فرماندهی عملیاتهای میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ بندرعباس
حمید کمالی در مقام فرمانده ارشد سپاه بندرعباس، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، لیست مستندی از شهروندان در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باختهاند.
آمریت حمید کمالی در هدایت نیروهای نظامی و شبهنظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان بندرعباس در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گستردهای بود که به تقابلهای امنیتی در نقاط راهبردی شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار حمید کمالی به عنوان فرمانده سپاه ناحیه بندرعباس، مسئولیت نهایی هماهنگی گردانهای امنیتی و مدیریت میدانی نیروهای بسیجی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جانباختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند فلکه برق، بلوار ساحلی و محلات پرجمعیت در آن زمان بر عهده حمید کمالی بوده است. طبق قانون، دستور بهکارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ میرسد که وی عضو کلیدی آن محسوب میشود. لذا حمید کمالی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب میشود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جانباختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی حمید کمالی، نشاندهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی بندرعباس میدانند. تمام ارقام ارائهشده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم حمید کمالی است که در مراجع بینالمللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی حمید کمالی
فرمانده سپاه ناحیه بندرعباس و مسئول طراحی عملیاتی گردانهای امنیتی از سال ۱۴۰۲
جانشین فرمانده سپاه ناحیه بندرعباس و هماهنگکننده گروههای ضربت بسیج
فرمانده سپاه ناحیه شهرستان خمیر و مسئول اجرای طرحهای کنترل امنیتی
عضو موثر شورای تأمین شهرستان بندرعباس جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی و نظامی
مسئول ارشد بازسازی ساختار حوزههای بسیج و تقویت یگانهای موتوری و دریایی
مسئولیت حمید کمالی در قبال جانباختگان وقایع دی ۱۴۰۴ بندرعباس
تحت فرماندهی حمید کمالی، گزارشهای مستندی از سلب حق حیات فرزندان هرمزگان بر اثر عملکرد نیروهای تحت امر ثبت شده است. لیست جانباختگان شامل نوجوانانی نظیر پریما احمدی ۱۶ ساله و مهدی ضیایی ۱۷ ساله است که در جریان این وقایع جان باختند. همچنین جوانانی چون محمدامین خاتم ۲۰ ساله و اسماعیل قلندرزهی ۲۱ ساله در زمره جانباختگان تحت مدیریت عملیاتی حمید کمالی قرار دارند.
حمید کمالی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاحهای ساچمهزن در معابر عمومی شد. این اقدامات منجر به جانباختن شهروندانی چون رضا محمدی ۲۵ ساله، مهرشاد رگبار ۲۶ ساله، محمد لری ۲۷ ساله و علیرضا فریدونی ۲۷ ساله شده است. از منظر حقوق بینالملل، حمید کمالی به دلیل قصور در کنترل نیروها یا صدور دستورات عملیاتی خشن، واجد مسئولیت قضایی است.
بازداشتهای گسترده و انتقال شهروندان به بازداشتگاههای امنیتی نشاندهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان حمید کمالی است. اسامی جاویدنامانی چون خالد مولایی ۳۰ ساله و احسان طوفان ۴۰ ساله در اسناد مربوط به این دوره به عنوان جانباختگان ثبت شده است. همچنین اسامی محمد محمدلو، سید احمد کاظمی، لیلا اشپسند، سجاد فانی و عیسی بلوچستانی به عنوان سند نقض حق حیات در دوران مسئولیت حمید کمالی محفوظ است.
وضعیت حقوقی حمید کمالی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمانهای تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانهداری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که حمید کمالی عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. حمید کمالی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب میشود که تحت محدودیتهای بینالمللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و حمید کمالی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت میکند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرستهای محدودکننده قرار دادهاند. جایگاه حمید کمالی در سلسلهمراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بینالمللی قرار میدهد. پرونده حمید کمالی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیقشده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران







