مسئولیت محمدباقر قزلباش در نقض حقوق بشر مردم مازندران

فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ قائم‌شهر استان مازندران

محمدباقر قزلباش در مقام فرمانده ارشد سپاه قائم‌شهر، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دست‌کم ۴ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.

آمریت محمدباقر قزلباش در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴

شهرستان قائم‌شهر در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی در کانون‌های صنعتی شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار محمدباقر قزلباش به عنوان فرمانده سپاه ناحیه قائم‌شهر، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروهای بسیجی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.

بیشتر بخوانید

مسئولیت محمد فرمانی در نقض حقوق بشر مردم البرز

مدیریت عملیاتی مناطقی مانند خیابان ولیعصر و میدان طالقانی در آن زمان بر عهده محمدباقر قزلباش بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا محمدباقر قزلباش در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.

تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی محمدباقر قزلباش، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی قائم‌شهر می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم محمدباقر قزلباش است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.

سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی محمدباقر قزلباش

فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج قائم‌شهر و مسئول هدایت گردان‌های امنیتی امام علی

جانشین فرماندهی سپاه ناحیه قائم‌شهر و مدیر هماهنگی حوزه‌های مقاومت محلی

مسئول عملیاتی در ستاد سپاه کربلا استان مازندران جهت نظارت بر آموزش‌های تخصصی

عضو موثر شورای تأمین شهرستان قائم‌شهر جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی منطقه

مسئول ارشد اجرای طرح گشت‌های امنیت محله‌محور در مناطق بحرانی و حاشیه‌ای

مسئولیت محمدباقر قزلباش در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان قائم‌شهر

تحت فرماندهی محمدباقر قزلباش، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در قائم‌شهر بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست قربانیان شامل افرادی نظیر مائده مرادی کیان ۲۲ ساله است که در جریان وقایع این شهر جان باخت. همچنین نام‌هایی چون مجتبی ترشیز و حسین صلاحی ۴۹ ساله که در جریان درگیری‌ها هدف قرار گرفتند، در زمره وقایع تحت مدیریت وی قرار دارند.

محمدباقر قزلباش به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن جوانانی چون سینا یاسری در این حوزه استحفاظی شده است. از منظر حقوق بین‌الملل، محمدباقر قزلباش به دلیل قصور در کنترل نیروها یا فرماندهی عملیات منجر به خشونت، واجد شرایط بررسی قضایی دقیق است.

بازداشت‌های خشن و انتقال شهروندان به بازداشتگاه‌های غیررسمی، نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان او در زمستان ۱۴۰۴ است. اسامی افرادی که در محلات پرجمعیت قائم‌شهر هدف تیراندازی‌های مستقیم قرار گرفته‌اند، در اسناد مربوط به این دوره ثبت شده است. نام محمدباقر قزلباش در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم هماهنگی برای مهار تجمعات کارگری و مردمی در مازندران باقی می‌ماند.

وضعیت حقوقی محمدباقر قزلباش و ساختار سپاه پاسداران

سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که محمدباقر قزلباش عضوی از آن است.

اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. محمدباقر قزلباش به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و محمدباقر قزلباش در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.

جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه محمدباقر قزلباش در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده محمدباقر قزلباش به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.

منابع

• ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
• ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران

ما را در تلگرام دنبال کنید

ما را در اینستاگرام دنبال کنید