مصطفی حبیبی کثرت، دادستان سابق عمومی و انقلاب مرکز استان آذربایجان غربی، شهرستان ارومیه، در دوران مسئولیت خود، نقش مهمی در اجرای احکام ناقض حقوق بشر داشته است.
وی در تمام اعدامهای اجرا شده، کیفرخواستهای صادر شده و نیز بازداشتها و سرکوبها مسئولیت مستقیم دارد. این مسئولیت به ویژه پیش و پس از جنبش اعتراضی آبان ۱۳۹۸ مشهود است. مصطفی حبیبی کثرت، به عنوان یک مقام قضایی، در بسیاری از این وقایع نقش کلیدی ایفا کرده است.
در تاریخ ۶ تیر ۱۳۹۲، ۳۶ تن از فعالان ترک (آذربایجانی) در پل میانگذر کلانتری ارومیه بازداشت شدند. این افراد قصد شرکت در مراسم بزرگداشت ۲۶ ژوئن «روز جهانی مبارزه با شکنجه» را داشتند.
سمیه علیدوست، وحید فائزپور، غلام قلیزاده، میثم آزادی، وحید نصیبی و مرتضی زرینی با قرار ضمانت کارمندی از اداره اطلاعات ارومیه آزاد شدند. ارزش این ضمانت ۱۵ میلیون تومان بود و آزادی پس از ۶ روز انجام شد. مصطفی حبیبی کثرت در آن زمان دادستان ارومیه بود.
در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۹۵، مهدی حاجی زاده، فعال ترک (آذربایجانی)، در ارومیه بازداشت شد. این بازداشت در پی تجمعات اعتراضی در شهرهای مختلف آذربایجان غربی انجام شد. اعتراضات به مطلبی در روزنامه طرح نو مرتبط بود و تداوم یافت.
حکم اعدام دستکم دو زندانی به نامهای ناجی پیام و عشقعلی (با نام مستعار اشکان) در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۹۵ در زندان ارومیه اجرا شد. اتهامات این افراد مرتبط با مواد مخدر بود.
در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۹۵ نیز، حکم اعدام چهار زندانی دیگر در زندان ارومیه به اجرا درآمد. این زندانیان شامل چنگیز بادوزاده، اکرام حسن پور، واحد حامدی و کیومرث (دلاور) فریدان بودند. اتهامات آنها نیز مرتبط با مواد مخدر عنوان شد.
بیشتر بخوانید
مصطفی نظری از سرکوبگران مردم و جوانان شوش
همچنین، در تاریخ ۲۴ آبان ۱۳۹۵، شش زندانی با اتهامات مرتبط با مواد مخدر در زندان ارومیه اعدام شدند. این افراد کرم قلی زاده، محکوم ایجک، عارف اسماعیلی، ناصر حسینی، فرخ عابدینی و جواد اصغری نام داشتند. این موارد نشاندهنده فعالیت شدید قضایی در دوران مصطفی حبیبی کثرت است.
مرتضی یزدانی، فعال ترک (آذربایجانی)، در تاریخ ۱۳ تیر ۱۳۹۵ همزمان با گردهمایی سالانه قلعه بابک بازداشت شد. این بازداشتها بخشی از بازداشتهای گسترده توسط نیروهای امنیتی بودند. در آبان ۱۳۹۶، صلاحالدین رنجبر، روزنامهنگار و فعال تلگرامی، به اتهام «انتشار اخبار مجرمانه» بازداشت شد. این بازداشت توسط نیروهای امنیتی صورت گرفت.
در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۹۷، دستکم سه زندانی در زندان ارومیه اعدام شدند. یکی از این افراد یک کودک همسر بود که در سن ۱۷ سالگی به اتهام قتل همسرش بازداشت شده بود. هویت این زندانیان، سلمان خانعلیلو، حسن حاجیلو و زینب سکانوند توسط اعلام شد.
شاکر بهروز، شهروند اهل ارومیه، در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۳۹۷ به اتهام «همکاری با احزاب مخالف نظام» توسط اداره اطلاعات ارومیه بازداشت شد. بین ۲۶ تا ۲۹ خرداد ۱۳۹۸، عادل سالم فرد، حمید بلخکانلو و جبرییل سالم فرد توسط نیروهای اداره اطلاعات ارومیه بازداشت شدند.
در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۹۸، حکم اعدام دو زندانی زن به نامهای نازدار وطنخواه و آراسته رنجبر در زندان ارومیه اجرا شد. این دو زن پیشتر به اتهام «قتل» به اعدام محکوم شده بودند. در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۹۸، حکم ۱۰۰ ضربه شلاق پیمان میرزازاده، زندانی سیاسی، در زندان ارومیه اجرا شد. وی به ۸۰ ضربه شلاق بابت «توهین به مقدسات» و ۲۰ ضربه شلاق بابت «شرب خمر» محکوم شده بود. این احکام در دوران مسئولیت مصطفی حبیبی کثرت به اجرا درآمد.
در مهر ۱۳۹۸، سیاوش سلیمانی پور، مدیر مسئول پایگاه خبری توقیف شده «چیچست نیوز»، در منزل شخصی خود بازداشت شد. این بازداشت توسط مامورین اطلاعات سپاه در ارومیه انجام گرفت. مهدی علیزاده، شهروند اهل ارومیه، در تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۹۸ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. وی به بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه منتقل شد. اتهام مطروحه علیه او «همکاری با یکی از گروههای مخالف نظام» عنوان گردید.
در جریان اعتراضات سراسری آبان ماه ۹۸ در ارومیه، سالار طاهرافشار و علی عزیزی بازداشت شدند. در تاریخ ۴ اسفند ۱۳۹۸، علی عزیزی، شهروند ساکن ارومیه، در منزل پدری خود بازداشت شد. وی به مکان نامعلومی منتقل گشت. در ۶ اردیبهشت ۱۳۹۹، جمیل خادم، شهروند اهل ارومیه، در خیابان بازداشت شد و به مکان نامعلومی منتقل گشت.
در ۱۹ خرداد ۱۳۹۹، حکم شلاق و جزای نقدی علی عزیزی و الیار حسین زاده به اجرا درآمد. این دو از بازداشتشدگان اعتراضات آبان ماه ۹۸ بودند. در ۷ تیر ۱۳۹۹، حامد قره اوغلانی، شهروند ساکن ارومیه، توسط اداره اطلاعات این شهر بازداشت شد. اتهام این شهروند «ارتباط با گروههای مخالف نظام» اعلام شد.
در ۶ مرداد ۱۳۹۹، حکم اعدام ۲ زندانی به نامهای علی عبدی و امیرحسین قهریان در زندان ارومیه اجرا شد. این افراد پیشتر در پروندههای جداگانه به اتهام «قتل» به اعدام محکوم شده بودند. این وقایع نیز در دوره مسئولیت مصطفی حبیبی کثرت رخ داده است.
بین ۱۰ تا ۱۳ مهر ۱۳۹۹، در پی اعتراضات گسترده در شهرهای آذربایجان و مناطق ترکنشین، شماری از معترضان در ارومیه بازداشت شدند. هویت این شهروندان، ابوالفضل عسگرزاده، جواد رضایی، سالار طاهرافشار، سهند بهنمون، هوشنگ نقی زاده، امیر گوهری، رضا خلیلی، میکائیل قلی پور، فرهاد محمدی و خانم انتخابی احراز شد.
در ۲۶ بهمن ۱۳۹۹، حکم ۶۰ ضربه شلاق هادی رستمی در زندان ارومیه اجرا شد. وی زندانی محکوم به قطع چهار انگشت دست راست بود. او به دلیل «اخلال در نظم زندان» به ۸ ماه حبس و ۶۰ ضربه شلاق محکوم شده بود. این اقدامات در دوران دادستانی مصطفی حبیبی کثرت انجام گرفت.
سوابق سرکوب و قربانیان مصطفی حبیبی کثرت
مصطفی حبیبی کثرت در تاریخ ۲۷ فروردین ۱۳۹۲ رئیس کل دادگستری شهرستان میاندوآب شد. او از ۲۷ فروردین ۱۳۹۲ تا ۶ اسفند ۱۳۹۹ دادستان مرکز استان آذربایجان غربی (ارومیه) بود. از ۶ اسفند ۱۳۹۹ نیز به عنوان دادیار دادسرای دیوان عالی کشور فعالیت میکند.
برخی از قربانیان اقدامات و نقض حقوق بشر مصطفی حبیبی کثرت عبارتند از:
سمیه علیدوست، وحید فائزپور، غلام قلیزاده، میثم آزادی، وحید نصیبی، مرتضی زرینی، مهدی حاجی زاده، ناجی پیام، چنگیز بادوزاده، اکرام حسن پور، واحد حامدی، کیومرث (دلاور) فریدان، کرم قلی زاده، عارف اسماعیلی، ناصر حسینی، فرخ عابدینی، جواد اصغری، عادل سالم فرد، آراسته رنجبر، شاکر بهروز، مرتضی یزدانی، صلاحالدین رنجبر، سلمان خانعلیلو، حسن حاجیلو، زینب سکانوند، نازدار وطنخواه، علی عزیزی، حامد قره اوغلانی، جواد رضایی، مهدی علیزاده، پیمان میرزازاده، سالار طاهرافشار، سیاوش سلیمانی پور، حمید بلخکانلو، جبرییل سالم فرد، جمیل خادم، الیار حسین زاده، علی عبدی، امیرحسین قهریان، ابوالفضل عسگرزاده، فرهاد محمدی، هوشنگ نقی زاده، سهند بهنمون، امیر گوهری، رضا خلیلی، میکائیل قلی پور و هادی رستمی.
