فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ اراک
صابر حیدری در مقام فرمانده ارشد سپاه در اراک، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دست‌کم ۴۰ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت صابر حیدری در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان اراک در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای در قطب‌های صنعتی و دانشجویی بود. سرهنگ دوم پاسدار صابر حیدری به عنوان فرمانده سپاه ناحیه اراک، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند میدان شهدا و خیابان عباس‌آباد در آن زمان بر عهده صابر حیدری بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا صابر حیدری در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی صابر حیدری، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در مرکز استان مرکزی می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم صابر حیدری است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی صابر حیدری
فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج اراک در جریان وقایع دی ۱۴۰۴
فرمانده سپاه ناحیه شهرستان شازند و مسئول مهار اعتراضات و برخورد با فعالان مدنی در سال ۱۴۰۱
مدیر عملیاتی در بدنه ستادی سپاه روح‌الله استان مرکزی با اشراف بر کانون‌های ملتهب صنعتی و کارگری
مجری ارشد طرح‌های امنیت محله‌محور جهت گسترش شبکه اطلاعاتی بسیج و شناسایی منتقدان در محلات استان
عضو موثر شورای تأمین اراک و مسئول سازماندهی یگان‌های بیت‌المقدس برای انسداد فضاهای مدنی و دانشجویی شهر
مسئولیت صابر حیدری در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان اراک
تحت فرماندهی صابر حیدری، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در اراک بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. بر اساس مستندات موجود، اسامی شهروندانی که در حوزه استحفاظی تحت مدیریت وی جان باخته‌اند عبارتند از: بابک جمالی، اسماعیل گنجگلی، آرمان حاجی یوسفی، آرمیا فضلی ۲۰ ساله، احمد انجفی، فرزانه توکلی، میثم صابری کرهرودی ۴۱ ساله، مهرداد مشتاقی ۲۷ ساله، امیرحسین دولت‌آبادی ۱۹ ساله و احسان اکبری ۲۷ ساله.
همچنین گزارش شده است که در دوران تصدی صابر حیدری، افرادی نظیر احمد هاشمی ۲۲ ساله، سعید تقوایی، ابوالفضل بیک محمدی، جمیله شفیعی ۶۶ ساله، شکوفه عبدی، سالار بهداری، پرستو جراحیان ۲۳ ساله، یاسر مجیدی ۲۱ ساله، رضا شریفی ۴۴ ساله، علی نوری ۱۷ ساله و امیررضا نوروزی جان خود را از دست داده‌اند. صابر حیدری به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های مرگبار در معابر عمومی شهر شده است.
در ادامه این لیست، اسامی دیگری همچون ابوالفضل حوضچی ۲۳ ساله، امیرحسین گودرزی، امیرمهدی نعمتی‌نژاد ۱۷ ساله، ایرج یوسفی ۴۸ ساله، ایمان فرعی ۱۵ ساله، حسین وثوق ۲۱ ساله، علی حق‌شناس، کریم عاشوری، محمدحسین وثوقی ۲۲ ساله و مصطفی موحدی به چشم می‌خورد. از منظر حقوق بین‌الملل، صابر حیدری به دلیل فرماندهی عملیاتی که منجر به این حجم از خشونت شده، واجد شرایط پاسخگویی در پیشگاه عدالت است.
بخش دیگری از جان‌باختگان این حوزه شامل سعید رهبرنژاد، سعید آرین، سعید سلیمانی‌پور ۴۰ ساله، احسان شاه‌محمدی ۳۳ ساله، محمد موسوی‌زاده، محدثه کیایی، ابوذر شمس ۲۰ ساله، ایمان بهادری ۲۸ ساله و امید باقری ۳۴ ساله است. نام صابر حیدری به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروها در مراکز درمانی جهت بازداشت مجروحان نیز ثبت شده است. تمام پیامدهای ناشی از دستورات صادر شده، متوجه زنجیره فرماندهی تحت مدیریت وی است.
وضعیت حقوقی صابر حیدری و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که صابر حیدری عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. صابر حیدری به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و صابر حیدری در زنجیره فرماندهی سازمانی ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه صابر حیدری در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده صابر حیدری به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
