خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی به بررسی ضرورت نصب دوربین در کلاسها پرداخته و آن را راهکاری برای بهبود نظارت بر محیطهای آموزشی عنوان کرده است.
در شرایطی که فشارهای امنیتی بر جامعه ایران افزایش یافته، مدارس نیز بهعنوان یکی از کانونهای بالقوه اعتراضات مردمی تحت کنترل شدید قرار گرفتهاند. سیاستهای نصب دوربین در کلاسهای درس ، بهجای بهبود کیفیت آموزش، تلاشی برای خاموش کردن صدای اعتراضات و تحمیل یک نظم سرکوبگرانه بر نسل جدید است.
نگاهی به سوابق و برنامههای علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش دولت پزشکیان
سوابق و مواضع کاظمی نشان میدهد که او آموزش و پرورش را نه بهعنوان نهادی علمی و آموزشی، بلکه ابزاری برای اشاعه ایدئولوژی حکومتی و تقویت کنترل بر دانشآموزان و معلمان میبیند. سیاستهایی مانند ترویج فرهنگ بسیجی، گسترش برنامههای مذهبی، و اخیراً نصب دوربینهای نظارتی در کلاسهای درس، شواهدی بر این مدعاست.
او از سال ۱۳۶۳ و به مدت پنج سال در دانشگاه علوم اسلامی رضوی و حوزه علمیه مشهد تحصیل کرده و مدرک لیسانس الهیات و معارف اسلامی را به دست آورده است. او در حوزه علمیه مشهد نیز تا سطح رسائل و مکاسب تحصیل کرده است. اوایل شهریورماه سال ۱۴۰۰ و در پی رأی عدم اعتماد مجلس به وزیر پیشنهادی ابراهیم رئیسی برای وزارت آموزش و پرورش، علیرضا کاظمی برای مدت سه ماه بهعنوان سرپرست این وزارتخانه منصوب شد. قائممقامی دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز از دیگر سمتهای او در این حکومت است.
شعار وزیر؛ معلمان بسیجی؛ دانشآموزان بسیجی
علیرضا کاظمی خود را یک بسیجی فرهنگی توصیف میکند و در سمتهای مختلفش در نظام آموزشی همواره در پی پرورش دانشآموزان و کادر آموزشی “بسیجی” بوده است؛ بسیج را “معجزه انقلاب” و بسیجیان را “همراه و همدل همیشگی معلمان” میداند و معتقد است که “آموزش و پرورش بالاترین وظیفه را در انتقال فرهنگ بسیجی دارد”. او بارها بر بسط و توسعه بسیج دانشآموزی تأکید کرده و گفته است که در این زمینه از “ظرفیتهای داخل و خارج از مدارس” استفاده خواهد شد؛ منظورش از “داخل و خارج از مدارس” البته پایگاههای بسیج و سایر ارگانها و گروه های نزدیک به سپاه است. ارتباط نزدیک کاظمی با سپاه پاسداران و بسیج در موارد متعددی آشکار شده است؛ آنچنان که تیرماه سال ۱۴۰۲ در مقام قائممقام دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر از امضای تفاهمنامهای میان این ستاد با “قرارگاه محرومیتزدایی سپاه پاسداران” با هدف پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در محلات محروم خبر داد. تابستان سال ۱۳۹۸ نیز در ادبیاتی مشابه با خامنهای “دشمن” را عامل مشکلات در نظام دانست و از جمله گفت که “دشمن نهادهایی همچون سپاه، بسیج و ولایت را نشانه میگیرد” تا “سیاهنمایی” کند.
هدف اصلی آموزش و پرورش توسعه ایدئولوژی حکومتی
علیرضا کاظمی مهمترین رسالت این وزارتخانه را “توسعه فرهنگ نماز و قرآن” میداند. رسانههای حکومتی روز ۲۶ مهرماه سال ۱۴۰۰ از قول علیرضا کاظمی به عنوان سرپرست وزارت آموزش و پرورش، نوشتند: «آموزش و پرورش هرگز نباید مأموریت اصلی خود را که توسعه فرهنگ نماز و قرآن است فراموش کند و تلاوت، تدبیر و تفسیر این کتاب الهی از اهداف نظام تعلیم و تربیت است.» در این راستا او برنامهها و مسابقات پرشماری را در مدارس کشور تهیه و اجرا کرده است. مثلاً تیرماه سال ۱۴۰۰ رسانهها در ایران از قول کاظمی از برگزاری “مسابقات دانشآموزی قرآن، عترت و نماز” در ۱۴ رشته مختلف خبر دادند.
از همین رو است که او خواستار حضور بیشتر طلاب در مدارس است: «ما امروز بهشدت به طلاب، مبلغان و مبلغات نیاز داریم و رویکرد ما نیز استفاده از تمام ظرفیتهای حوزه علمیه است.» کاظمی در همین راستا تلاش گستردهای داشته تا به شکل پررنگتری مساجد را به مدارس “وصل” کند؛ آنچنان که مثلاً تابستان سال ۱۴۰۰ اعلام کرد که ۱۵۰ مسجد را به سیستم اوقات فراغت دانشآموزان وصل کرده است.
افزون بر این، در زمینه تربیت معلم نیز او بر فعالیتهای قرآنی تأکید میکند: «بخش اعظم فعالیتهای ما [در دانشگاه فرهنگیان] قرآنی است البته روخوانی و روانخوانی قرآن جزو بدیهیات محسوب میشود.» اسفندماه سال ۱۳۹۷ در همایشی به عنوان “تربیت اسلامی” گلایه کرد که چرا در همه این سالها در نظام آموزشی از “دارالقرآنها” غفلت شده است و به عنوان “سرباز ولایت” قول داد که از این پس، توجه بیشتر به دارالقرآنها سرلوحه کار وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد. علیرضا کاظمی در قالب برنامهها و طرحهای مختلف درسی و اوقات فراغت و همچنین از طریق تغییر محتوای کتابهای درسی دست به اقدامهای پردامنهای برای شستوشوی مغزی دانشآموزان زده است. او از جمله خواستار تقویت روحیه “استکبارستیزی” در میان دانشآموزان و گنجاندن این موضع در کتابهای درسی است: «کتابهای درسی در راستای گنجاندن استکبارستیزی نیازمند بازبینی جدی هستند.»
تربیت دانشآموزان “ولایتمدار” و “ولایتپذیر”
کاظمی در نظام آموزش و پرورش در پی تربیت دانشآموزان “ولایتمدار” و “ولایتپذیر” است، به طوری که اساساً “شاخص موفقیت” جامعه دانشآموزی را روحیه ولایتپذیری و ولایتمداری میداند: «دو مسئله مهمترین مأموریت ما باید باشد؛ یکی ارتقای بصیرت و معرفت دانشآموزان نسبت به انقلاب و دیگری داشتن روحیه ولایتمداری و ولایتپذیری.» او همچنین بارها تأکید کرده که ضروری است تا مطالبی در زمینه “فرهنگ شهادت” در کتابهای درسی گنجانده شوند و از همین رو است که کاظمی یکی از اصلیترین حامیان اجرای اردوهای “راهیان نور” است: «مهمترین مأموریت آموزش و پرورش نگاه تربیتی به جنگ مقدس است.» در نمونهای دیگر در همان مدت حدوداً سه ماهی که در پاییز سال ۱۴۰۰ سرپرستی وزارت آموزش و پرورش را برعهده داشت، صراحتاً تأکید کرد که “مطمئن باشید کتب درسی را متناسب با فرهنگ ایثار و شهادت بازبینی و تکمیل خواهیم کرد.”
کاظمی در سخنانش همواره از سند بنیادین تحول در نظام آموزش و پرورش حکومت دفاع میکند و برنامهها و طرحهایش را به این سند ارجاع میدهد. این سند که در زمان ریاستجمهوری محمود احمدینژاد رونمایی شده، عمدتاً بر آموزههای اسلام خمینی و خامنهای تأکید دارد و اولین هدف کلان مندرج در آن “تربیت انسانی موحد، مؤمن و معتقد به معاد” اعلام شده است. علیرضا کاظمی از جمله با اشاره به این سند، هدف از آموزش معلمان در “دانشگاه فرهنگیان شهید رجایی” را “قرب الهی در مرتبه اعلا” و “حیات طیبه در مرحله نازلتر” توصیف کرده است. او درباره نحوه گزینش دانشجویان جدید در دانشگاههای تربیت معلم، بر میزان مانوس بودن داوطلبها با قرآن و نماز تأکید میکند و حتی پا فراتر میگذارد و میگوید که در درسهای ریاضی و فیزیک هم “هر چه معلمان به تربیت و قوانین اسلامی پایبندتر و معتقدتر باشند، تأثیر بیشتری بر منش و رفتار دانشآموزان خواهند داشت.”
در سابقه کاظمی تهیه و اجرای برنامههای پرشماری در زمینه امر به معروف و نهی از منکر دیده میشود؛ مثلاً مهرماه سال ۱۳۹۷ در قالب طرحی خواستار استفاده از ظرفیت معلمان در آموزش امر به معروف و نهی از منکر شد و گفت که ضروری است در هر مدرسه “شورای امر به معروف و نهی از منکر” تعریف شود تا دانشآموزان و معلمان بهعضویت در این شورا درآیند. او در اوج نوآوری خود گفت که یکی از معلمان در هر مدرسه مسئولیت این شورا را برعهده گیرد و این معلم را “یاور معروف” نام نهاد.
در سابقه علیرضا کاظمی طرحها و برنامههای غریبی برای دانشآموزان در مدارس دیدهمیشوند. یکی از آنها عزاداری گروهی دانشآموزان در ایام محرم ، که در قالب طرحی به نام “احلی من العسل” است. او روز ۱۶ شهریورماه سال ۱۳۹۸ در دفاع از برگزاری این مراسم گفت که ۷۵۰ منطقه آموزش و پرورش و ۳۴ هزار هیئت مذهبی فعال در مدارس ۳۲ استان سوگواری “احلی من العسل” را برگزار میکنند. او البته در آن سال ابراز تأسف کرد که مراسم “احلی من العسل” فقط برای دانشآموزان پسر است و افزود که در مقابل، مسابقات قرآنی کشوری ویژه دانشآموزان دختر با عنوان “دختران فاطمی زائرین رضوی” در مشهد برگزار شده است. کاظمی در زمان شیوع ویروس کرونا نیز اوج خلاقیت خود را نشان داد و مردادماه سال ۱۴۰۰ بهعنوان معاون فرهنگی وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد که مراسم “احلی من العسل” بهصورت “آنلاین” برگزار میشود.
در نمونهای دیگر از این طرحها او روز اول مهرماه سال ۱۳۹۸ بهمدیران مدارس سراسر کشور دستور داد تا با مرخصی دانشآموزان و معلمانی که متقاضی حضور در مراسم اربعین هستند، موافقت کنند. او در ادامه تأکید کرد: «این صحبتی که بنده انجام میدهم به منزله بخشنامه است.» کاظمی در سخنانی بهغایت غریب، در دفاع از این تصمیمش اظهار داشت: «قطعاً دانشآموزی که اراده دارد کیلومترها راه را به زیارت امام حسین برود این اراده را هم دارد که عقبماندگی تحصیلی خود را با همت و تلاش مضاعف جبران کند.» در موردی دیگر او به مدیران کل در آموزش و پرورش سراسر کشور دستور داد تا در هر استان “شورای عالی نماز” تشکیل شود و سرانه ویژهای بهعنوان “سرانه اقامه نماز در مدارس” درنظر گرفته شود.
در همین زمینه
۱۴۰۳، سالی پر از ضربه و شکست برای حکومت و نیروهای سرکوبگر
نصب دوربینهای نظارتی در کلاسهای درس در جهت امنیتی سازی مدارس
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی بهبررسی ضرورت این اقدام پرداخته و آن را راهکاری برای بهبود نظارت بر محیطهای آموزشی عنوان کرده است. این در حالی است که طی یک دهه گذشته، مقامات آموزش و پرورش با استناد به حفظ حریم خصوصی معلمان، از اجرای چنین طرحهایی خودداری کرده بودند. افزایش اعتراضات صنفی معلمان و فعالیتهای اعتراضی دانشآموزان، بهویژه پس از اعتراضات ۱۴۰۱، انگیزه اصلی نهادهای حکومتی برای پیشبرد این سیاست سرکوبگرانه باشد.
تشدید فشارهای امنیتی بر مدارس
در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از افزایش فشار نهادهای امنیتی بر مدارس منتشر شده است. پس از نقشآفرینی برجسته معلمان و دانشآموزان در جنبش اعتراضی سال ۱۴۰۱، سیاستهای سرکوبگرایانه در نظام آموزشی شدت گرفته است. اخراج معلمان معترض، تهدید دانشآموزان به تعلیق یا تبعید تحصیلی، و حتی نصب دوربینهای نظارتی در برخی مدارس، از جمله اقدامات سرکوبگرانهای است که در این راستا انجام شده است.
به عنوان مثال، در مهر ۱۴۰۲، تغییر مدیریت دبیرستان دخترانه «فرزانگان-۱» تهران با واکنش شدید اولیای دانشآموزان مواجه شد. اولیا در اعتراض بهاین تغییرات، مقابل اداره آموزش و پرورش منطقه شش تجمع کردند. یکی از والدین در این باره اظهار داشت: «مدیریت جدید با معلمان مرد قطع همکاری کرده و حتی در دستشوییهای مدرسه دوربین نصب کرده است.» این اقدام نهتنها نقض آشکار حریم خصوصی دانشآموزان تلقی شد، بلکه نشاندهنده عمق نفوذ نهادهای امنیتی در تصمیمگیریهای آموزشی بود.
علاوه بر این، حملات شیمیایی بهمدارس دخترانه در سال ۱۴۰۱ که به گفته فعالان حقوق بشر با هدف ارعاب دانشآموزان معترض انجام شد، نمونه دیگری از رویکرد سرکوبگرایانه حکومت در قبال نظام آموزشی است. این حوادث، همراه با اخراج گسترده معلمان معترض، فضای مدارس را بهمحیطی امنیتی و تحت نظارت دائمی تبدیل کرده است.
توجیه حکومتی برای نصب دوربین- نظارت یا سرکوب؟
خبرگزاری تسنیم در گزارش خود بهتجربه کشورهایی مانند چین و آمریکا اشاره کرده و نصب دوربین در کلاسهای درس را سیاستی برای «ارتقای استانداردهای آموزشی و نظارت بر عملکرد معلمان» توجیه کرده است. بر اساس این گزارش، در چین از دوربینهای مداربسته برای ارزیابی رفتار دانشآموزان و معلمان استفاده میشود و در برخی ایالتهای آمریکا نیز این ابزار برای افزایش امنیت مدارس بهکار گرفته شده است.
با این حال، تسنیم به مخالفت کشورهایی مانند فرانسه و آلمان با این سیاست نیز اشاره کرده است. در این کشورها، نصب دوربین در کلاسهای درس بهدلیل نقض حریم خصوصی معلمان و دانشآموزان ممنوع است و تنها در شرایط خاص و با رضایت تمامی طرفها مجاز شمرده میشود. این تفاوت رویکرد نشاندهنده تضاد میان نگاه امنیتی حکومت ایران و دیدگاههای مبتنی بر حقوق بشر در کشورهای دیگر است.
در همین راستا، «محمد سلیمی»، مدیرکل ارزیابی عملکرد آموزش و پرورش، در مصاحبه با تسنیم اظهار داشت: «کلاس درس در اختیار معلم است و نصب دوربین ممکن است محدودیتهایی در عملکرد معلمان ایجاد کند. با این حال، اگر کلاسها به سمت شیشهای و شفاف شدن بروند، میتواند بهبهبود نظارت کمک کند.» این اظهارات، تناقض آشکاری را در موضعگیری مقامات نشان میدهد؛ از یک سو به حفظ حریم خصوصی معلمان اشاره میشود و از سوی دیگر، بر لزوم شفافیت و نظارت تأکید میگردد. این تناقض، هدف امنیتی بودن که از اهداف اصلی این طرح سرکوبگرانه و ترس حکومت از اعتراضات نسل جدید را نشان میدهد.
در همین زمینه
بودجه ۱۴۰۴ ، بودجه سانسور خفقان و سرکوب
از هموطنان گرامی، تقاضا داریم در صورتی که اطلاعاتی درباره نیروهای سرکوبگر ومراکزسرکوب استان وشهر خود در اختیار دارید، برای آگاهیبخشی و اطلاعرسانی به عموم مردم، این اطلاعات را برای ما ارسال کنید.
ازهمراهی و همکاری شما سپاسگزاریم
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
