فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ شهرستان دزفول استان خوزستان
بهروز حکمت‌پور در منصب فرماندهی سپاه ناحیه دزفول، نقش محوری در هدایت نیروهای تحت امر و هماهنگی عملیات‌های مهار تجمعات در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ داشته است. بر اساس گزارش‌های موجود، در دوران تصدی حکمت‌پور اقدامات متعددی در حوزه پایش امنیتی، بازداشت فعالان مدنی و تصویب طرح‌های مهار فیزیکی صورت گرفته است.
آمریت بهروز حکمت‌پور در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
مناطق مختلف شهرستان دزفول در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بودند که به تقابل‌های امنیتی مکرر منجر شد. سرهنگ پاسدار بهروز حکمت‌پور به عنوان عالی‌ترین مقام نظارتی سپاه در این شهرستان، مسئولیت نهایی هماهنگی پایگاه‌های مقاومت و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، واحدهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
مدیریت عملیاتی مناطقی که کانون تجمعات شهری در آن زمان بودند بر عهده حکمت‌پور بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای شبه‌نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که حکمت‌پور عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا حکمت‌پور در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی بهروز حکمت‌پور، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری حکمت‌پور را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در استان خوزستان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم حکمت‌پور است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است. بر اساس گزارش‌های دریافتی، فرآیندهای ردیابی و شناسایی فعالان نیز تحت آمریت مستقیم وی در لایه‌های نظارتی سپاه ناحیه به اجرا درآمد.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی بهروز حکمت‌پور
فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان دزفول و مقام ارشد نظارتی و هماهنگ‌کننده نیروهای تابعه در وقایع دی ۱۴۰۴
جانشین سابق فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان دزفول از آذر ۱۳۹۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۱
عضو حقوقی و کلیدی شورای تامین شهرستان دزفول جهت تصویب طرح‌های پایش و مدیریت بحران‌های اجتماعی
مسئولیت بهروز حکمت‌پور در قبال جان‌باختگان دزفول
تحت فرماندهی بهروز حکمت‌پور، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در شهرستان دزفول بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. بر اساس مستندات موجود، اسامی برخی از شهروندانی که در حوزه تحت مدیریت حکمت‌پور جان باخته‌اند شامل محمد اسماعیلی ۲۸ ساله، مهرداد افزا ۳۲ ساله، اکبر بختیاری مهر ۴۳ ساله، احمد بنواری ۴۲ ساله، مهدی پورراستی ۲۶ ساله، علی حاجی‌وندرشیدی ۲۳ ساله، مهدی رحیمی حاجیوند ۳۲ ساله، مسعود ستوده مهر ۳۱ ساله، حمید شاکریان ۴۲ ساله، هادی شه ولی ۴۲ ساله، ایمان صادق منش ۴۰ ساله، علی عشیری لر ۲۲ ساله، مسعود عیسوند جهانبخشی ۲۶ ساله، مصطفی عیسوند رشیدی ۲۶ ساله، مصطفی عیسی وند شریفی ۲۳ ساله، قدرت الله کایدخورده ۴۸ ساله، حمید کوچک کوتیانی ۴۵ ساله و عبدالعظیم یوسفعلی زارعی ۳۷ ساله است. این حوادث عمدتا در ۱۸ و ۱۹ دی و سایر روزهای دی و بهمن ۱۴۰۴ رخ داد که مصادف با تقابل‌های خیابانی در این حوزه استحفاظی بوده است.
بهروز حکمت‌پور به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های مرگبار در معابر شد. این اقدامات همچنین منجر به جان‌باختن شهروندان دیگری از جمله مرتضی جهانگیری، مرتضی چگینی، ابراهیم حسینوند، عباس حسینوندپیشکول، رئوف درخشانی مهر، احسان دیان‌پور، مسلم عبداللهی استرکی و هادی کربلایی در دی ۱۴۰۴ در این جغرافیا شد که در گزارش‌های مدافعان حقوق بشر بازتاب یافته است. از منظر حقوق بین‌الملل، حکمت‌پور به دلیل فرماندهی عملیاتی که منجر به این حجم از خشونت شده، واجد شرایط پاسخگویی است.
شواهد و گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که هم‌زمان با این وقایع، برخوردهای خشن و بازداشت‌های خودسرانه احتمالی در سطح شهرستان دزفول به وقوع پیوسته است. نام بهروز حکمت‌پور به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی جهت نظارت بر مجروحان در گزارش‌ها ثبت شده است. این اقدام مانع از ارائه خدمات پزشکی به آسیب‌دیدگان اعتراضات شد که نقض حقوق بشر محسوب می‌شود. گزارش‌های مدافعان حقوق بشر حاکی از اعمال محدودیت‌های ثانویه و رویه‌هایی است که به عنوان نقض حقوق بشر و فشار احتمالی بر وابستگان قربانیان جهت محدود کردن اطلاع‌رسانی ارزیابی می‌شوند؛ اقداماتی که بر اساس اصل مسئولیت فرماندهی، پاسخگویی نهایی آن‌ها متوجه ساختار تحت امر وی است.
وضعیت حقوقی بهروز حکمت‌پور و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط استرالیا، بحرین، کانادا، اکوادور، پاراگوئه، عربستان سعودی و سوئد در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دارد. آرژانتین، کوزوو، جمهوری دومینیکن، هندوراس، ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز این نهاد را تروریستی اعلام کرده‌اند. اولین کشورها در این زمینه بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ بودند. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ سپاه را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داد. دولت آمریکا در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسما نام این نهاد را وارد لیست سازمان‌های تروریستی کرد. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ پس از رای پارلمان، سپاه را به فهرست گروه‌های تروریستی خود وارد نمود.
در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ نمایندگان پارلمان اروپا به تروریستی بودن این نهاد رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، سپاه را رسما تروریستی اعلام کرد. بهروز حکمت‌پور به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی جدایی‌ناپذیر از این ساختار تروریستی محسوب می‌شود. طبق قوانین بین‌المللی، فرماندهان چنین نهادهایی مشمول پیگردهای کیفری و حقوقی هستند. حکمت‌پور در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض فاحش حقوق بشر شناخته می‌شود. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، مسئولیت فردی او را در قبال اقدامات سرکوبگرانه تثبیت می‌کند.
هیچ مقام نظامی در این سازمان تروریستی از حسابرسی بین‌المللی مصون نخواهد بود. پرونده بهروز حکمت‌پور به عنوان یک آمر عملیاتی برای رسیدگی در مراجع جهانی محفوظ است. بر اساس اصول مسئولیت فرماندهی، قصور در جلوگیری از رفتار خشونت‌آمیز زیرمجموعه، مبنای حقوقی تعقیب قضایی حکمت‌پور است. شواهد جمع‌آوری‌شده توسط مدافعان حقوق بشر نشان می‌دهد که الگوهای برخورد در دزفول با رویه‌های کشوری هماهنگ بوده است. این امر نشان‌دهنده نقش بهروز حکمت‌پور در زنجیره کلان تصمیم‌گیری‌های امنیتی در سطح استان است.
منابع
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴
- دادگستر
