فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ قم
هادی قنبریان در مقام فرمانده ارشد سپاه قم، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دست‌کم ۴ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت هادی قنبریان در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان قم در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی در مرکز شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار هادی قنبریان به عنوان فرمانده ناحیه مقاومت بسیج امام حسین، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروهای بسیجی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند نیروگاه و خیابان صفائیه در آن زمان بر عهده هادی قنبریان بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن است. لذا هادی قنبریان در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی هادی قنبریان، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی قم می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم هادی قنبریان است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی هادی قنبریان
فرمانده ناحیه مقاومت بسیج امام حسین قم از سال ۱۴۰۴
جانشین ناحیه مقاومت بسیج امام حسین قم و ناظر عملیاتی
فرمانده سپاه ناحیه شهرستان جعفرآباد و مسئول امنیت مناطق حاشیه‌ای
عضو موثر شورای تامین استان قم جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی
مسئول ارشد تجهیز پایگاه‌های بسیج به تسلیحات ضدشورش در مرکز
مسئولیت هادی قنبریان در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان قم
تحت فرماندهی هادی قنبریان، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در قم بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست قربانیان شامل نوجوانانی نظیر محمد نوری ۱۷ ساله است که در تاریخ ۱۲ دی در میدان توحید جان باخت. همچنین نام‌هایی چون احسان عابدینی ۳۵ ساله که در تاریخ ۱۹ دی بر اثر اصابت گلوله جان‌باخت، در زمره وقایع تحت مدیریت وی است.
هادی قنبریان به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن جوانانی چون حسین ربیعی و علی گلفروش در این حوزه استحفاظی شده است. از منظر حقوق بین‌الملل، هادی قنبریان به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات واجد شرایط بررسی قضایی دقیق است.
بازداشت‌های گسترده و انتقال شهروندان به بازداشتگاه‌های امنیتی نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان اوست. اسامی افرادی که به جای مراکز درمانی به بازداشتگاه منتقل شده‌اند در اسناد مربوط به این دوره ثبت شده است. نام هادی قنبریان در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم تایید لیست بازداشتی‌ها و نظارت بر فعالیت گروه‌های ضربت قم باقی می‌ماند.
وضعیت حقوقی هادی قنبریان و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند که هادی قنبریان عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. هادی قنبریان به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و هادی قنبریان در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه هادی قنبریان در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده هادی قنبریان به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
