مدیریت عملیاتی و سلسلهمراتب فرماندهی اعتراضات دی ۱۴۰۴ مهرشهر استان البرز
محمد فرمانی در مقام فرمانده ارشد سپاه مهرشهر، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، بر اساس گزارشهای موجود، دستکم ۶ نفر در این حوزه استحفاظی و در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جان باختهاند.
نقش محمد فرمانی در هدایت یگانهای امنیتی طی وقایع دی ۱۴۰۴
منطقه مهرشهر کرج در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گستردهای بود که به تقابلهای امنیتی در کانونهای اصلی شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار محمد فرمانی به عنوان فرمانده ناحیه مقاومت بسیج و سپاه امام هادی، مسئولیت نهایی هماهنگی گردانهای عملیاتی و مدیریت نیروهای زیرمجموعه را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جانباختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند بلوار ارم و خیابان شهرداری در آن زمان بر عهده محمد فرمانی بوده است. طبق قانون، دستور بهکارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین ابلاغ میشود که وی نقش کلیدی در اجرای آن داشت. لذا محمد فرمانی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای تحت امر، پاسخگوی نهایی محسوب میشود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس و مراکز تابعه نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جانباختگان در حوزه تحت فرماندهی محمد فرمانی، نشاندهنده یک رویه مشخص در مدیریت بحرانهای شهری توسط این مقام نظامی است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل کلیدی در طراحی عملیات مهار اعتراضات در میادین اصلی مهرشهر میدانند. تمام مستندات ارائهشده در این گزارش، سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم محمد فرمانی است که در مراجع قانونی قابل بررسی است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی محمد فرمانی
فرمانده سپاه ناحیه امام هادی مهرشهر و مسئول طراحی عملیاتی یگانهای امنیتی منطقه
جانشین فرماندهی در نواحی مختلف سپاه کرج و هماهنگکننده حوزههای مقاومت بسیج
فرماندهی حوزههای بسیج دانشآموزی و دانشجویی جهت نظارت بر محیطهای آموزشی
مسئولیت عملیاتی در سطوح میانی سپاه استان البرز طی وقایع سالهای ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱
مدیر ارشد اجرای گشتهای محلهمحور جهت پایش اطلاعاتی و امنیتی محلات مهرشهر
مسئولیت محمد فرمانی در قبال جانباختگان وقایع دی ۱۴۰۴ مهرشهر
تحت فرماندهی محمد فرمانی، گزارشهای مستندی از سلب حق حیات تعدادی از شهروندان بر اثر عملکرد نیروهای تحت امر ثبت شده است. لیست جانباختگان شامل افرادی چون علی محمدی ۴۴ ساله، امیر بیاتی ۳۵ ساله و جواد جلیلوند ۳۸ ساله است که در جریان این وقایع جان باختند. همچنین شهروندانی نظیر محمدرضا قاسمزاده، سیاوش منصورینژاد و فرهاد هنرمند باقری در زمره جانباختگان تحت مدیریت عملیاتی محمد فرمانی هستند.
محمد فرمانی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاحهای ساچمهزن در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جانباختن و جراحتهای شدید تعدادی از فرزندان مهرشهر در بلوارها و خیابانهای اصلی شده است. از منظر حقوق بینالملل، محمد فرمانی به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات عملیاتی خشن، واجد مسئولیت حقوقی محسوب میشود.
استراتژی محاصره محلات نشاندهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان محمد فرمانی در روزهای ملتهب زمستان سال ۱۴۰۴ است. اسامی جاویدنامان ذکر شده در اسناد مربوط به این دوره به عنوان جانباختگان راه مطالبهگری شهروندی ثبت شده است. نام محمد فرمانی در تاریخ اعتراضات استان البرز به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر فعالیت یگانهای موتوری و گردانهای بیتالمقدس باقی میماند.
وضعیت حقوقی محمد فرمانی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در ۲۰۱۸ در فهرست سازمانهای تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانهداری آمریکا در ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در ۲۰۱۹ و پارلمان اروپا در ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که محمد فرمانی عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. محمد فرمانی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب میشود که تحت محدودیتهای بینالمللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و محمد فرمانی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت میکند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرستهای محدودکننده قرار دادهاند. جایگاه محمد فرمانی در سلسلهمراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بینالمللی قرار میدهد. پرونده محمد فرمانی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع جهانی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیقشده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران







