فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ خرمشهر
محمد لویمی در مقام فرمانده ارشد سپاه خرمشهر، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، بر اساس گزارش‌های موجود، دست‌کم ۱ نفر در این حوزه استحفاظی جان باخته و شماری از شهروندان بازداشت شده‌اند.
آمریت محمد لویمی در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان خرمشهر در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به صحنه تقابل امنیتی در جنوب استان خوزستان بدل شد. سرهنگ پاسدار محمد لویمی در مقام فرمانده سپاه خرمشهر، مسئولیت هماهنگی کل نیروهای تحت امر، گردان‌های امنیتی امام علی و واحدهای لباس‌شخصی را بر عهده داشت.
بیشتر بخوانید
نقش مرتضی براتی در صدور احکام سلب حق حیات و نقض استانداردهای دادرسی عادلانه
در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن و جراحت شماری از شهروندان شد. مدیریت عملیاتی منطقه در آن زمان بر عهده محمد لویمی بوده است. طبق اصول حقوقی، وی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. انتصاب وی به این سمت در تیر ۱۳۹۹ با هدف تحکیم لایه‌های امنیتی در این شهر مرزی انجام شده بود.
بر اساس شواهد موجود، وی با تقویت زیرساخت‌های اطلاعاتی بسیج، آمادگی نیروها را برای برخورد با تجمعات به اوج رسانده بود. تعدد گزارش‌های مربوط به برخورد خشن در حوزه تحت فرماندهی محمد لویمی، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با معترضان است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل کلیدی در طراحی عملیات‌های مهار اعتراضات در جنوب استان خوزستان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر ابعاد وقایع رخ داده تحت مدیریت او است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی محمد لویمی
بررسی کارنامه فعالیت‌های این مقام نظامی نشان‌دهنده حضور مستمر وی در رده‌های ارشد عملیاتی و مدیریت کانون‌های اعتراض در استان خوزستان است:
فرمانده سپاه و بسیج خرمشهر از تیر ۱۳۹۹ تاکنون
جانشین فرمانده سپاه و بسیج شهرستان خرمشهر در سال‌های پیشین
عضو کلیدی شورای تامین شهرستان خرمشهر در حوزه امنیت مرزی و شهری
مسئول ارشد هدایت نیروهای تحت امر در جریان اعتراضات سراسری سال‌های ۹۶ و ۹۸ در خرمشهر
مسئول سازماندهی گردان‌های امنیتی و قرارگاه‌های محله‌محور در خرمشهر طی دی ۱۴۰۴
مسئولیت محمد لویمی در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان خرمشهر
تحت فرماندهی محمد لویمی، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات و آزادی شهروندان بر اثر عملکرد نیروهای مسلح در خرمشهر ثبت شده است. در جریان وقایع دی ۱۴۰۴، شهروندی به نام علی سکینی هدف شلیک قرار گرفت و جان خود را از دست داد. محمد لویمی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از تسلیحات مختلف در محیط‌های شهری شد.
همچنین تحت نظارت وی، موج گسترده‌ای از بازداشت‌های خودسرانه و یورش‌های شبانه به منازل شهروندان به راه افتاد. برای نمونه، در تاریخ ۲۸ آبان ۱۴۰۴، بیتا شفیعی توسط ماموران اطلاعات سپاه در خرمشهر بازداشت شد. از منظر حقوق بین‌الملل، محمد لویمی به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات منجر به نقض حقوق بشر، واجد شرایط بررسی قضایی است. بازداشت‌های فله‌ای و انتقال شهروندان به مراکز امنیتی، نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت مدیریت اوست.
وی مسئول حقوقی جراحات و فشارهای وارده بر بازداشت‌شدگانی است که در این بازه زمانی آزادی‌شان سلب شده است. نام محمد لویمی در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر عملیات‌های میدانی ثبت شده است. این گزارش بر لزوم پاسخگویی کیفری وی در قبال دستوراتی که منجر به آسیب به شهروندان شد تاکید دارد.
وضعیت حقوقی محمد لویمی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد.
محمد لویمی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند. محمد لویمی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که به دلیل نقض فاحش حقوق بشر مورد حسابرسی جهانی است. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند.
آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه محمد لویمی در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده وی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع ذی‌صلاح محفوظ است. مستندات جمع‌آوری شده علیه محمد لویمی می‌تواند در آینده به عنوان ادله مورد استفاده قرار گیرد.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- دادگستر بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران محمد لویمی
