مسئولیت علیرضا حیدری در نقض حقوق بشر مردم قزوین

فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ قزوین

علیرضا حیدری، سرهنگ پاسدار، به عنوان فرمانده ارشد سپاه در شهرستان قزوین، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، بر اساس گزارش‌های موجود، ده‌ها نفر در این حوزه استحفاظی در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.

آمریت علیرضا حیدری در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴

شهرستان قزوین در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای در خیابان خیام، میدان ولیعصر و شهرهای الوند و اقبالیه بود. سرهنگ پاسدار علیرضا حیدری در مقام فرمانده سپاه ناحیه امام حسن مجتبی، مسئولیت هماهنگی کل نیروهای تحت امر و قرارگاه‌های فرعی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد. مدیریت عملیاتی منطقه در آن زمان بر عهده علیرضا حیدری بوده است. طبق اصول حقوقی، وی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. انتصاب وی به این سمت از اردیبهشت ۱۳۹۹ با هدف بهره‌گیری از تخصص او در مدیریت بحران‌های شهری انجام شده بود. بر اساس شواهد موجود، وی با فعال‌سازی قرارگاه‌های امنیتی، آمادگی نیروها را برای برخورد با تجمعات به اوج رسانده بود. تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی علیرضا حیدری، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با معترضان است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل کلیدی در هدایت عملیات‌های میدانی در کانون‌های اعتراضی استان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر ابعاد وقایع رخ داده تحت مدیریت او است. کلمه کلیدی علیرضا حیدری در این پرونده به عنوان مسئول ارشد در سلسله‌مراتب فرماندهی تکرار شده است.

بیشتر بخوانید

مسئولیت یدالله سلیمانی در نقض حقوق بشر مردم اسلامشهر

سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی علیرضا حیدری

بررسی کارنامه فعالیت‌های این مقام نظامی نشان‌دهنده حضور مستمر وی در رده‌های ارشد عملیاتی و استراتژیک در نقاط حساس و صنعتی است:

فرمانده سپاه ناحیه امام حسن مجتبی شهرستان قزوین از اردیبهشت ۱۳۹۹ تاکنون

فرمانده سپاه ناحیه تاکستان از مهر ۱۳۹۷ تا اردیبهشت ۱۳۹۹

فرمانده سپاه امام رضا در شهرستان البرز و شهر صنعتی البرز

افسر ارشد در ستاد سپاه صاحب‌الامر استان قزوین

مسئول ارشد هدایت گردان‌های امام علی و فاتحین در جریان وقایع دی ۱۴۰۴

مسئولیت علیرضا حیدری در قبال جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴

تحت فرماندهی علیرضا حیدری، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در نقاط مختلف قزوین بر اثر عملکرد نیروهای مسلح ثبت شده است. لیست قربانیان در اعتراضات دی ۱۴۰۴ شامل نوجوانانی نظیر نازنین اسمی‌خانی ۱۷ ساله و امیرمهدی کشاورز سیاهپوش ۱۷ ساله است. همچنین نام‌هایی چون محمدحسین ساریخانی ۱۸ ساله و پوریا زمانی ۱۸ ساله در زمره جان‌باختگان این دوره قرار دارند. علیرضا حیدری به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های مرگبار در محیط‌های شهری شد. این اقدامات در تاریخ ۱۸ دی ۱۴۰۴ به جان‌باختن شهروندانی همچون دانیال سبزیکار ۲۸ ساله و ریحانه قدسی ۲۰ ساله انجامید. از منظر حقوق بین‌الملل، علیرضا حیدری به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات منجر به نقض حقوق بشر، واجد شرایط بررسی قضایی است. جان‌باختن افرادی نظیر ناهید واعظ ۳۴ ساله و علی ورکباری ۲۲ ساله سندی بر الگوی سرکوب در حوزه او محسوب می‌شود. وی مسئول حقوقی جراحات و تلفات انسانی است که در جریان درگیری‌های خیابانی این بازه زمانی رقم خورد. نام علیرضا حیدری در تاریخ اعتراضات ۱۴۰۴ به عنوان مسئول نظارت بر عملیات‌های ضربتی ثبت شده است. این گزارش بر لزوم پاسخگویی کیفری وی در قبال دستوراتی که منجر به داغدار شدن خانواده‌های قزوینی شد تاکید دارد.

وضعیت حقوقی علیرضا حیدری و ساختار سپاه پاسداران

سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. علیرضا حیدری به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین بین‌المللی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند. علیرضا حیدری در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که به دلیل نقض فاحش حقوق بشر مورد حسابرسی جهانی است. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه علیرضا حیدری در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده وی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع ذی‌صلاح محفوظ است. مستندات جمع‌آوری شده علیه علیرضا حیدری می‌تواند در آینده به عنوان ادله مورد استفاده قرار گیرد.

منابع

• ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
• ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
• دادگستر بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران علیرضا حیدری

ما را در تلگرام دنبال کنید

ما را در اینستاگرام دنبال کنید