فرماندهی عملیاتهای میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ شهرستان شوشتر استان خوزستان
امین شریعتیپور در منصب فرماندهی سپاه ناحیه شوشتر، نقش محوری در هدایت نیروهای تحت امر و هماهنگی عملیاتهای مهار تجمعات در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ داشته است. بر اساس گزارشهای موجود، در دوران تصدی شریعتیپور اقدامات متعددی در حوزه پایش امنیتی، بازداشت فعالان مدنی و تصویب طرحهای مهار فیزیکی صورت گرفته است.
آمریت امین شریعتیپور در هدایت نیروهای نظامی و شبهنظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
مناطق مختلف شهرستان شوشتر در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گستردهای بودند که به تقابلهای امنیتی مکرر منجر شد. سرهنگ دوم پاسدار امین شریعتیپور به عنوان عالیترین مقام نظارتی سپاه در این شهرستان، مسئولیت نهایی هماهنگی پایگاههای مقاومت و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، واحدهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جانباختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
علی ذوالقدری؛ از ناقضان حقوق بشر مردم ایران در عرصه فضای مجازی
مدیریت عملیاتی مناطقی که کانون تجمعات شهری در آن زمان بودند بر عهده امین شریعتیپور بوده است. طبق قانون، دستور بهکارگیری نیروهای شبهنظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ میرسد که شریعتیپور عضو کلیدی آن محسوب میشود. لذا شریعتیپور در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب میشود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جانباختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی امین شریعتیپور، نشاندهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری شریعتیپور را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در استان خوزستان میدانند. تمام ارقام ارائهشده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم امین شریعتیپور است که در مراجع بینالمللی قابل استناد است. بر اساس گزارشهای دریافتی، فرآیندهای ردیابی و شناسایی فعالان نیز تحت آمریت مستقیم وی در لایههای نظارتی سپاه ناحیه به اجرا درآمد.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی امین شریعتیپور
فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان شوشتر و مقام ارشد نظارتی و هماهنگکننده نیروهای تابعه در وقایع دی ۱۴۰۴
جانشین سابق فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان باوی در استان خوزستان پیش از انتصاب در شوشتر
عضو حقوقی و کلیدی شورای تامین شهرستان شوشتر جهت تصویب طرحهای پایش و مدیریت بحرانهای اجتماعی
مسئولیت امین شریعتیپور در قبال جانباختگان شوشتر
تحت فرماندهی امین شریعتیپور، گزارشهای متعددی از سلب حق حیات شهروندان در شهرستان شوشتر بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. بر اساس مستندات موجود، اسامی برخی از شهروندانی که در حوزه تحت مدیریت شریعتیپور جان باختهاند شامل محمدعلی آراد، محمدعلی عرار ۳۵ ساله و اشکان محمدی منجری ۲۳ ساله است. این حوادث عمدتا در تاریخ ۱۹ دی رخ داد که مصادف با اوج تقابلهای خیابانی در این حوزه استحفاظی بوده است.
امین شریعتیپور به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاحهای مرگبار در معابر شد. این اقدامات همچنین منجر به جانباختن عبدالله فتحی مرد ۴۳ ساله در ۱۸ دی و مهدی مهمدی کرتلایی ۱۶ ساله در ۱۹ دی شد. رضا آشناور ۳۹ ساله، قاسم کتان ۳۸ ساله و مهرداد منجزی ۲۹ ساله نیز در دی ۱۴۰۴ در این جغرافیا جان باختند که در گزارشهای مدافعان حقوق بشر بازتاب یافته است. از منظر حقوق بینالملل، شریعتیپور به دلیل فرماندهی عملیاتی که منجر به این حجم از خشونت شده، واجد شرایط پاسخگویی است.
شواهد و گزارشهای میدانی حاکی از آن است که همزمان با این وقایع، برخوردهای خشن و بازداشتهای خودسرانه احتمالی در سطح شهرستان شوشتر به وقوع پیوسته است. نام امین شریعتیپور به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی جهت نظارت بر مجروحان در گزارشها ثبت شده است. این اقدام مانع از ارائه خدمات پزشکی به آسیبدیدگان اعتراضات شد که نقض حقوق بشر محسوب میشود. گزارشهای مدافعان حقوق بشر حاکی از اعمال محدودیتهای ثانویه و رویههایی است که به عنوان نقض حقوق بشر و فشار احتمالی بر وابستگان قربانیان جهت محدود کردن اطلاعرسانی ارزیابی میشوند؛ اقداماتی که بر اساس اصل مسئولیت فرماندهی، پاسخگویی نهایی آنها متوجه ساختار تحت امر وی است.
وضعیت حقوقی امین شریعتیپور و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط استرالیا، بحرین، کانادا، اکوادور، پاراگوئه، عربستان سعودی و سوئد در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دارد. آرژانتین، کوزوو، جمهوری دومینیکن، هندوراس، ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز این نهاد را تروریستی اعلام کردهاند. اولین کشورها در این زمینه بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ بودند. وزارت خزانهداری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ سپاه را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار داد. دولت آمریکا در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسما نام این نهاد را وارد لیست سازمانهای تروریستی کرد. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ پس از رای پارلمان، سپاه را به فهرست گروههای تروریستی خود وارد نمود.
در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ نمایندگان پارلمان اروپا به تروریستی بودن این نهاد رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، سپاه را رسما تروریستی اعلام کرد. امین شریعتیپور به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی جداییناپذیر از این ساختار تروریستی محسوب میشود. طبق قوانین بینالمللی، فرماندهان چنین نهادهایی مشمول پیگردهای کیفری و حقوقی هستند. شریعتیپور در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض فاحش حقوق بشر شناخته میشود. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، مسئولیت فردی او را در قبال اقدامات سرکوبگرانه تثبیت میکند.
هیچ مقام نظامی در این سازمان تروریستی از حسابرسی بینالمللی مصون نخواهد بود. پرونده امین شریعتیپور به عنوان یک آمر عملیاتی برای رسیدگی در مراجع جهانی محفوظ است. بر اساس اصول مسئولیت فرماندهی، قصور در جلوگیری از رفتار خشونتآمیز زیرمجموعه، مبنای حقوقی تعقیب قضایی شریعتیپور است. شواهد جمعآوریشده توسط مدافعان حقوق بشر نشان میدهد که الگوهای برخورد در شوشتر با رویههای کشوری هماهنگ بوده است. این امر نشاندهنده نقش شریعتیپور در زنجیره کلان تصمیمگیریهای امنیتی در سطح استان است.
منابع
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴







