فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ مشهد
هادی نیازی در جایگاه فرمانده ارشد لشکر ۵ نصر، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، ده‌ها نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت هادی نیازی در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهر مشهد در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی منجر شد. سرتیپ دوم پاسدار هادی نیازی به عنوان فرمانده لشکر ۵ نصر، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های تکاور و مدیریت میدانی نیروهای پیاده را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این یگان اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطق حساس مشهد مانند قاسم‌آباد و وکیل‌آباد در آن زمان بر عهده هادی نیازی بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری یگان‌های رزمی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن است. لذا هادی نیازی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط مرتفع نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی هادی نیازی، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی پاکسازی خیابانی در کلان‌شهر مشهد می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم هادی نیازی است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی هادی نیازی
فرمانده لشکر ۵ نصر و بازوی اصلی قرارگاه امنیتی ثامن‌الائمه
جانشین فرماندهی لشکر ۵ نصر و مسئول سازماندهی گردان‌های فاتحین
فرمانده تیپ عملیاتی انصارالرضا و مدیر عملیات‌های پاکسازی مرزی
عضو موثر شورای تامین استان خراسان رضوی جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی
مسئول ارشد آموزش واحدهای ضدشورش در شرق ایران
مسئولیت هادی نیازی در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان مشهد
تحت فرماندهی هادی نیازی، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست کودکان و نوجوانان قربانی شامل حذیفه اوستاخ ۱۱ ساله، ملینا اسدی ۳ ساله، نازنین‌زهرا صالحی ۱۳ ساله و ابوالفضل نوروزی ۱۴ ساله است. همچنین امیر حیدری ۱۴ ساله، علی امیردادی ۱۴ ساله، نیروانا احمدی ۱۵ ساله، شیوا بردبار جاوید ۱۵ ساله، عرشیا عسکری ۱۶ ساله، امیرحسین مرادی ۱۶ ساله، ابوالفضل کرامت ۱۶ ساله، ستایش صمدی ۱۶ ساله، مهدی مختاری بایگی ۱۶ ساله، امیرحسین نصرتی آزاد ۱۶ ساله، محمدرضا صادقی ۱۷ ساله، امیرعلی صیامی ۱۷ ساله و سینا ملکی ۱۷ ساله در این دوران جان باختند.
هادی نیازی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های جنگی در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن جوانانی چون ابوالفضل شیخ‌ویستی، طاها قائمی، کامران علیزاده، مهدیار پژام، سعید قاسمی، مهران بهاری، امیرحسین بوعلی، مهدی زیبایی‌صادق، رضا غیاثی، محمدصدرا زارعین، دینا ملک، رامین رستمی، مهدی سهرابی، محمدرضا ساعدی، امیرحسین بصیری‌مالو، بهروز کنگ، عارف آگاه، هانیه کاانی، ایمان اسدی، ملیحه انجکانی، ابوالفضل حبیب‌زاده، محمدامین عبدی، کیارش کریمدادی، امیرعلی باستانی، فائزه حسین‌نژاد، جواد صفریان شد.
همچنین علیرضا شهسوار، عاطفه عابد، امیرمسعود احمدی، علی زنگنه، امیرحسین شیخ‌بو، پوریا میربهروزیان، مصطفی قاسمی، زهرا عیدگاهی، عباس همایی‌فرد، مجید زنگنه، مسعود زاده‌پور، حسام ناطقی، سجاد بهادری‌مقدم، علی نجف‌زاده، مصطفی صابر، نیما احمدی، مجید خردمند، محدثه ملکی، سجاد قادری، حسین دلدار، مریم لقمانی، مرتضی محمودی، سعید رستم‌آبادی، حسینعلی رضایی، علی سهروردی، دستگیر گرگیج، محمدعلی تاجیک، یونس حاجی‌زاده و مهدی شعبانی ۳۲ ساله از جمله قربانیان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در مشهد هستند.
سایر جان‌باختگان شهر مشهد در اعتراضات دی ۱۴۰۴
سایر جان‌باختگانی که تحت مسئولیت هادی نیازی جان خود را از دست دادند عبارتند از: وحید تراب‌زاده، علی رهبر، جواد ضابط‌لقایی، مهدی اقبالی، مهدی چابک، حسین نیک‌سرشت، مونس صوفی، مرتضی رهنما توپکانلو، بهروز بابایی، هادی خوشندم، محمدامین حسینی، حمید مهدوی، علی‌اکبر بردبار جاوید، اندیشه غریبی، سارا عرب، سارا سعیدی، فاطمه امام‌دوست، مصطفی یارسرخ‌آبادی، ابوالفضل اسماعیلی حصاربروانلو، امیر غلامی، مرتضی دلنواز، حسین ذبیح‌زاده، اشکان تراب‌زاده، محمدامین ارکیان، مهدی بناییان، شاهرخ ارشی، محمود کاظمی، ابوالفضل خان‌غیزانی، الهه بازیار، حسین کوهستانی، حسنعلی نوروزی سمله و فرهاد بالاشزار.
همچنین اسامی یونس مؤمنی، محمدرضا گلمکانی، پارسا صفار، عباسعلی رمضانی، احمد رمضان‌زاده، محمدمهدی سالاری، حامد شوشتری، مهدی مردان‌نیک، علیرضا قدیری، زهرا نجفی، احسان گلمکانی، جعفر جاویدی، حسام قنبری، علیرضا سالارحسینی، فائزه حسینی، فرشید حسین‌زاده، مجید دانش، مهدی ارشدی، علی اخلاقی، احسان نصرآبادی، رضا قاسمی، نوید نائینی، عقیل عباسی، امیر عمرانی، حسین رضایی، محسن میرزایی، مرتضی شیخی، نیز ثبت و راستی‌‌آزمایی شده است.
همچنین اسامی فرهاد مینا، امیرحسین امیری‌وفا، حمید بروند، حجت عباسی، محمد احسانی، محمدحسین کیمیایی، مرتضی افشار بحرآباد، مصطفی فرجی، پرهام محرابی، شاهرخ عرشی، شایان بوداق‌آبادی، جواد حیدرنژاد، عرفان حسن‌نژاد، علی‌اکبر پیلاتان، سید رضا حسینی‌فر، امیر اردلان امیری، جواد جعفری‌راد، جواد روشندل، یزدان تمنا، امیرحسین قارداشی، آناهیتا شیراوند، سیاوش شیراوند، محمد حامد، علی جاوید، مرتضی اژدری و سامان درمیان‌بامی در اسناد ثبت شده است.
وضعیت حقوقی هادی نیازی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند که هادی نیازی عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. هادی نیازی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و هادی نیازی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه هادی نیازی در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده هادی نیازی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
