فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ رودبار و منجیل استان گیلان
حجت مومن‌زاده در مقام فرمانده ارشد سپاه در رودبار، مسئولیت مستقیم نظارت بر عملکرد نیروهای تحت امر را بر عهده داشته است. در دوران تصدی وی، دست‌کم ۶ نفر در این حوزه استحفاظی در جریان وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴ جان باخته‌اند.
آمریت حجت مومن‌زاده در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
شهرستان رودبار و شهر منجیل در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بود که به تقابل‌های امنیتی منجر شد. سرهنگ پاسدار حجت مومن‌زاده به عنوان فرمانده سپاه ناحیه رودبار، مسئولیت نهایی هماهنگی گردان‌های امنیتی و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، نیروهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی مانند منجیل و بلوار اصلی رودبار در آن زمان بر عهده حجت مومن‌زاده بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تأمین به ابلاغ می‌رسد که وی عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا حجت مومن‌زاده در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی حجت مومن‌زاده، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری وی را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در جنوب گیلان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم حجت مومن‌زاده است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی حجت مومن‌زاده
فرمانده سپاه ناحیه مقاومت بسیج رودبار و منجیل
جانشین فرماندهی سپاه ناحیه رودبار و مسئول هماهنگی حوزه‌های مقاومت بسیج در شهرهای منجیل و لوشان
چهره عملیاتی ارشد در جنوب گیلان و مسئول هدایت تیم‌های ضربت در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱
مجری اصلی طرح‌های امنیت محله‌محور جهت گسترش شبکه اطلاعاتی بسیج و شناسایی منتقدان در محلات
عضو موثر شورای تأمین رودبار و مسئول سازماندهی گشت‌های عملیاتی رضویون در جاده‌های ترانزیتی منطقه
مسئولیت حجت مومن‌زاده در قبال جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان رودبار و منجیل
تحت فرماندهی حجت مومن‌زاده، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در جنوب گیلان بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. لیست قربانیان شامل مصطفی خرسندیان، سهیل فتوحی و امیرحیدر دوست است که در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جان باختند. همچنین مهدی خاکپور در زمره وقایع تحت مدیریت عملیاتی وی قرار دارد که لکه ننگی بر کارنامه او محسوب می‌شود.
حجت مومن‌زاده به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن در معابر شد. این اقدامات منجر به جان‌باختن علیرضا باقری منجیلی ۲۴ ساله و جعفر شکوری ۳۸ ساله در دی ۱۴۰۴ شد. از منظر حقوق بین‌الملل، حجت مومن‌زاده به دلیل فرماندهی عملیات منجر به خشونت، واجد شرایط بررسی قضایی و پاسخگویی در پیشگاه عدالت است.
بازداشت‌های خشن و انتقال شهروندان به مراکز نامعلوم، نشان‌دهنده الگوی برخورد در حوزه تحت فرمان او در زمستان ۱۴۰۴ است. نام حجت مومن‌زاده به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی رودبار جهت بازداشت مجروحان در گزارش‌ها ثبت شده است. این اقدام مانع از ارائه خدمات پزشکی به آسیب‌دیدگان اعتراضات در مراکز درمانی منطقه شد که نقض فاحش حقوق بشر است.
آمریت وی در استفاده از قوه قهریه در مناطق پرتراکم، وی را در زمره مسئولان اصلی سرکوب در استان گیلان قرار می‌دهد. اسناد موجود گواهی بر عملکرد سرکوبگرانه این فرمانده نظامی در تاریخ معاصر شهرستان رودبار و شهر منجیل است. تمام پیامدهای مرگبار ناشی از دستورات صادر شده، متوجه زنجیره فرماندهی تحت مدیریت حجت مومن‌زاده است.
وضعیت حقوقی حجت مومن‌زاده و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط کشورهایی نظیر بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ و دولت این کشور در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسماً این نهاد را تروریستی اعلام کردند. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ و پارلمان اروپا در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ به تروریستی بودن این سازمان رأی مثبت دادند که حجت مومن‌زاده عضوی از آن است.
اتحادیه اروپا نیز در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، این نهاد را رسماً تروریستی اعلام کرد. حجت مومن‌زاده به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی از این ساختار محسوب می‌شود که تحت محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد. طبق قوانین جهانی، فرماندهان چنین نهادهایی در قبال اقدامات سرکوبگرانه مسئولیت فردی دارند و حجت مومن‌زاده در زنجیره فرماندهی سازمانی ناقض حقوق بشر است.
جایگاه عملیاتی وی در این بستر، پاسخگویی او را در قبال اقدامات نیروهای تحت امر تثبیت می‌کند. آرژانتین، سوئد، اوکراین و کوزوو نیز این ساختار را در فهرست‌های محدودکننده قرار داده‌اند. جایگاه حجت مومن‌زاده در سلسله‌مراتب این سازمان، وی را در معرض پیگردهای حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد. پرونده حجت مومن‌زاده به عنوان یک آمر عملیاتی در جریان وقایع دی ۱۴۰۴ جهت بررسی در مراجع محفوظ است.
منابع
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
