فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ شهر ری
روح‌الله قنبری در مقام فرمانده ارشد سپاه شهرری، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، لیست مستندی از شهروندان در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت روح‌الله قنبری در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان ری در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی در کانون‌های اصلی شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار روح‌الله قنبری به عنوان فرمانده سپاه ناحیه حضرت عبدالعظیم، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند میدان فرمانداری، بازار ری و جاده ورامین در آن زمان بر عهده روح‌الله قنبری بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا روح‌الله قنبری در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی روح‌الله قنبری، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی شهرری می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم روح‌الله قنبری است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی روح‌الله قنبری
فرمانده سپاه ناحیه حضرت عبدالعظیم شهرری و مسئول طراحی عملیاتی گردان‌های امنیتی
فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج حضرت سیدالشهدا اسلامشهر و مدیر سازماندهی نیروها
جانشین فرماندهی سپاه ناحیه ری و مسئول نظارت بر آمادگی رزمی گردان‌های امام علی
عضو موثر شورای تأمین شهرستان ری جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی و نظامی منطقه
مسئول ارشد اجرای رزمایش‌های دفاع از کوی و برزن جهت پایش اطلاعاتی محلات
مسئولیت روح‌الله قنبری در قبال جان‌باختگان وقایع دی ۱۴۰۴ شهرری
تحت فرماندهی روح‌الله قنبری، گزارش‌های مستندی از سلب حق حیات تعدادی از شهروندان بر اثر عملکرد نیروهای تحت امر ثبت شده است. لیست جان‌باختگان شامل نوجوانانی نظیر سینا لواسانی ۱۷ ساله، عرفان فرجی ۱۸ ساله و یاسین الهی ۱۸ ساله است که در این وقایع جان باختند. همچنین شهروندانی چون مهرداد ریحانی، سعید النجری ۳۰ ساله و مهدی جراحی در زمره جان‌باختگان تحت مدیریت عملیاتی روح‌الله قنبری قرار دارند.
روح‌الله قنبری به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن در معابر عمومی شد. این اقدامات تحت آمریت وی منجر به جان‌باختن و جراحت‌های شدید تعدادی از فرزندان شهرری در محلات پرجمعیت شده است. از منظر حقوق بین‌الملل، روح‌الله قنبری به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات خشن، واجد مسئولیت حقوقی محسوب می‌شود.
استراتژی شناسایی و بازداشت در محل نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان روح‌الله قنبری در روزهای ملتهب دی ۱۴۰۴ است. اسامی جاویدنامان ذکر شده در اسناد مربوط به این دوره به عنوان جان‌باختگان راه آزادی و مطالبه‌گری ثبت شده است. نام روح‌الله قنبری در تاریخ اعتراضات جنوب تهران به عنوان مسئول مستقیم نظارت بر فعالیت یگان‌های موتورسوار و گروه‌های ضربت باقی می‌ماند.
وضعیت حقوقی روح‌الله قنبری و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که روح‌الله قنبری عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. روح‌الله قنبری به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و روح‌الله قنبری در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه روح‌الله قنبری در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده روح‌الله قنبری به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع جهانی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
