سرکوب قیام در استان گیلان در قیام ۱۴۰۴
طبق گزارشات منتشر شده و اسناد در دسترس، سرتیپ دوم پاسدار حسین حسنپور، فرمانده انتظامی استان گیلان (منصوب شده در اردیبهشت ۱۴۰۴)، یکی از مسئولان عملیاتهای سرکوب در شمال کشور در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ است. گیلان در این برهه شاهد صحنههایی بود که به دلیل قطع سراسری اینترنت، ابعاد آن به تدریج فاش شد. حسنپور که پیشتر سابقه جانشینی فرماندهی این استان را در کارنامه داشت، با اشراف کامل بر جغرافیای منطقه، استراتژی «سرکوب در محاصره» را علیه معترضان در این شهر به کار گرفت.
در ادامه، موارد مستند که در گزارشات میدانی و اسناد منتشر شده وجود دارد از نقش وی و نیروهای تحت امرش در اعتراضات دی ۱۴۰۴ ارائه شده است:
«فاجعه بازار رشت» (۱۹ دی ۱۴۰۴)
بیشتر بخوانید
محسن ابراهیمی و سیاهپوشان نوپو
تکاندهندهترین رویداد تحت فرماندهی حسنپور، وقایع شب ۱۹ دی در محدوده بازار رشت و پیادهراه فرهنگی (شهرداری) است:
گزارشهای شاهدان عینی و نهادهای حقوق بشری حاکی از آن است که نیروهای یگان امداد و لباسشخصی، صدها معترض را در کوچههای باریک بازار رشت محاصره کردند. طبق گزارشهای منتشر شده، نیروها به سوی معترضانی که دستهای خود را به نشانه تسلیم بالا برده بودند، از فاصله نزدیک شلیک کردند.
تیر خلاص: شواهد میدانی نشان میدهد که در برخی نقاط رشت، نیروهای نظامی اقدام به زدن «تیر خلاص» به مجروحان روی زمین کردهاند؛ جنایتی که توسط نیروهای تحت فرماندهی حسین حسنپور انجام شده است.
استفاده از پوشش «رزمایش زمستانی» برای میلیتاریزه کردن گیلان
حسین حسنپور تنها چند روز پیش از شروع موج اصلی اعتراضات، مقدمات سرکوب را تحت نامی دیگر فراهم کرده بود:
نمونه عملیاتی: در ۲ دی ۱۴۰۴، وی با اعلام آغاز «رزمایش زمستانی»، بیش از ۱۸۶۶ نفر نیروی عملیاتی و ۳۷۰ تیم را در سطح استان مستقر کرد. این نیروها که به بهانه ایمنی جادهها سازماندهی شده بودند، در ۱۸ دی بلافاصله برای انسداد مسیرهای ورودی شهرها و سرکوب محلات رشت، انزلی و لاهیجان به کار گرفته شدند.
کشتار چهرههای ورزشی و مدنی
چندین تن از جوانان و چهرههای محبوب گیلان با شلیک مستقیم کشته شدند.
قربانیان: از جمله جانباختگانی که هویت آنها تأیید شده، میتوان به مهدی ذاتپرور (قهرمان پرورش اندام) اشاره کرد که در جریان اعتراضات رشت هدف قرار گرفت. گزارشهای حقوق بشری نشان میدهد ماموران حتی در بیمارستانها نیز اقدام به بازداشت مجروحان و انتقال آنها به مکانهای نامعلوم کردهاند.
بازداشتهای گسترده و پروندهسازی امنیتی
آمار بازداشت: تنها در نیمه اول دی ۱۴۰۴، بیش از ۲۰۰۰ نفر در سراسر گیلان توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
اتهامات واهی: وی در خرداد ۱۴۰۴ (پیش از اعتراضات) نیز سابقه بازداشت ۳۶ نفر را به اتهام واهی «همکاری با اسرائیل» در پرونده داشت. او در دیماه نیز از همین برچسب برای توجیه کشتار معترضان در رشت و بندرانزلی استفاده کرد.
خلاصه سوابق سرکوب پاسدار حسین حسنپور در ۱۴۰۴:
منصب: فرمانده انتظامی استان گیلان (فراجا).
نقش در ۱۴۰۴: سرکوب در استان گیلان، طراح عملیات محاصره و شلیک در بازار رشت.
اتهامات حقوق بشری: مشارکت در قتلهای فراقضایی، مسئولیت شلیک مستقیم به افراد در حال تسلیم توسط نیروهای تحت فرماندهی، مسئولیت در قبال ناپدیدسازی قهری بازداشتشدگان و شکنجه در بازداشتگاههای انتظامی گیلان.
بر اساس اطلاعات موجود و گزارشات منتشر شده و فیلمهای میدانی، حسین حسنپور در اعتراضات ۱۴۰۴ از تکنیکهای نظامی برای سرکوب شهروندان غیرمسلح در محیطهای تجاری و مسکونی استفاده کرده است. فاجعه بازار رشت تحت فرماندهی او، به عنوان یکی از سیاهترین برگهای کارنامه فراجا در شمال ایران ثبت شده است.
