فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ رشت
حسن امینی در مقام فرمانده ارشد سپاه رشت، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر و حفظ امنیت منطقه را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، لیست بلندی از شهروندان در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت حسن امینی در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان رشت در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی در کانون‌های اصلی شهر منجر شد. سرهنگ پاسدار حسن امینی به عنوان فرمانده سپاه ناحیه مرکزی رشت، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروهای بسیجی را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند میدان شهرداری، خیابان مطهری و محله گلسار در آن زمان بر عهده حسن امینی بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا حسن امینی در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی حسن امینی، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در میادین اصلی رشت می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم حسن امینی است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی حسن امینی
فرمانده سپاه ناحیه مرکزی رشت و مسئول طراحی عملیاتی گردان‌های امنیتی
جانشین فرمانده سپاه رشت و مدیر سازماندهی گروه‌های ضربت شهری
معاونت عملیات سپاه ناحیه رشت و هماهنگ‌کننده گشت‌های محله‌محور
عضو موثر شورای تأمین شهرستان رشت جهت اتخاذ تصمیمات امنیتی
مسئول ارشد اجرای طرح‌های امنیت محله‌محور جهت پایش اطلاعاتی شهروندان
مسئولیت حسن امینی در قبال جان‌باختگان وقایع دی ۱۴۰۴ رشت
تحت فرماندهی حسن امینی، گزارش‌های مستندی از سلب حق حیات ده‌ها تن از فرزندان گیلان بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست جان‌باختگان شامل کودکان و نوجوانانی نظیر آرتین لواحی ۱۴ ساله، بنیامین علیزاده ۱۴ ساله، انوشا حمیدی ۱۵ ساله، آرین روایی ۱۹ ساله، امیر بشیری ۱۹ ساله و ماهان حقیقی ۲۰ ساله است. همچنین جوانانی چون یاسین جاویدان، آرین عشقی، عرفان تقی‌زاده، مهدی محمدی، محمد رضایی، میکائیل دادرس، پرنیا شاد بجارکناری، محمد علیزاده، امیر موحد، علی ربانی، مجتبی رضوانی، آدیا خوش‌فکر، علیرضا منجی‌آزاد، مهرشاد حسنی، مازیار صمیمی، مازیار سمیعی، محمد هنرخواه، علیرضا رمضانی، ستایش سوسن‌آبادی و سعید میرزایی در زمره جان‌باختگان تحت مدیریت وی قرار دارند.
حسن امینی به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن و جنگی در فواصل نزدیک شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن شهروندانی چون مجتبی قربانی، جواد یوسفی، عارف جعفرزاده، امین امانی‌نژاد، امیر محسنی‌پور، نازنین تقوا، میلاد افروخته، امید نوروزی، میلاد فلاحی، داوود خشطلب، افسانه مهدی‌نژاد، بهادر رسولی، علیرضا یاسین انصاری‌فر، مونا اسمی، سجاد حسین‌نیا، سید یوحنا میرپادیاب، مهدی ذات‌پرور، میثم زارعی بجکناری، الیاس خجسته پور، امین پیرو، پیمان درویشی، مجید رشیدی، بهرام زاهدی، سجاد پورحسنی، پریسا نقیبی، سارا بهبودی، زهرا شادمهر، محسن مقدم، قاسم ولدی نصیرمحله، اسماعیل شفیعی، فاطمه حاتم‌سنگری و شهریار زرآبادی شده است.
اسامی جاویدنامانی چون آیدین دولتخواه، مجید شوقی، محمد حاجی‌پور، عباس کشاورز، رضا سمیع‌پور، صمد احمدی، حامد بامدادی، شاهپور پروین‌مهر، بهنام ایمانی، حسین پویوسفی، مهرداد فلاح، حجت جوکار، امیر عباسی، درمزن، پیام بایر، صادق یوسفی، فرید نوروزپور، شاهین پورناصرانی، علیرضا خزادل، حمید سهرابیان، مهدی یوسف‌زاده، محمدجواد خوبی، پیمان دره‌شیر، علیرضا صاحبدل، پیمان پورعلیجانی، رضا آزاد، سمیرا پرورش‌خواه، سامان پورابراهیم، فرهان نیکخو، فردین پناهی، حامد دلدار و مرتضی حداد شالکوهی در اسناد این دوره به عنوان جان‌باختگان راه آزادی ثبت شده است.
وضعیت حقوقی حسن امینی و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و نمایندگان پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که حسن امینی عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. حسن امینی به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و حسن امینی در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز از جمله کشورهایی هستند که این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه حسن امینی در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده حسن امینی به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی: جدول اسامی تدقیق‌شده شهیدان قیام ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
