران برای سرکوب اعتراضات شهروندی در این کشور به شمار می‌رود. «کنترل اغتشاشات» که از وظایف اصلی این یگان است، توسط مقامات پلیس در ایران خوانده می‌شود. اگرچه ستاد فرماندهی تیپ سوم (امام حسین) یگان ویژه نیروی انتظامی در تهران مستقر است، اما میدان عملیاتی این تیپ تمام کشور بوده است. نیروهای تحت نظر علی عظیمی در سراسر ایران اقدام به عملیات سرکوب می‌کردند.
گزارش‌های منتشر شده، به‌ویژه تأیید حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه ناجا، نشان می‌دهند نیروهای یگان ویژه پلیس در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، از نیروهای اصلی برای سرکوب و برخورد با معترضان بوده‌اند. کرمی در مهر ماه ۱۴۰۰، سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را «مأموریت سنگین» یگان ویژه خواند و حضور مستقیم نیروهای این یگان در سرکوب معترضان را تأیید کرد. تصاویر منتشر شده نیز نشان از حضور پرشمار نیروهای یگان ویژه ناجا در سرکوب خشن معترضان در جریان این اعتراضات دارد.
نیروهای یگان ویژه ناجا در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با خشونت هرچه تمام‌تر اقدام به استفاده از اسلحه و شلیک گلوله جنگی به معترضان کردند. خبرگزاری رویترز در دی ماه ۹۸ تعداد کشته‌شدگان اعتراضات آبان ماه را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد. روزنامه جوان، چاپ تهران و نزدیک به سپاه پاسداران، خود در ۲۳ آذر ماه ۹۸ با انتشار سرمقاله‌ای، تعداد معترضان کشته‌شده در آبان ماه ۹۸ را بیشتر از دو اعتراض عمده پیشین در ایران (اعتراضات سال ۱۳۸۸ و اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶) اعلام کرده است.
نقش علی عظیمی در کشتار ماهشهر و سرکوب دی ۱۳۹۸
نقش مأموران یگان ویژه نیروی انتظامی در سرکوب معترضان و برخورد با آن‌ها در جریان اعتراضات آبان ۹۸ غیرقابل انکار است. به‌ویژه استفاده از اسلحه گرم و شلیک به معترضان توسط این نیروها مشاهده شده است. به عنوان نمونه، گزارش‌های تحقیقی نشان می‌دهند مأموران یگان ویژه ناجا در جریان اعتراضات در شهرستان ماهشهر در استان خوزستان، با استفاده از سلاح سنگین دوشکا به سوی معترضان آتش گشوده‌اند.
شواهد منتشر شده توسط منابع مختلف (سازمان عفو بین‌الملل، مجموعه فعالان حقوق بشر، روزنامه نیویورک تایمز) نشان می‌دهد دستکم ۱۳۰ نفر از معترضان در جریان اعتراضات آبان ۹۸ در استان خوزستان با شلیک گلوله مستقیم مأموران انتظامی و امنیتی کشته شده‌اند. بیشترین این جان‌باختگان در ماهشهر مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. محسن بیرانوند، فرماندار شهرستان ماهشهر، نیز در ۱۱ آذر ماه در گفتگو با صدا و سیما تأیید کرده بود که برای سرکوب معترضان در این شهرستان نیروهای امنیتی و انتظامی با معترضان درگیر شدند. خبرگزاری ایرنا نیز در ۲۸ آبان ماه وقوع درگیری شدید بین نیروهای انتظامی و تعدادی از معترضان در شهرک چمران ماهشهر را تأیید کرد.
به گفته روزنامه نیویورک تایمز به نقل از شاهدان، تنها در نیزارهای ماهشهر دستکم ۱۳۰ نفر در نتیجه تیراندازی سنگین مأموران انتظامی و امنیتی کشته شده‌اند.
یگان ویژه نیروی انتظامی همچنین در سرکوب اعتراضات دی ماه ۱۳۹۸، که در اعتراض به سرنگون کردن هواپیمای مسافربری اوکراینی صورت گرفت، مشارکت مستقیم داشته است. حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه، در مهر ماه ۱۴۰۰ حضور یگان ویژه در سرکوب این اعتراضات را نیز تأیید کرده است.
بیشتر بخوانید
مسئولیت علی عظیمی در سرکوب شدید اعتراضات آب ۱۴۰۰
علی عظیمی در مقام جانشین وقت فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی در سرکوب خشونت‌بار معترضان در جریان اعتراضات تیر ماه ۱۴۰۰ در خوزستان مشارکت مستقیم داشته و در برابر آن مسئول است. اعتراضات شهروندان خوزستانی در تیر ماه ۱۴۰۰ به اعتراف حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه نیروی انتظامی، از جمله اعتراضات مسالمت‌آمیزی بود که با سرکوب شدید و خشونت‌بار نیروهای یگان ویژه ناجا روبرو شد. شهروندان ساکن خوزستان از ۲۴ تیر ۱۴۰۰ به مدت یک هفته در واکنش به در دسترس نبودن آب آشامیدنی و سالم و خشکسالی شدید، دست به اعتراضات مسالمت‌آمیز زدند که با سرکوب شدید نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شدند.
تصاویر منتشر شده از اعتراضات به روشنی استفاده مأموران امنیتی و انتظامی از خشونت و تیراندازی آن‌ها به سوی معترضان را نشان داده و صدای تیراندازی در آن‌ها به وضوح به گوش می‌رسد. به گفته منابع حقوق بشری، مأموران انتظامی و امنیتی با خشونت بسیار با معترضان در شهرهای استان خوزستان برخورد کرده‌اند. آن‌ها به سمت معترضان تیراندازی کرده‌اند که در نتیجه آن دستکم ۹ شهروند کشته شدند. به گفته شاهدان عینی، تیراندازی مأموران به معترضان در ایذه سبب مجروح شدن شماری از آن‌ها شده است. همچنین دستکم کشته شدن یک جوان ۱۷ ساله با نام هادی بهمنی در نتیجه این تیراندازی‌ها گزارش شده است. صدا و سیمای ایران خود بدون اشاره به هویت این جوان، کشته شدن او در ایذه را تأیید کرده، اگرچه مرگ او ناشی از «تیراندازی مشکوک» عنوان شد. بنا بر گزارش‌های منتشر شده، او در نتیجه اصابت گلوله جنگی به سینه‌اش جان باخته است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۹ تیر ماه با انتشار گزارشی نوشت: «برخورد ناجا و تیراندازی آن‌ها برای مراقبت از اعتراض و مطالبات مردم خوزستان است.»
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات علی عظیمی عبارت است از:
تا دی ۱۳۹۶: فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی در استان آذربایجان غربی
دی ۱۳۹۶ – دی ۱۳۹۸: فرمانده تیپ سوم (امام حسین) یگان ویژه نیروی انتظامی
دی ۱۳۹۸ – تا کنون (آذر ۱۴۰۴) جانشین فرمانده کل یگان ویژه نیروی انتظامی
برخی از قربانیان گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر علی عظیمی عبارتند از:
معترضان اعتراضات تیر ۱۴۰۰ در خوزستان
معترضان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸.
منابع:
دادگستر
ایرنا
