فرمانده عملیاتی سرکوب و از تصمیم گیرندگان شلیک به معترضان
سرهنگ پاسدار علی امانی، فرمانده انتظامی شهرستان کوهدشت و عضو تأثیرگذار شورای تأمین این شهرستان، یکی از چهرههای اصلی مسئول در نقض گسترده حقوق بشر در جریان اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴ در استان لرستان است.
او که از فروردین ۱۴۰۱ فرماندهی انتظامی این منطقه حساس را بر عهده دارد، در جریان خیزش دی ماه ۱۴۰۴ با بهکارگیری تمام توان یگانهای تحت امر خود، از جمله یگان امداد، پلیس اطلاعات و نیروهای لباسشخصی، مأموریت سرکوب خشن تجمعات مسالمتآمیز شهروندان کوهدشتی را رهبری کرد.
اقدامات او در این دوره منجر به جانباختن معترضان، زخمی شدن دهها نفر و بازداشتهای خودسرانه وسیع گردید.
بیشتر بخوانید
نقش نعمتالله باقری در سرکوب قیام ۱۴۰۴
در ادامه، ابعاد مسئولیت و کارنامه سیاه علی امانی در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ بررسی میشود:
فرماندهی مستقیم یگانهای ضارب در اعتراضات دی ۱۴۰۴
در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، شهرستان کوهدشت به دلیل بافت عشایری و مطالبات جدی اقتصادی، شاهد تجمعات گستردهای بود. علی امانی به عنوان فرمانده انتظامی، مسئولیت چیدمان نیروهای سرکوب در میادین اصلی شهر از جمله میدان امام را بر عهده داشت:
استفاده از سلاحهای مرگبار: تحت فرماندهی مستقیم امانی، نیروهای انتظامی برای متفرق کردن معترضان نه تنها از گاز اشکآور و شوکر، بلکه از سلاحهای ساچمهزن و تیر جنگی استفاده کردند. او با صدور دستور برخورد قاطع، راه را برای اعمال خشونت بیحدومرز علیه شهروندانی که به فقر و تبعیض معترض بودند، هموار کرد.
سرکوب وحشیانه در محلات: گزارشهای محلی نشان میدهد که نیروهای تحت امر امانی در دی ماه ۱۴۰۴ با ورود به محلات حاشیهای کوهدشت، اقدام به ضرب و شتم معترضان و حتی رهگذران کردند تا فضای رعب و وحشت را به عمق خانههای مردم ببرند.
مسئولیت کیفری در قتل امیرحسام خدایاریفرد
یکی از هولناکترین وقایع دوران فرماندهی علی امانی در کوهدشت، قتل امیرحسام خدایاریفرد در جریان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ است:
شلیک نیروهای امنیتی-نظامی: امیرحسام خدایاریفرد بر اثر شلیک مستقیم نیروهایی جان خود را از دست داد که تحت مدیریت شورای تأمین و فرماندهی میدانی انتظامی شهر فعالیت میکردند.
تلاش برای تحریف واقعیت: پس از این جنایت، دستگاههای تحت نظر امانی و نهادهای امنیتی کوهدشت در اقدامی غیراخلاقی مدعی شدند که مقتول عضو بسیج بوده و توسط «اغتشاشگران» کشته شده است. اما این سناریوسازی با افشاگری شجاعانه خانواده وی درهم شکست. پدر امیرحسام در ویدئویی که از مراسم خاکسپاری منتشر شد، صراحتاً اعلام کرد فرزندش هیچ وابستگی به نیروهای سرکوبگر (بسیج) نداشته و یک معترض بوده است. مسئولیت حقوقی این جنایت و دروغپردازیهای پس از آن مستقیماً متوجه علی امانی است.
بازداشتهای گسترده و اعترافات اجباری در دی ۱۴۰۴
تحت مدیریت علی امانی، پلیس اطلاعات و امنیت کوهدشت موجی از ربایش شهروندان را آغاز کرد:
پروندهسازی برای معترضان: امانی در دی ماه ۱۴۰۴ شخصاً خبر بازداشت افرادی را که «لیدر» مینامید، رسانهای کرد. او با ایراد اتهاماتی چون «تخریب اموال عمومی» و «ارتباط با بیگانه»، زمینه را برای شکنجه و صدور احکام سنگین علیه جوانان کوهدشتی فراهم ساخت.
بازداشتگاههای تحت نظر: مسئولیت سلامت و امنیت تمامی بازداشتشدگان در بازداشتگاههای انتظامی کوهدشت در دی ماه ۱۴۰۴ بر عهده اوست؛ جایی که گزارشهای متعددی از بدرفتاری و شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری منتشر شده است.
سوابق کاری و استمرار در مسیر سرکوب
بررسی پیشینه شغلی علی امانی نشاندهنده اعتماد دستگاه سرکوب به او برای مدیریت مناطق پرچالش استان لرستان است:
فرماندهی انتظامی پلدختر: او از بهمن ۱۳۹۹ تا فروردین ۱۴۰۱ فرمانده انتظامی پلدختر بود و در آنجا نیز سابقه برخورد با اعتراضات محلی را در کارنامه داشت.
انتقال به کوهدشت: انتصاب او به فرماندهی انتظامی کوهدشت در فروردین ۱۴۰۱، با هدف تثبیت فضای امنیتی در این شهرستان انجام شد که اوج این رویکرد حذفی در اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ به نمایش درآمد.
قربانیان و پیامدهای اجتماعی اقدامات علی امانی
کارنامه علی امانی در دی ماه ۱۴۰۴ سرشار از قربانیانی است که حق تجمعات مسالمتآمیز آنها پایمال شده است:
قربانیان فردی: امیرحسام خدایاریفرد بارزترین نمونه از قتلهای حکومتی تحت امر وی است.
قربانیان گروهی: تمامی معترضان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ در شهرستان کوهدشت، شهروندان معترض استان لرستان و خانوادههایی که در این ایام تحت فشار و ارعاب قرار گرفتند، در زمره قربانیان عملکرد علی امانی قرار میگیرند.
مسئولیت بینالمللی و ضرورت پاسخگویی
سرهنگ علی امانی به عنوان عضو شورای تأمین و فرمانده انتظامی، آمرِ جنایاتی است که در قوانین بینالمللی به عنوان نقض فاحش میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی شناخته میشود. سکوت او در برابر کشتار معترضان و همکاری فعال در سناریوسازی علیه جانباختگان، وی را در ردیف ناقضان درجه اول حقوق بشر قرار میدهد که باید در قبال اعمال خود در محاکم عادلانه پاسخگو باشد.
خلاصه اتهامات حقوق بشری علی امانی در پرونده اعتراضات دی ۱۴۰۴:
منصب: فرمانده انتظامی شهرستان کوهدشت و عضو شورای تأمین.
حوزه فعالیت: شهرستان کوهدشت و حومه.
اتهامات اصلی: آمریت در قتل امیرحسام خدایاریفرد، مدیریت عملیاتی سرکوب تجمعات مسالمتآمیز در دی ۱۴۰۴، صدور دستور شلیک مستقیم به سمت شهروندان، بازداشتهای خودسرانه و گسترده، و تلاش برای پنهانسازی حقیقت از طریق انتشار اطلاعات کذب درباره جانباختگان.
سرهنگ علی امانی مهره اجرایی نظام در سرکوب صدای مردم کوهدشت است. او با تبدیل خیابانهای شهر به صحنه جنگ در دی ماه ۱۴۰۴، مسئولیت مستقیم خونهای ریخته شده و آسیبهای جسمی و روانی به صدها خانواده کوهدشتی را بر عهده دارد.
