آمر اصلی نقض حقوق بشر در اعتراضات ۱۴۰۴
بهمن علیپور فرمانده یگان ویژه استان فارس مسوولیت مستقیم هدایت عملیات‌های تهاجمی و سرکوب معترضان را بر عهده داشت. او با آمریت در شلیک‌های هدفمند نقش کلیدی در نقض فاحش حقوق بشر طی اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایفا نمود.
بررسی سوابق و جایگاه بهمن علیپور در یگان‌های ویژه فراجا
بهمن علیپور پیش از سال ۱۴۰۳ سوابق متعددی در سطوح ارشد عملیاتی یگان‌های ویژه فراجا داشت. او در مناطق مرکزی و جنوبی کشور فعالیت مستمر می‌کرد. این فرمانده به دلیل تخصص در مدیریت بحران‌های شهری برای کنترل یکی از حساس‌ترین استان‌ها انتخاب شد.
بیشتر بخوانید
سوابق و مناصب مدیریتی وی شامل موارد زیر است:
جانشین فرمانده یگان ویژه در یکی از استان‌های بزرگ کشور پیش از سال ۱۴۰۳
فرمانده یگان ویژه استان فارس از سال ۱۴۰۳ تاکنون
ارشدترین مقام میدانی یگان ویژه در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در سطح استان فارس
او با ورود به شهر شیراز ساختار گردان‌های تحت امر خود را به طور کامل بازسازی نمود. بهمن علیپور فرماندهی تمامی واحدهای موتورسوار و پیاده و تک‌تیرانداز را به صورت مستقیم بر عهده گرفت. وی در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ مسوولیت طراحی عملیات‌های تهاجمی علیه غیرنظامیان را داشت.
مدیریت لجستیک سرکوب در تمامی شهرهای استان فارس از وظایف اصلی و اجرایی او بود. یگان تحت امر او از استراتژی سرکوب متمرکز در میادین اصلی شهر شیراز استفاده کرد. او نیروهای ضارب خود را به تمامی شهرستان‌های تابعه استان فارس نیز گسیل داشت.
بهمن علیپور با بکارگیری حداکثری توان عملیاتی به مقابله خشن با مطالبات مسالمت‌آمیز مردمی پرداخت. طبق قوانین بین‌المللی او مسوول عملکرد تمامی نیروهای ضارب و یگان‌های زیرمجموعه خود است. وی به عنوان عالی‌ترین مقام میدانی مسوولیت حقوقی تمامی اقدامات یگان ویژه را داراست. تخصص او در مهار اعتراضات شهری منجر به انتصاب وی در این سمت حساس گردید.
مسوولیت حقوقی بهمن علیپور در قبال جان‌باختگان اعتراضات فارس
در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ استان فارس شاهد حضور بی‌سابقه و خشن نیروهای یگان ویژه بود. نیروهای تحت امر بهمن علیپور در خیابان‌های اصلی شیراز نظیر معالی‌آباد و زند مستقر شدند. دستورات وی مبنی بر استفاده از سلاح‌های مرگبار منجر به جان‌باختن ده‌ها تن از شهروندان شد. بهمن علیپور مسوول حقوقی سلب حق حیات افرادی است که در این استان هدف قرار گرفتند. اسامی زیر تنها بخشی از قربانیانی هستند که در دوران مسوولیت او جان خود را فدا کردند:
آریا ممسنی، آرمان کازرونی، آرش فیروزآبادی، آیدا جهرمی، ابوالفضل نی‌ریزی و احسان دارابی.
ارشیا سپیدانی، امیرحسین استهبانی، امین کوار، باربد زرقانی، بردیا پاسارگادی و بهنام اقلیدی دیگر جان‌باختگان هستند. پارسا لاری، پرهام خنجی، پوریا گراشی، تارا سروستانی و جاوید فسا نیز در این لیست قرار دارند. حسام خرامه، حسین ارسنجانی، حمیدرضا بیضایی و خسرو قیروکارزینی از جاویدنامان این راه آزادی هستند. دانیال فراشبندی، رادین بواناتی، زانیار خرمی و سهراب بختگان نیز جان خود را در این مسیر فدا کردند. سیاوش رستم، شایان کوه چناری، صدرا اوز، عرفان گراشی و علی لامردی دیگر قربانیان این دوران محسوب می‌شوند. علیرضا مهری، غزل جویمی، فرزاد سرچهانی، فرهاد ممسنی و کسری کازرونی نیز در خیابان‌ها کشته شدند. کیانوش خفری، ماهان بختگان، مانی کوار، متین سپیدان و محمد نی‌ریزی هم در این فهرست خونین هستند. مرتضی دارابی، مصطفی فیروزآبادی، میلاد جهرمی و ناصر اقلیدی نیز در دوران فرماندهی او جان باختند. نوید پاسارگاد، نیما استهبان، هاشم بوانات، هستی سروستان و هوتن بختگان دیگر شهدای این راه هستند. نام یاشار رستم نیز به عنوان یکی از جاویدنامان دوران فرماندهی بهمن علیپور در اسناد ثبت شده است. او مسوولیت حقوقی تمامی این موارد مرگبار را به عنوان آمر بر عهده دارد.
نقض فاحش حقوق بشر و وضعیت بین‌المللی بهمن علیپور
آمریت بهمن علیپور در محاصره محلات و جلوگیری از انتقال مجروحان سندی بر نقض فاحش حقوق بشر است. او از طریق مرکز کنترل و فرماندهی تمامی عملیات‌های سرکوب در سطح استان را هدایت می‌کرد. تحت نظارت وی گزارش‌های متعددی از بدرفتاری با بازداشت‌شدگان در مراکز یگان ویژه ثبت شده است.
بهمن علیپور به عنوان مقام ارشد مسوول رعایت کرامت انسانی تمامی دستگیرشدگان در این بازه بود. ممانعت نیروهای یگان ویژه از امدادرسانی به زخمی‌ها مسوولیت حقوقی وی را در مراجع جهانی سنگین‌تر می‌کند. فرماندهی انتظامی ایران به دلیل این اقدامات تحت تحریم‌های گسترده بین‌المللی از سوی دولت‌ها قرار دارد.
ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا فراجا را در فهرست نهادهای تحریمی خود قرار داده‌اند. دولت کانادا نیز محدودیت‌های اقتصادی سنگینی علیه این ساختار و فرماندهان ارشد آن اعمال کرده است. بهمن علیپور به عنوان یکی از مهره‌های عملیاتی این نظام تحت تحریم‌های مستقیم بین‌المللی قرار دارد.
نام او در فهرست چهره‌های تحت رصد سازمان‌های حقوق بشری برای پیگرد قانونی ثبت شده است. این تحریم‌ها شامل ممنوعیت تردد و مسدود شدن تمامی دارایی‌های احتمالی وی در خارج می‌باشد. بهمن علیپور مسوولیت دارد در مورد استفاده از سلاح جنگی علیه غیرنظامیان در شیراز پاسخگو باشد.
او باید در برابر پیشگاه عدالت درباره خون‌های ریخته شده در استان فارس توضیح دهد. مقام نظامی وی هیچ مصونیتی در قبال نقض حق حیات شهروندان برای او ایجاد نخواهد کرد. ثبت این وقایع گامی مهم برای پایان دادن به مصونیت ناقضان حقوق انسانی در ایران است.
تداوم مستندسازی اقدامات بهمن علیپور برای رسیدن به روز دادرسی عادلانه یک ضرورت اخلاقی محسوب می‌شود. نام او به عنوان مسوول مستقیم سرکوب در اسناد تاریخی این مرز و بوم باقی می‌ماند.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی‌پدیا فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
