فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ شهرستان خرم‌آباد استان لرستان
منصور کریمی‌فرد در منصب فرماندهی سپاه ناحیه خرم‌آباد، نقش محوری در هدایت نیروهای تحت امر و هماهنگی عملیات‌های مهار تجمعات در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ داشته است. بر اساس گزارش‌های موجود، در دوران تصدی وی اقدامات متعددی در حوزه پایش امنیتی، بازداشت فعالان مدنی و تصویب طرح‌های مهار فیزیکی صورت گرفته است.
آمریت منصور کریمی‌فرد در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
مناطق مختلف شهرستان خرم‌آباد در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بودند که به تقابل‌های امنیتی مکرر منجر شد. سرهنگ پاسدار منصور کریمی‌فرد به عنوان عالی‌ترین مقام نظارتی سپاه در این شهرستان، مسئولیت نهایی هماهنگی پایگاه‌های مقومت و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، واحدهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی که کانون تجمعات شهری در آن زمان بودند بر عهده مقام ارشد این نهاد نظامی بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای شبه‌نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که این فرمانده ارشد عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا وی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی منصور کریمی‌فرد، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در استان لرستان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم این مقام است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است. بر اساس گزارش‌های دریافتی، فرآیندهای ردیابی و شناسایی فعالان نیز تحت آمریت مستقیم وی در لایه‌های نظارتی سپاه ناحیه به اجرا درآمد.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی منصور کریمی‌فرد
فرمانده ناحیه ویژه مقاومت بسیج سپاه شهرستان خرم‌آباد از اسفند ۱۴۰۳ و هدایت‌کننده نیروهای تابعه در وقایع دی ۱۴۰۴
فرمانده سابق ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان پلدختر در استان لرستان تا تیر ۱۴۰۲
مسئول پیشین نیروی انسانی کادر سپاه پاسداران در سطح استان لرستان
عضو حقوقی و کلیدی شورای تامین شهرستان خرم‌آباد جهت تصویب طرح‌های پایش و مدیریت بحران‌های اجتماعی
مسئولیت منصور کریمی‌فرد در قبال جان‌باختگان خرم‌آباد
تحت فرماندهی منصور کریمی‌فرد، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در شهرستان خرم‌آباد ثبت شده است. بر اساس مستندات، اسامی برخی شهروندان جان‌باخته شامل محمدکاظم آریان، پارسا بیرانوند ۱۶ ساله، محمدحسین پرنون، سعید جودکی رشنو ۳۵ ساله، محسن حسینیان مقدم ۲۹ ساله و عبدالرئوف شهبازی ۳۸ ساله در ۱۸ دی است. رسول طهماسبی ۳۶ ساله نیز در همین تاریخ جان باخت. محمد بیرانوند ۳۰ ساله، ابراهیم حیدری ۳۷ ساله، سجاد صحراگرد ۳۷ ساله و حسین یغمایی ۳۱ ساله نیز در ۱۹ دی جان باختند. علی احمدی دولتشاه ۴۵ ساله در ۲۵ دی و نهال آهوقلندری معروف به کوثر ۲۲ ساله در ۹ بهمن ۱۴۰۴ جان باختند.
این اقدامات در جغرافیا و حوزه تحت نظارت منصور کریمی‌فرد رخ داد که مصادف با تقابل‌های خیابانی در این حوزه استحفاظی بوده است. این اقدامات همچنین منجر به جان‌باختن شهروندان دیگری از جمله محمد چگنی شاهکرمی، حسن حسینی، امیر خدایی، مازیار ساکی، محمد‌طاها سپهوند ۱۶ ساله، زهره ستوده، امیرحسین سگوند ۱۷ ساله، محمد شاه کرمی، آناهیتا شیراوند، امین طولابی ۲۷ ساله، ملک‌نیاز کردعلیوند، سحر گلچین، حسن محمدی، حسن محمدی‌فر و سیاوش نامشخص در دی ۱۴۰۴ در این منطقه شد. از منظر حقوق بین‌الملل، وی به دلیل فرماندهی عملیاتی که منجر به این حجم از خشونت شده، واجد شرایط پاسخگویی است.
شواهد حاکی از آن است که هم‌زمان با این وقایع، برخوردهای خشن و بازداشت‌های خودسرانه احتمالی در سطح شهرستان خرم‌آباد به وقوع پیوسته است. نام فرمانده ارشد برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی جهت نظارت بر مجروحان در گزارش‌ها ثبت شده است. این اقدام مانع از ارائه خدمات پزشکی به آسیب‌دیدگان اعتراضات شد که نقض حقوق بشر محسوب می‌شود. گزارش‌های مدافعان حقوق بشر حاکی از اعمال محدودیت‌های ثانویه و رویه‌هایی است که به عنوان نقض حقوق بشر و فشار احتمالی بر وابستگان قربانیان جهت محدود کردن اطلاع‌رسانی ارزیابی می‌شوند؛ اقداماتی که بر اساس اصل مسئولیت فرماندهی، پاسخگویی نهایی آن‌ها متوجه ساختار تحت امر وی است.
وضعیت حقوقی منصور کریمی‌فرد و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط استرالیا، بحرین، کانادا، اکوادور، پاراگوئه، عربستان سعودی و سوئد در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دارد. آرژانتین، کوزوو، جمهوری دومینیکن، هندوراس، ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز این نهاد را تروریستی اعلام کرده‌اند. اولین کشورها در این زمینه بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ بودند. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ سپاه را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داد. دولت آمریکا در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسما نام این نهاد را وارد لیست سازمان‌های تروریستی کرد. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ پس از رای پارلمان، سپاه را به فهرست گروه‌های تروریستی خود وارد نمود.
در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ نمایندگان پارلمان اروپا به تروریستی بودن این نهاد رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، سپاه را رسما تروریستی اعلام کرد. این فرمانده ارشد میدانی، بخشی جدایی‌ناپذیر از این ساختار تروریستی محسوب می‌شود. طبق قوانین بین‌المللی، فرماندهان چنین نهادهایی مشمول پیگردهای کیفری و حقوقی هستند. وی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض فاحش حقوق بشر شناخته می‌شود. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، مسئولیت فردی او را در قبال اقدامات سرکوبگرانه تثبیت می‌کند.
هیچ مقام نظامی در این سازمان تروریستی از حسابرسی بین‌المللی مصون نخواهد بود. پرونده کریمی‌فرد به عنوان یک آمر عملیاتی برای رسیدگی در مراجع جهانی محفوظ است. بر اساس اصول مسئولیت فرماندهی، قصور در جلوگیری از رفتار خشونت‌آمیز زیرمجموعه، مبنای حقوقی تعقیب قضایی منصور کریمی‌فرد است. شواهد جمع‌آوری‌شده توسط مدافعان حقوق بشر نشان می‌دهد که الگوهای برخورد در خرم‌آباد با رویه‌های کشوری هماهنگ بوده است. این امر نشان‌دهنده نقش منصور کریمی‌فرد در زنجیره کلان تصمیم‌گیری‌های امنیتی در سطح استان است.
منابع
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴
- دادگستر منصور کریمی‌فرد
