فرمانده یگان ویژه آذربایجان غربی و آمر کشتار در شهرهای مرزی در دی ۱۴۰۴
استان آذربایجان غربی در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴، به دلیل بافت چندفرهنگی و سوابق مبارزاتی در شهرهایی چون ارومیه، بوکان، مهاباد و سلماس، به یکی از خونینترین صحنههای تقابل تبدیل شد.
سرهنگ رضا باباپور، فرمانده یگان ویژه این استان، با تکیه بر تجربیات قبلی خود در سرکوبهای شمال کشور، مسئولیت مستقیم طراحی و اجرای عملیاتهای «تثبیت از طریق رعب» را بر عهده داشت.
یگان تحت امر او در این بازه زمانی، با گسیل صدها نیروی ضربت به مناطق کردنشین و مرکز استان، مسئولیت مستقیم قتل و جرح دهها تن از شهروندان مدنی را بر دوش دارد.
بیشتر بخوانید
سوابق پیشین و انتقال تخصص سرکوب از گیلان به آذربایجان غربی
رضا باباپور از چهرههای باسابقه و عملیاتی یگانهای ویژه فراجا محسوب میشود. وی در تیرماه ۱۳۹۷ به عنوان فرمانده یگان ویژه استان گیلان منصوب شد و بیش از سه سال در این سمت باقی ماند. دوران فرماندهی او در گیلان با اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ همزمان بود که طی آن، نیروهای تحت امر وی با خشونت بیسابقهای تجمعات رشت، انزلی و لاهیجان را سرکوب کردند. کارنامه او در گیلان که با تحسین فرماندهان ارشد فراجا همراه بود، راه را برای ارتقای وی و انتقال به استان حساس آذربایجان غربی در سال ۱۴۰۲ هموار کرد. باباپور با انتقال به ارومیه، دقیقاً همان الگوهای سرکوب خشن و استفاده از تکتیراندازها را که در شمال کشور آزموده بود، در دی ۱۴۰۴ علیه مردم معترض آذربایجان غربی به کار گرفت.
آمریت در قتلعام میدانی و محاصره شهرهای جنوبی استان
در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، با گسترش اعتراضات به شهرهای بوکان و مهاباد، رضا باباپور دستور اعزام کاروانهای زرهی یگان ویژه به این مناطق را صادر کرد. طبق گزارشهای مستند، وی شخصاً بر عملیاتهای پاکسازی در محلات «اسلامآباد» ارومیه و مناطق مرکزی بوکان نظارت داشت. آمریت او در شلیک مستقیم به سوی تجمعات مسالمتآمیز و استفاده از سلاحهای نیمهسنگین در معابر شهری، منجر به وقوع فجایع انسانی در این استان شد. باباپور با صدور فرمان «تیراندازی به قصد کشت»، راه را برای مأموران تحت امرش باز کرد تا بدون واهمه از بازخواست، سینه و سر معترضان را هدف قرار دهند. او نه تنها یک فرمانده نظامی، بلکه معمار فضای نظامیگری و ارعاب در سراسر آذربایجان غربی در دی ۱۴۰۴ بوده است.
مسئولیت در قبال جانباختگان و جنایت علیه کودکان و نوجوانان
لیست سرخ جاویدنامان استان آذربایجان غربی، سندی انکارناپذیر بر آمریت جنایتکارانه سرهنگ رضا باباپور است. نیروهای تحت فرمان وی بدون تفکیک میان کودک، زن و مرد، به سوی هر حرکت اعتراضی آتش گشودند. مسئولیت خونهای ریخته شده زیر مستقیماً متوجه سلسله مراتب فرماندهی وی است:
زنان و قهرمانان مدنی: جانباختن زهرا مرادی و سیاوش شیرزاد در بوکان، گلاله محمودیآذر (۲۶ ساله) در مهاباد و سارا (زهرا) حسینزاده در ارومیه که همگی در ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ هدف کینه نیروهای باباپور قرار گرفتند.
کشتار نوجوانان و نسل جوان: فاجعه قتلعام نوجوانان ۱۷ سالهای چون متین رحیمی و ایلیا قدسی، و جوانان پرشوری مانند متین وطنی (۱۸ ساله)، دیار رحیمی (۱۸ ساله)، آکو رحیمی (۱۹ ساله)، مبین قنبری (۲۰ ساله)، محسن مروتی (۲۱ ساله)، آکام کسنزانی (۲۲ ساله)، هیدی وطنی (۲۲ ساله) و هیمن کسنزانی (۲۴ ساله) که نشاندهنده تعمد یگان تحت امر باباپور در حذف نسل جوان است.
تارومار کردن خانوادهها: شلیک رگباری به سوی خانوادههایی که در کنار هم ایستاده بودند، منجر به جانباختن دستهجمعی عزیزانی چون فریدون، محمد، یوسف و صادق نادری؛ کژال، هیدی و متین وطنی؛ و همچنین پیشوا، متین، دیار، آکو و شوان رحیمی شد. این حجم از کشتار خانوادگی در تاریخ معاصر استان بیسابقه بوده و مستقیماً تحت آمریت باباپور انجام شده است.
قربانیان شهرهای مختلف: جاویدنامانی چون دیار پورچهریق و دیار عبداللهی در سلماس، شهریار محمدی در بوکان، صادق قدسی (۳۸ ساله)، نیما پالیزگر (۳۹ ساله)، سنگر خدیری، اشکان عرار شوشتری، علی جزایری و علیاصغر علیزاده، همگی قربانیان مستقیم گلولههایی هستند که با دستور «رضا باباپور» شلیک شدند.
شکنجه بازداشتشدگان و نقض حقوق بنیادین
علاوه بر کشتار در خیابان، رضا باباپور مسئولیت بازداشتگاههای موقت یگان ویژه در سطح استان را نیز بر عهده داشته است. گزارشهای هولناکی از شکنجه سیستماتیک بازداشتشدگان دی ۱۴۰۴ در این مراکز منتشر شده است. مأموران تحت امر وی با استفاده از شوک الکتریکی، ضرب و شتم شدید و تحقیر بازداشتیها، تلاش کردند تا مقاومت مردمی را درهم بشکنند. باباپور به عنوان فرمانده ارشد، نه تنها از این اقدامات مطلع بوده، بلکه خود مشوق این رفتارها برای کسب اعترافات اجباری و ایجاد رعب در جامعه بوده است.
وضعیت حقوقی و تحریمهای بینالمللی
سرهنگ رضا باباپور به دلیل کارنامه سیاه خود در دو استان گیلان و آذربایجان غربی، یکی از اهداف اصلی نهادهای حقوق بشری برای پیگرد قانونی است:
تحریم مستقیم ارگان توسط ایالات متحده: یگانهای ویژه فراجا که باباپور فرماندهی شاخه آذربایجان غربی آن را بر عهده دارد، توسط وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) به عنوان یک نهاد سرکوبگر تحریم شده است. عضویت و فرماندهی او در این ارگان، وی را مشمول محدودیتهای شدید مالی و حقوقی میکند.
تحریمهای کلان فراجا: با توجه به تحریم فرماندهی انتظامی ایران توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا و کانادا، تمام دستورات صادره از سوی باباپور در جریان اعتراضات ۱۴۰۴، نقض فاحش کنوانسیونهای بینالمللی حقوق بشر تلقی میشود.
پیگرد تحت صلاحیت جهانی: نام رضا باباپور به دلیل آمریت در کشتار کودکان و نوجوانان در لیست سیاه سازمانهای نظارتی قرار گرفته است. وی به عنوان یکی از جنایتکاران جنگ شهری، در صورت خروج از مرزهای ایران با خطر بازداشت و محاکمه در دادگاههای بینالمللی روبروست. او مسئول مستقیم جانهای عزیزی است که در دی ۱۴۰۴ در خاک سرخ آذربایجان غربی به زمین افتادند و پرونده وی تا حصول عدالت در دادگاههای ملی و بینالمللی گشوده خواهد ماند.







