سرتیپ پاسدار مرتضی کشکولی به عنوان فرمانده پیشین سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، در مناصب خود نقش کلیدی در سرکوب‌های گسترده و نقض حقوق بشر ایفا کرده است. اقدامات مرتبط با او شامل مشارکت در سرکوب خشن اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸، نقض حق حیات معترضان، و همچنین محدودسازی آزادی‌های مدنی و اجتماعی شهروندان این استان بوده است.
فرماندهی و مسئولیت در نقض آزادی‌های مدنی و بیان
مرتضی کشکولی، در دوران تصدی فرماندهی سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، مسئولیت مستقیم در قبال نقض حق آزادی بیان، حق آزادی و حقوق اجتماعی شهروندان توسط نیروهای تحت امر خود داشته است. در این زمینه، نمونه‌هایی از بازداشت‌های خودسرانه توسط ماموران اطلاعات سپاه استان لرستان به ثبت رسیده است. به عنوان مثال، در اسفند ماه ۱۳۹۷، ماموران دو شهروند ساکن شهرستان دلفان را صرفاً به دلیل برگزاری یک مراسم سنتی نوروز و برپایی آتش نوروزی بازداشت کردند.
پیش‌تر، در بهمن ۱۳۹۶، یوسف حسنی تبار، فعال رسانه‌ای و مدیر کانال تلگرامی «سه نقطه»، توسط اطلاعات سپاه لرستان بازداشت و به زندان مرکزی خرم آباد منتقل شد. بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، به نقل از یک منبع نزدیک به این شهروند بازداشت شده، ماموران اطلاعات سپاه به او پیشنهاد همکاری و تن دادن به اعتراف اجباری را در ازای تخفیف مجازات داده‌اند. این منبع نزدیک تأکید کرده است که ماموران سپاه، حسنی تبار را تحت فشار قرار داده‌اند تا به همکاری با بیگانگان اعتراف کند. حفظ کامل معنای اصلی جملات متن پیشین، نشان‌دهنده مسئولیت مرتضی کشکولی در قبال چنین اقداماتی است. این بازداشت‌ها و فشارهای اعمال‌شده، مصداق بارز نقض حقوق بنیادین و آزادی‌های مدنی شهروندان است.
مشارکت مستقیم در سرکوب اعتراضات سراسری و نقض حق حیات
نقش مرتضی کشکولی به عنوان فرمانده پیشین سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، در نقض حق اعتراض شهروندان ساکن این استان بسیار مهم بوده است. نیروهای تحت امر او در سپاه لرستان، در جریان سرکوب خشن معترضان در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸، مشارکت مستقیم داشته‌اند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، ماموران بسیج در سرکوب اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ مستقیماً شرکت کردند. سپاه پاسداران خود در تاریخ ۱۷ دی ماه، با انتشار بیانیه‌ای، ضمن تقدیر از نیروهای امنیتی، مشارکت بسیج در برخورد با معترضان را تأیید کرد.
نتیجه مشارکت بسیج در سرکوب اعتراضات در استان لرستان، کشته شدن دستکم ۴ نفر از شهروندان معترض بود. نیروهای بسیج در جریان اعتراضات دهم دی ماه در شهرستان دورود لرستان، با تیراندازی مستقیم به سوی معترضان، دستکم ۴ نفر از شهروندان را به قتل رساندند. کشته شدن ۲ نفر از معترضان در لرستان توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی و حمیدرضا کاظمی، نماینده وقت استان لرستان در مجلس، تأیید شده است. همچنین، نیروهای سپاه و بسیج در استان لرستان، در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ نیز در سرکوب معترضان نقش مهمی ایفا کردند. در پی اعتراضات آبان ۹۸، دستکم ۳۰۰ نفر از شهروندان در استان زنجان توسط نیروهای امنیتی و انتظامی دستگیر شدند. نقش نیروهای سپاه پاسداران در سرکوب شدید و خشن اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ در ایران غیر قابل انکار است. مرتضی کشکولی با توجه به منصب خود، در برابر این اقدامات مسئول است. سپاه پاسداران خود در تاریخ ۲۷ آبان ماه، با صدور بیانیه‌ای، از قصد این نهاد برای «برخورد قاطع با اقدامات مخل آسایش» خبر داد.
تأیید رسمی و بین‌المللی کشتار معترضان
شلیک مستقیم گلوله و قتل معترضان توسط مأموران امنیتی از جمله نیروهای سپاه پاسداران در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸، توسط عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر وقت کشور، مورد تأیید قرار گرفت. او در خرداد ۱۳۹۹ اعلام کرد که دستکم ۸۰ درصد کشته شدگان اعتراضات، با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی جان باخته‌اند. ارائه این آمار در حالی بود که خبرگزاری رویترز در دی ماه ۹۸، به نقل از منابع خود در وزارت کشور، تعداد کشته شدگان اعتراضات آبان ماه را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد. در گزارشی که سازمان عفو بین الملل در پایان اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ منتشر کرد، به صراحت بر نقش مأموران سپاه و بسیج در کشتار معترضان آبان ماه ۹۸ تأکید شده است.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نیز، در گزارشی که در شهریور ماه ۱۳۹۹ منتشر شد، حضور مأموران سپاه و بسیج در سرکوب «بیش از حد خشن» معترضان را تأیید کرد. او در گزارش خود آورده است: «نیروهای پلیس، سپاه و بسیج با هدف قتل به معترضان شلیک کرده‌اند.» سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر مرتضی کشکولی و نقش وی در این موارد، مستند به گزارش‌های داخلی و بین‌المللی است. وی در حال حاضر نیز در یک منصب حساس فرماندهی قرار دارد.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات پاسدار مرتضی کشکولی
از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۶ فرمانده لشکر ۱۶ قدس
از ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ معاون فرهنگی نیروی زمینی سپاه
از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ معاون بازرسی نیروی زمینی سپاه
از تیر ۱۳۹۳ تا ۲۱ آذر ۱۴۰۲: فرمانده سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان.
از ۲۱ آذر ۱۴۰۲ تاکنون (آذر ۱۴۰۴): فرمانده قرارگاه منطقه‌ای صاحب‌الزمان سپاه پاسداران.
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات و نقض حقوق بشر مرتضی کشکولی
معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان لرستان
معترضان اعتراضات دی ۱۳۹۶ در استان لرستان.
اتحادیه اروپا در سال ۱۴۰۱ پاسدار مرتضی کشکوسرتیپ پاسدار مرتضی کشکولی به عنوان فرمانده پیشین سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، در مناصب خود نقش کلیدی در سرکوب‌های گسترده و نقض حقوق بشر ایفا کرده است. اقدامات مرتبط با او شامل مشارکت در سرکوب خشن اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸، نقض حق حیات معترضان، و همچنین محدودسازی آزادی‌های مدنی و اجتماعی شهروندان این استان بوده است.
فرماندهی و مسئولیت در نقض آزادی‌های مدنی و بیان
مرتضی کشکولی، در دوران تصدی فرماندهی سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، مسئولیت مستقیم در قبال نقض حق آزادی بیان، حق آزادی و حقوق اجتماعی شهروندان توسط نیروهای تحت امر خود داشته است. در این زمینه، نمونه‌هایی از بازداشت‌های خودسرانه توسط ماموران اطلاعات سپاه استان لرستان به ثبت رسیده است. به عنوان مثال، در اسفند ماه ۱۳۹۷، ماموران دو شهروند ساکن شهرستان دلفان را صرفاً به دلیل برگزاری یک مراسم سنتی نوروز و برپایی آتش نوروزی بازداشت کردند.
پیش‌تر، در بهمن ۱۳۹۶، یوسف حسنی تبار، فعال رسانه‌ای و مدیر کانال تلگرامی «سه نقطه»، توسط اطلاعات سپاه لرستان بازداشت و به زندان مرکزی خرم آباد منتقل شد. بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، به نقل از یک منبع نزدیک به این شهروند بازداشت شده، ماموران اطلاعات سپاه به او پیشنهاد همکاری و تن دادن به اعتراف اجباری را در ازای تخفیف مجازات داده‌اند. این منبع نزدیک تأکید کرده است که ماموران سپاه، حسنی تبار را تحت فشار قرار داده‌اند تا به همکاری با بیگانگان اعتراف کند. حفظ کامل معنای اصلی جملات متن پیشین، نشان‌دهنده مسئولیت مرتضی کشکولی در قبال چنین اقداماتی است. این بازداشت‌ها و فشارهای اعمال‌شده، مصداق بارز نقض حقوق بنیادین و آزادی‌های مدنی شهروندان است.
مشارکت مستقیم در سرکوب اعتراضات سراسری و نقض حق حیات
نقش مرتضی کشکولی به عنوان فرمانده پیشین سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان، در نقض حق اعتراض شهروندان ساکن این استان بسیار مهم بوده است. نیروهای تحت امر او در سپاه لرستان، در جریان سرکوب خشن معترضان در اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ماه ۱۳۹۸، مشارکت مستقیم داشته‌اند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، ماموران بسیج در سرکوب اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ مستقیماً شرکت کردند. سپاه پاسداران خود در تاریخ ۱۷ دی ماه، با انتشار بیانیه‌ای، ضمن تقدیر از نیروهای امنیتی، مشارکت بسیج در برخورد با معترضان را تأیید کرد.
نتیجه مشارکت بسیج در سرکوب اعتراضات در استان لرستان، کشته شدن دستکم ۴ نفر از شهروندان معترض بود. نیروهای بسیج در جریان اعتراضات دهم دی ماه در شهرستان دورود لرستان، با تیراندازی مستقیم به سوی معترضان، دستکم ۴ نفر از شهروندان را به قتل رساندند. کشته شدن ۲ نفر از معترضان در لرستان توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی و حمیدرضا کاظمی، نماینده وقت استان لرستان در مجلس، تأیید شده است. همچنین، نیروهای سپاه و بسیج در استان لرستان، در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ نیز در سرکوب معترضان نقش مهمی ایفا کردند. در پی اعتراضات آبان ۹۸، دستکم ۳۰۰ نفر از شهروندان در استان زنجان توسط نیروهای امنیتی و انتظامی دستگیر شدند. نقش نیروهای سپاه پاسداران در سرکوب شدید و خشن اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ در ایران غیر قابل انکار است. مرتضی کشکولی با توجه به منصب خود، در برابر این اقدامات مسئول است. سپاه پاسداران خود در تاریخ ۲۷ آبان ماه، با صدور بیانیه‌ای، از قصد این نهاد برای «برخورد قاطع با اقدامات مخل آسایش» خبر داد.
تأیید رسمی و بین‌المللی کشتار معترضان
شلیک مستقیم گلوله و قتل معترضان توسط مأموران امنیتی از جمله نیروهای سپاه پاسداران در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸، توسط عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر وقت کشور، مورد تأیید قرار گرفت. او در خرداد ۱۳۹۹ اعلام کرد که دستکم ۸۰ درصد کشته شدگان اعتراضات، با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی جان باخته‌اند. ارائه این آمار در حالی بود که خبرگزاری رویترز در دی ماه ۹۸، به نقل از منابع خود در وزارت کشور، تعداد کشته شدگان اعتراضات آبان ماه را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد. در گزارشی که سازمان عفو بین الملل در پایان اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ منتشر کرد، به صراحت بر نقش مأموران سپاه و بسیج در کشتار معترضان آبان ماه ۹۸ تأکید شده است.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نیز، در گزارشی که در شهریور ماه ۱۳۹۹ منتشر شد، حضور مأموران سپاه و بسیج در سرکوب «بیش از حد خشن» معترضان را تأیید کرد. او در گزارش خود آورده است: «نیروهای پلیس، سپاه و بسیج با هدف قتل به معترضان شلیک کرده‌اند.» سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر مرتضی کشکولی و نقش وی در این موارد، مستند به گزارش‌های داخلی و بین‌المللی است. وی در حال حاضر نیز در یک منصب حساس فرماندهی قرار دارد.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات پاسدار مرتضی کشکولی
از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۶ فرمانده لشکر ۱۶ قدس
از ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ معاون فرهنگی نیروی زمینی سپاه
از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ معاون بازرسی نیروی زمینی سپاه
از تیر ۱۳۹۳ تا ۲۱ آذر ۱۴۰۲: فرمانده سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان.
از ۲۱ آذر ۱۴۰۲ تاکنون (آذر ۱۴۰۴): فرمانده قرارگاه منطقه‌ای صاحب‌الزمان سپاه پاسداران.
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات و نقض حقوق بشر مرتضی کشکولی
معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان لرستان
معترضان اعتراضات دی ۱۳۹۶ در استان لرستان.
اتحادیه اروپا در سال ۱۴۰۱ پاسدار مرتضی کشکولی را به دلیل نقض فاحش حقوق بشر تحریم کرد.
منابع:
دادگستر
ایسنا
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
