فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ لرستان
مهرداد وارسته‌فر در مقام فرمانده یگان ویژه استان لرستان، مسئولیت ارشد نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ بر عهده داشت. در دوران تصدی وی، بر اساس گزارش‌های موجود، ده‌ها نفر در این حوزه استحفاظی بر اثر استفاده از تجهیزات ضدشورش جان باخته‌اند.
آمریت مهرداد وارسته‌فر در هدایت نیروهای یگان ویژه طی وقایع دی ۱۴۰۴
استان لرستان در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای در شهرهای خرم‌آباد، دورود، ازنا و کوهدشت بود. مهرداد وارسته‌فر در مقام عالی‌ترین مقام فرماندهی یگان ویژه در این استان، مسئولیت طراحی و اجرای نقشه مدیریت تجمعات را بر عهده داشت.
بیشتر بخوانید
در تاریخ مذکور، نیروهای تحت امر این نهاد نظامی اقدام به استفاده از تجهیزات ضدشورش و سلاح‌های ساچمه‌زن کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد. مدیریت عملیاتی منطقه در آن زمان بر عهده مهرداد وارسته‌فر بوده است.
طبق اصول حقوقی، وی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. انتصاب وی به این سمت در سال ۱۴۰۳ با هدف تقویت توان رزمی یگان ویژه برای مقابله با اعتراضات منطقه‌ای انجام شده بود.
بر اساس شواهد موجود، وی پیش از آغاز وقایع دی ۱۴۰۴، آمادگی نیروها را برای برخورد سخت با شهروندان به اوج رسانده بود. تعدد جان‌باختگان در حوزه تحت فرماندهی مهرداد وارسته‌فر، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با معترضان است.
نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل کلیدی در هدایت عملیات‌های میدانی در جغرافیای کوهستانی زاگرس می‌دانند. تمام ارقام و آمارهای ارائه شده در این گزارش سندی بر ابعاد وقایع رخ داده تحت مدیریت او است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی مهرداد وارسته‌فر
بررسی کارنامه فعالیت‌های این مقام نظامی نشان‌دهنده حضور مستمر وی در رده‌های ارشد عملیاتی و استراتژیک یگان‌های ویژه فراجا است:
فرمانده یگان ویژه پاسداران استان لرستان از سال ۱۴۰۳ تاکنون
سابقه حضور در واحدهای عملیاتی استان‌های مرزی و غربی کشور
متخصص مدیریت شورش‌های منطقه‌ای در جغرافیای کوهستانی
مسئول ارشد هدایت نیروهای ضارب در شهرهای خرم‌آباد، دورود، ازنا و کوهدشت طی دی ۱۴۰۴
طراح مانورهای مهار تجمعات و تجهیز گردان‌های واکنش سریع به تسلیحات نوین
مسئولیت مهرداد وارسته‌فر در قبال جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴
تحت فرماندهی مهرداد وارسته‌فر، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در نقاط مختلف لرستان بر اثر عملکرد نیروهای مسلح ثبت شده است. لیست قربانیان در اعتراضات دی ۱۴۰۴ شامل نوجوانانی نظیر مصطفی فلاحی ۱۵ ساله و طاها صفری ۱۵ ساله از ازنا است.
همچنین نام‌هایی چون رضا مرادی عبدالوند ۱۸ ساله، یزدان افروغ ۱۸ ساله و پارسا لرستانی بیرانوند در زمره جان‌باختگان این دوره قرار دارند. مهرداد وارسته‌فر به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های مرگبار در محیط‌های شهری شد. این اقدامات به جان‌باختن جوانانی همچون امیرحسام خدایاری‌فرد ۲۶ ساله و شایان اسداللهی ۳۰ ساله انجامید.
از منظر حقوق بین‌الملل، مهرداد وارسته‌فر به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات منجر به نقض حقوق بشر، واجد شرایط بررسی قضایی است. جان‌باختن افرادی نظیر وهاب موسوی ۳۰ ساله و احمدرضا امانی ۲۸ ساله سندی بر الگوی سرکوب در حوزه استحفاظی او محسوب می‌شود.
وی مسئول حقوقی تمامی جراحات و تلفات انسانی است که در جریان درگیری‌های خیابانی این بازه زمانی رقم خورد. نام مهرداد وارسته‌فر در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر گردان‌های ضارب ثبت شده است. این گزارش بر لزوم پاسخگویی کیفری وی در قبال دستوراتی که منجر به داغدار شدن خانواده‌های لرستانی شد تاکید دارد.
وضعیت حقوقی و تحریم‌های بین‌المللی مهرداد وارسته‌فر
از منظر حقوقی، فراجا به دلیل این اقدامات تحت تحریم‌های خزانه‌داری آمریکا، اتحادیه اروپا و دولت بریتانیا قرار دارد. مهرداد وارسته‌فر به عنوان مهره عملیاتی این ساختار، در لیست‌های پیشنهادی برای تحریم‌های انفرادی جدید قرار گرفته است.
نام وی در فهرست‌های رصد بین‌المللی ناقضان حقوق بشر به دلیل آمریت در عملیات‌های سرکوب سازمان‌یافته ثبت گردید. این گزارش بر لزوم پاسخگویی مهرداد وارسته‌فر در مراجع قضایی ذی‌صلاح بر اساس اصل مسئولیت فرماندهی تاکید می‌ورزد.
طبق قانون، دستور به‌کارگیری یگان‌های ویژه در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین و ابلاغ فرماندهی انجام می‌شود. بنابراین هرگونه اقدام خشونت‌آمیز در این بازه تحت آمریت مهرداد وارسته‌فر تحلیل و بررسی می‌شود. پرونده وی به عنوان بخشی از مستندات نقض حقوق بشر در غرب کشور همواره مفتوح باقی خواهد ماند.
فعالیت‌های او در واحدهای واکنش سریع، پیش‌زمینه‌ای برای اجرای رویکردهای تهاجمی در خیابان‌های لرستان بوده است. نهادهای مدافع حقوق بشر بر نقش مهرداد وارسته‌فر در تداوم مصونیت از مجازات در سطح استان تاکید کرده‌اند. تحریم‌های اعمال شده علیه نهاد تحت امر او، نشان‌دهنده ابعاد بین‌المللی تخلفات صورت گرفته در حوزه استحفاظی وی است. مستندات جمع‌آوری شده علیه مهرداد وارسته‌فر می‌تواند در آینده به عنوان ادله در محاکم صالحه مورد استفاده قرار گیرد.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی‌پدیا فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
