بازوی قضایی سرکوب در رشت در اعتراضات دی ۱۴۰۴
قاضی احمد درویشگفتار، رئیس دادگاه انقلاب رشت و رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب رشت، از قضات ارشد صادرکننده احکام امنیتی، یکی از چهرههای اصلی مسئول در نقض سیستماتیک حقوق بشر در جریان اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴ در شمال ایران است. او در جریان خیزش دی ماه ۱۴۰۴ با تبدیل دادگاههای رشت به ابزاری برای انتقامجویی سیاسی، مسئولیت مستقیم صدور احکام مرگ و حبسهای طولانیمدت برای معترضان را بر عهده داشت.
به دلیل نقش محوری وی در نادیده گرفتن حق دادرسی عادلانه و صدور احکام خشن، دولت بریتانیا در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ نام او را در لیست تحریمهای حقوق بشری خود قرار داد. درویشگفتار متهم است که با صدور دستورات قضایی برای سرکوب میدانی و تایید احکام اعدام در زمان کوتاه، از عدالت به عنوان سلاحی علیه شهروندان معترض استفاده کرده است.
در ادامه، ابعاد نقش جنایتکارانه احمد درویشگفتار در وقایع دی ماه ۱۴۰۴ بررسی میشود:
صدور احکام اعدام و محاربه در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴
بیشتر بخوانید
نقش مجید خادمی در سرکوب قیام ۱۴۰۴
رشت در دی ماه ۱۴۰۴ یکی از کانونهای پرالتهاب اعتراضات بود که با برخوردهای بسیار خشن نیروهای امنیتی روبرو شد. احمد درویشگفتار به عنوان عالیترین مقام قضایی استان، نقش کلیدی در تایید نهایی پروندههای حساس داشت:
تسریع در صدور احکام مرگ: تحت نظارت و فشار او، دادگاههای انقلاب رشت برای تعدادی از جوانان بازداشت شده در اعتراضات دی ماه، اتهاماتی نظیر «محاربه» و «افساد فیالارض» صادر کردند. او متهم است که با نادیده گرفتن دفاعیات متهمان و وکلای انتخابی، راه را برای اجرای سریع اعدامها هموار کرده است.
فشار بر قضات زیرمجموعه: گزارشها حاکی از آن است که درویشگفتار در جلسات داخلی دادگستری گیلان در دی ۱۴۰۴، قضات را ملزم به صدور «احکام بازدارنده و حداکثری» کرده بود تا از این طریق فضای رعب و وحشت را در سطح استان حاکم کند.
تحریمهای بریتانیا در بهمن ۱۴۰۴ و اتهام نقض حق دادرسی
در پی صدور احکام جنجالی در رشت، دولت بریتانیا در ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ نام احمد درویشگفتار را در لیست تحریمهای خود (تحت قانون تحریمهای حقوق بشری) قرار داد. در بیانیه تحریمی ذکر شده است که:
مسئولیت در قبال محاکمههای ناعادلانه: درویشگفتار به دلیل هدایت دستگاهی که در آن حقوق ابتدایی متهمان (از جمله حق دسترسی به وکیل و منع شکنجه) به طور گسترده نقض شده، مجرم شناخته شده است.
تایید اعترافات اجباری: او متهم است که در پروندههای اعتراضات دی ۱۴۰۴، اعترافات اخذ شده تحت شکنجه در بازداشتگاههای سپاه و اطلاعات رشت را به عنوان مستند اصلی صدور حکم پذیرفته است.
مدیریت خفقان قضایی و بازداشتهای فلهای
تحت آمریت احمد درویشگفتار در دی ماه ۱۴۰۴، دادگستری گیلان به شعبهای از نهادهای امنیتی تبدیل شد:
بازداشتهای پیشدستانه و گسترده: او با صدور احکام سفید امضا برای ضابطان قضایی، اجازه بازداشت صدها فعال مدنی، دانشجو و شهروند عادی را در شهرهای رشت، لاهیجان و انزلی صادر کرد. بسیاری از این افراد بدون تفهیم اتهام روشن در بازداشتگاههای غیررسمی نگهداری شدند.
محرومیت از ملاقات و تماس: تحت نظارت او، قرارهای بازداشت موقت طولانیمدت برای معترضان دی ماه صادر شد و بسیاری از زندانیان از حق تماس با خانواده محروم شدند تا فشار روانی بر آنها مضاعف شود.
همکاری نزدیک با نهادهای امنیتی برای سرکوب میدانی
درویشگفتار به عنوان عضو شورای تأمین استان گیلان، نقش مهمی در هماهنگی میان قوه قضاییه و نیروهای ضارب در دی ۱۴۰۴ داشت:
مشروعیتبخشی به خشونت: او در سخنرانیهای خود در جریان اعتراضات، معترضان را «عناصر فریبخورده و معاند» نامید و صراحتاً اعلام کرد که دستگاه قضا پشت سر نیروهای انتظامی و سپاه در برخورد با مردم ایستاده است. این اظهارات به عنوان مجوزی برای استفاده از سلاحهای مرگبار در خیابانهای رشت تلقی شد.
پنهانکاری در آمار جانباختگان: او متهم است که با صدور دستورات قضایی، مانع از اعلام دقیق تعداد کشتهشدگان در بیمارستانهای رشت شده و خانوادهها را برای تدفین مخفیانه تحت فشار قرار داده است.
قربانیان سرکوب و ابعاد انسانی اقدامات احمد درویشگفتار
کارنامه درویشگفتار در دی ۱۴۰۴ با سرنوشت صدها خانواده گیلانی گره خورده است:
قربانیان فردی: جوانانی که در دادگاههای تحت نظر او به اعدام یا حبسهای بیش از ۲۰ سال محکوم شدند، و معترضانی که به دلیل احکام قضایی وی، از دسترسی به درمان در زمان بازداشت محروم ماندند.
قربانیان گروهی: جامعه مدنی گیلان که تحت تأثیر احکام سنگین و فضای امنیتی ایجاد شده توسط وی، با سرکوب بیسابقهای روبرو شد.
مسئولیت کیفری و لزوم پاسخگویی بینالمللی
قاضی احمد درویشگفتار بر اساس میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، مسئولیت مستقیم در نقض حق حیات و حق دادرسی عادلانه دارد. او که عدالت را به ابزاری برای تحکیم سرکوب در دی ماه ۱۴۰۴ تبدیل کرد، به عنوان یکی از آمران اصلی جنایات قضایی در شمال ایران شناخته میشود. تحریمهای بینالمللی بهمن ۱۴۰۴ تنها آغاز مسیری است که او را به عنوان یک ناقض جدی حقوق بشر در سطح جهانی معرفی میکند و ضرورت محاکمه وی در یک دادگاه صالح را یادآور میشود.
خلاصه اتهامات حقوق بشری احمد درویشگفتار در پرونده اعتراضات دی ۱۴۰۴:
منصب: رئیس دادگاه انقلاب رشت و رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب رشت.
حوزه فعالیت: رشت و تمامی شهرهای استان گیلان.
اتهامات اصلی: آمریت در صدور احکام اعدام و محاربه برای معترضان دی ۱۴۰۴، نادیده گرفتن شکنجه و اعترافات اجباری، صدور احکام بازداشت گسترده، و هماهنگی با نهادهای امنیتی برای پنهان کردن ابعاد کشتار در شمال کشور.
احمد درویشگفتار بازوی حقوقی سرکوب در گیلان است. او با سوءاستفاده از جایگاه قضایی خود در دی ماه ۱۴۰۴، خونهای ریخته شده در خیابان را در دادگاهها به احکام مرگ تبدیل کرد و مسئولیت مستقیم ویرانی زندگی صدها شهروند در رشت را بر عهده دارد.
