فرماندهی عملیاتهای میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ آستانه اشرفیه گیلان
مسیب محمدجانی در مقام فرمانده ارشد سپاه در آستانه اشرفیه، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دستکم ۱۱ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باختهاند.
آمریت مسیب محمدجانی در هدایت نیروهای نظامی و شبهنظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان آستانه اشرفیه در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گستردهای بود که به تقابلهای امنیتی منجر شد. سرهنگ پاسدار مسیب محمدجانی به عنوان فرمانده سپاه ناحیه آستانه اشرفیه، مسئولیت نهایی هماهنگی گردانهای امنیتی و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جانباختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند میدان حرم و بلوار مطهری در آن زمان بر عهده مسیب محمدجانی بوده است. طبق قانون، دستور بهکارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ میرسد که وی عضو کلیدی آن محسوب میشود. لذا مسیب محمدجانی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب میشود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جانباختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی مسیب محمدجانی، نشاندهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی آستانه اشرفیه میدانند. تمام ارقام ارائهشده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم مسیب محمدجانی است که در مراجع بینالمللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی مسیب محمدجانی
فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج آستانه اشرفیه
فرمانده سپاه ناحیه شهرستان صومعهسرا و مسئول تثبیت فضای امنیتی و اجرای فرامین نظامی منطقه
فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج شهرستان شفت و مسئول مهار تجمعات و برخورد با منتقدان اجتماعی
جانشین فرماندهی سپاه ناحیه شهرستان رودبار و مسئول هماهنگی نیروهای عملیاتی در جنوب استان گیلان
عضو موثر شورای تأمین آستانه اشرفیه و مسئول برگزاری رزمایشهای امنیتی جهت سرکوب اعتراضات شهری
مسئولیت مسیب محمدجانی در قبال جانباختگان و بازداشتشدگان آستانه اشرفیه
تحت فرماندهی مسیب محمدجانی، گزارشهای متعددی از سلب حق حیات شهروندان در گیلان بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست قربانیان شامل پارسا آبیزی ۲۰ ساله، شاهین آذر آتش ۲۹ ساله، یعقوب دلیر ۴۷ ساله و مهدی محمدجواد پورکریم است. همچنین مهرداد اسماعیلپور و آقای خالقی در زمره وقایع تحت مدیریت وی قرار دارند.
مسیب محمدجانی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاحهای ساچمهزن در معابر شد. این اقدامات منجر به جانباختن بهزاد شفیعی، سهیل قوتی، ساجده کریمی و سید عارف میرموسوی دهشال شد. از منظر حقوق بینالملل، مسیب محمدجانی به دلیل فرماندهی عملیات منجر به خشونت، واجد شرایط بررسی قضایی و پاسخگویی در پیشگاه عدالت است.
بازداشتهای خشن و انتقال شهروندان به مراکز نامعلوم، نشاندهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان او در زمستان ۱۴۰۴ است. نام امیرحسین نیکدل نیز در میان افرادی که حق حیات از آنها سلب شده، در اسناد مربوط به این دوره ثبت شده است. نام مسیب محمدجانی به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی آستانه اشرفیه جهت بازداشت مجروحان در گزارشها باقی میماند.
آمریت وی در استفاده از قوه قهریه در مناطق پرتراکم، وی را در زمره مسئولان اصلی نقض فاحش حقوق بشر در گیلان قرار میدهد. اسناد موجود گواهی بر عملکرد سرکوبگرانه این فرمانده نظامی در تاریخ معاصر شرق استان گیلان است. تمام پیامدهای مرگبار ناشی از دستورات صادر شده، متوجه زنجیره فرماندهی تحت مدیریت مسیب محمدجانی است.
وضعیت حقوقی مسیب محمدجانی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمانهای تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانهداری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که مسیب محمدجانی عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. مسیب محمدجانی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب میشود که تحت محدودیتهای بینالمللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و مسیب محمدجانی در زنجیره فرماندهی سازمانی ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت میکند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز این ساختار را در فهرستهای محدودکننده قرار دادهاند. جایگاه مسیب محمدجانی در سلسلهمراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بینالمللی قرار میدهد. پرونده مسیب محمدجانی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: اسامی شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- دادگستر مسیب محمدجانی







