فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ لنجان و فولادشهر اصفهان
مهدی شیری در جایگاه فرمانده ارشد سپاه لنجان، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دست‌کم ۲۳ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت مهدی شیری در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان لنجان و شهر فولادشهر در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی منجر شد. سرهنگ پاسدار مهدی شیری به عنوان فرمانده ناحیه مقاومت بسیج لنجان، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروهای بسیجی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی منطقه در آن زمان بر عهده مهدی شیری بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن است. لذا مهدی شیری در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی مهدی شیری، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار محله‌محور در مجتمع‌های مسکونی فولادشهر می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم مهدی شیری است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی مهدی شیری
فرمانده ناحیه مقاومت بسیج لنجان از آذر ۱۴۰۲
جانشین فرمانده سپاه ناحیه نجف‌آباد در بازه‌های زمانی حساس
فرماندهی سپاه ناحیه اردستان و مسئول سازماندهی واحدهای ضربت
عضو موثر شورای تامین شهرستان لنجان جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی
مسئول ارشد هدایت گردان‌های فاتحین و بیت‌المقدس در استان اصفهان
مسئولیت مهدی شیری در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان لنجان
تحت فرماندهی مهدی شیری، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در نقاط مختلف لنجان بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست قربانیان شامل نوجوانانی نظیر امیرعلی موذنی ۱۷ ساله، امیرمحمد حاتمی ۱۸ ساله و ابوالفضل موسوی‌فر ۱۸ ساله است. همچنین نام‌هایی چون امین قبادی ۲۰ ساله در زمره جان‌باختگان قرار دارند که تحت مدیریت وی روی داده است.
مهدی شیری به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های جنگی در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن افرادی چون شهرام سرلک ۳۴ ساله، داریوش انصاری ۳۷ ساله و علیرضا سیدصالح ۴۴ ساله شده است. از منظر حقوق بین‌الملل، مهدی شیری به دلیل قصور در کنترل نیروها واجد شرایط بررسی قضایی دقیق است.
بازداشت‌های خودسرانه شهروندانی چون یونس چراغی ۲۲ ساله و رضا کاووسی ۲۵ ساله نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان اوست. وی مسئول حقوقی جراحات و تلفات انسانی است که در جریان درگیری‌های خیابانی این بازه زمانی رقم خورد. نام مهدی شیری در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر عملیات‌های ضربتی و انتقال به بازداشتگاه‌های غیررسمی ثبت شده است.
وضعیت حقوقی مهدی شیری و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند که مهدی شیری عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. مهدی شیری به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و مهدی شیری در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه مهدی شیری در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده مهدی شیری به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- دادگستر بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران مهدی شیری
