فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ قروه
صادق جمالی در مقام فرمانده ارشد سپاه شهرستان قروه، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، بر اساس گزارش‌های موجود، دست‌کم ۱ نفر در این حوزه استحفاظی جان باخته و ده‌ها نفر بازداشت شده‌اند.
آمریت صادق جمالی در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان قروه در استان کردستان طی وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که با رویکرد سخت امنیتی مواجه گردید. سرهنگ پاسدار صادق جمالی به عنوان فرمانده سپاه این شهرستان، مسئولیت هماهنگی میان گردان‌های امنیتی امام علی و نیروهای تحت امر بسیج را عهده‌دار بود. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد نظامی از تجهیزات ضدشورش استفاده کردند که به جان‌باختن و جراحت شماری از شهروندان منجر شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی منطقه در آن زمان بر عهده صادق جمالی بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای مسلح در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین ابلاغ می‌شود و وی پاسخگوی پیامدهای ناشی از آن است. انتصاب وی در مرداد ۱۴۰۲ با هدف تحکیم لایه‌های امنیتی در این منطقه حساس صورت گرفت. بر اساس شواهد موجود، صادق جمالی از بدو ورود، اقدام به بازسازی گردان‌های واکنش سریع و تجهیز آن‌ها به تسلیحات نوین کرد.
تعدد بازداشت‌های همراه با خشونت در حوزه تحت فرماندهی صادق جمالی، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با معترضان است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل کلیدی در طراحی عملیات‌های سرکوب در شرق استان کردستان می‌دانند. تمام ارقام ارائه شده در این گزارش سندی بر ابعاد وقایع رخ داده تحت مدیریت او محسوب می‌شود.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی صادق جمالی
بررسی کارنامه فعالیت‌های این مقام نظامی نشان‌دهنده حضور مستمر وی در رده‌های ارشد عملیاتی در مناطق پرالتهاب استان کردستان است:
فرمانده سپاه شهرستان قروه از مرداد ۱۴۰۲ تاکنون
فرمانده سپاه شهرستان دهگلان از مهر ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۲
جانشین فرمانده سپاه دهگلان در سال‌های پیشین
مسئول ارشد هدایت نیروهای تحت امر در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ در دهگلان
مسئول هماهنگی گردان‌های امنیتی امام علی و نیروهای لباس‌شخصی در قروه طی دی ۱۴۰۴
مسئولیت صادق جمالی در قبال جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴
تحت فرماندهی صادق جمالی، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات و آزادی شهروندان قروه‌ای بر اثر عملکرد نیروهای تحت امر ثبت شده است. در تاریخ ۱۳ دی ۱۴۰۴، سجاد بابایی در جریان تجمعات مردمی هدف شلیک قرار گرفت و جان خود را از دست داد. صادق جمالی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های جنگی در محیط شهری شد.
همچنین تحت نظارت وی، موج گسترده‌ای از بازداشت‌های خودسرانه به راه افتاد که نام‌هایی چون ندا دده‌جانی و واحد خالدیان در آن دیده می‌شود. افرادی نظیر زاهد خالدیان، داوود رضایی، مسلم چراغی، مجید باقری و علی باقری نیز در این بازه زمانی توسط نیروهای تحت امر وی بازداشت شدند. از منظر حقوق بین‌الملل، صادق جمالی به دلیل قصور در جلوگیری از نقض حقوق بشر توسط زیرمجموعه خود، واجد شرایط بررسی قضایی است.
بازداشت و بازجویی خشن افرادی چون موسی مخدومی، یوسف دهقانی و انور علی‌پناه سندی بر الگوی سرکوب در حوزه اوست. وی مسئول حقوقی جراحات و تلفات انسانی است که در جریان درگیری‌های خیابانی این بازه زمانی در قروه رقم خورد. نام صادق جمالی در اسناد مستندسازی وقایع دی ۱۴۰۴ به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر عملیات‌های میدانی ثبت شده است. این گزارش بر لزوم پاسخگویی وی در قبال دستوراتی که منجر به آسیب به شهروندان شد تاکید دارد.
وضعیت حقوقی صادق جمالی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد.
صادق جمالی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند. صادق جمالی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که به دلیل نقض فاحش حقوق بشر مورد حسابرسی جهانی است. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند.
آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه صادق جمالی در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده وی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع ذی‌صلاح محفوظ است. مستندات جمع‌آوری شده علیه صادق جمالی می‌تواند در آینده به عنوان ادله مورد استفاده قرار گیرد.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- دادگستر بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران صادق جمالی
