فرماندهی عملیات‌های میدانی و مدیریت بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴ شهرستان ماهشهر استان خوزستان
امیر قمرزاده در منصب فرماندهی سپاه ناحیه ماهشهر، نقش محوری در هدایت نیروهای تحت امر و هماهنگی عملیات‌های مهار تجمعات در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ داشته است. بر اساس گزارش‌های موجود، در دوران تصدی وی اقدامات متعددی در حوزه پایش امنیتی، بازداشت فعالان مدنی و تصویب طرح‌های مهار فیزیکی صورت گرفته است.
آمریت امیر قمرزاده در هدایت نیروهای نظامی و شبه‌نظامی طی وقایع دی ۱۴۰۴
مناطق مختلف شهرستان ماهشهر در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ شاهد تجمعات گسترده‌ای بودند که به تقابل‌های امنیتی مکرر منجر شد. سرهنگ پاسدار امیر قمرزاده به عنوان عالی‌ترین مقام نظارتی سپاه در این شهرستان، مسئولیت نهایی هماهنگی پایگاه‌های مقاومت و مدیریت میدانی نیروها را بر عهده داشت. در تاریخ مذکور، واحدهای تحت مدیریت این نهاد اقدام به استفاده از تجهیزات سخت کردند که منجر به جان‌باختن شماری از شهروندان شد.
بیشتر بخوانید
اسماعیل قاآنی اکبرنژاد از ناقضان حقوق بشر مردم ایران و کشورهای منطقه
مدیریت عملیاتی مناطقی که کانون تجمعات شهری در آن زمان بودند بر عهده امیر قمرزاده بوده است. طبق قانون، دستور به‌کارگیری نیروهای شبه‌نظامی در سطح شهر با مصوبه شورای تامین به ابلاغ می‌رسد که قمرزاده عضو کلیدی آن محسوب می‌شود. لذا قمرزاده در قبال دستورات صادر شده و پیامدهای ناشی از عملکرد نیروهای زیرمجموعه خود، پاسخگوی نهایی محسوب می‌شود. وی بر تمامی مراحل استقرار نیروها در نقاط حساس نظارت مستقیم داشته است.
تعدد جان‌باختگان با الگوی مشابه در حوزه تحت فرماندهی امیر قمرزاده، نشان‌دهنده یک رویه سیستماتیک در مواجهه با تجمعات است. نهادهای حقوق بشری قمرزاده را یکی از عوامل اصلی در طراحی استراتژی مهار اعتراضات در جنوب استان خوزستان می‌دانند. تمام ارقام ارائه‌شده در این گزارش سندی بر وقایع رخ داده تحت مدیریت مستقیم امیر قمرزاده است که در مراجع بین‌المللی قابل استناد است. بر اساس گزارش‌های دریافتی، فرآیندهای ردیابی و شناسایی فعالان نیز تحت آمریت مستقیم وی در لایه‌های نظارتی سپاه ناحیه به اجرا درآمد.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی امیر قمرزاده
فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان ماهشهر و مقام ارشد نظارتی در وقایع دی ۱۴۰۴
رئیس سابق سازمان بسیج دانش‌آموزی استان خوزستان از اسفند ۱۳۹۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۲
معاون فرهنگی هنری پیشین ناحیه مقاومت بسیج دزفول در استان خوزستان
عضو حقوقی و کلیدی شورای تامین شهرستان ماهشهر جهت تصویب طرح‌های پایش و مدیریت بحران‌های اجتماعی
مسئولیت امیر قمرزاده در قبال جان‌باختگان ماهشهر
تحت فرماندهی امیر قمرزاده، گزارش‌های متعددی از سلب حق حیات شهروندان در شهرستان ماهشهر بر اثر عملکرد نیروها ثبت شده است. بر اساس مستندات موجود، اسامی برخی از شهروندانی که در حوزه تحت مدیریت وی جان باخته‌اند شامل محمدحسین امان معروف به آلبوعبیش ۲۴ ساله است. این حوادث در تاریخ ۱۸ دی رخ داد که مصادف با اوج تقابل‌های خیابانی در این حوزه استحفاظی بوده است. حسین صلیحاوی ۲۳ ساله نیز از دیگر شهروندانی است که در همین تاریخ هدف برخوردهای سخت قرار گرفت.
امیر قمرزاده به عنوان فرمانده ارشد، مسئول احتمالی اتخاذ تصمیماتی است که منجر به استفاده از سلاح‌های مرگبار در معابر شد. این اقدامات همچنین منجر به جان‌باختن آرمین جشنی نژاد ۲۳ ساله در تاریخ ۱۹ دی ۱۴۰۴ شد که در گزارش‌های مدافعان حقوق بشر بازتاب یافته است. از منظر حقوق بین‌الملل، قمرزاده به دلیل فرماندهی عملیاتی که منجر به این حجم از خشونت شده، واجد شرایط پاسخگویی در مراجع قانونی است.
شواهد و گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که هم‌زمان با این وقایع، برخوردهای خشن و بازداشت‌های خودسرانه احتمالی در سطح شهرستان ماهشهر به وقوع پیوسته است. نام امیر قمرزاده به عنوان مسئول هماهنگی برای استقرار نیروهای اطلاعاتی در مراکز درمانی جهت نظارت بر مجروحان در گزارش‌ها ثبت شده است. این اقدام مانع از ارائه خدمات پزشکی به آسیب‌دیدگان اعتراضات شد که نقض فاحش حقوق بشر محسوب می‌شود. آمریت قمرزاده در استفاده از قوه قهریه، وی را در زمره مسئولان اصلی سرکوب قرار می‌دهد. روند پنهان‌کاری جنایات خیابانی و فشار بر خانواده‌ها جهت عدم اطلاع‌رسانی از دیگر اتهاماتی است که متوجه ساختار تحت امر او است.
وضعیت حقوقی امیر قمرزاده و ساختار سپاه پاسداران
سپاه پاسداران توسط استرالیا، بحرین، کانادا، اکوادور, پاراگوئه، عربستان سعودی و سوئد در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دارد. آرژانتین، کوزوو، جمهوری دومینیکن، هندوراس، ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز این نهاد را تروریستی اعلام کرده‌اند. اولین کشورها در این زمینه بحرین و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۱۸ بودند. وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ سپاه را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داد. دولت آمریکا در ۱۵ آوریل ۲۰۱۹ رسما نام این نهاد را وارد لیست سازمان‌های تروریستی کرد. کانادا در اکتبر ۲۰۱۹ پس از رای پارلمان، سپاه را به فهرست گروه‌های تروریستی خود وارد نمود.
در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ نمایندگان پارلمان اروپا به تروریستی بودن این نهاد رای مثبت دادند. اتحادیه اروپا در ۹ بهمن ۱۴۰۴ به دنبال وقایع اعتراضات دی ۱۴۰۴، سپاه را رسما تروریستی اعلام کرد. امیر قمرزاده به عنوان فرمانده ارشد میدانی، بخشی جدایی‌ناپذیر از این ساختار تروریستی محسوب می‌شود. طبق قوانین بین‌المللی، فرماندهان چنین نهادهایی مشمول پیگردهای کیفری و حقوقی هستند. قمرزاده در زنجیره فرماندهی سازمانی قرار دارد که ناقض فاحش حقوق بشر شناخته می‌شود. جایگاه عملیاتی وی در این بستر، مسئولیت فردی او را در قبال اقدامات سرکوبگرانه تثبیت می‌کند.
هیچ مقام نظامی در این سازمان تروریستی از حسابرسی بین‌المللی مصون نخواهد بود. پرونده امیر قمرزاده به عنوان یک آمر عملیاتی برای رسیدگی در مراجع جهانی محفوظ است. بر اساس اصول مسئولیت فرماندهی، قصور در جلوگیری از رفتار خشونت‌آمیز زیرمجموعه، مبنای حقوقی تعقیب قضایی قمرزاده است. شواهد جمع‌آوری‌شده توسط مدافعان حقوق بشر نشان می‌دهد که الگوهای برخورد در ماهشهر با رویه‌های کشوری هماهنگ بوده است. این امر نشان‌دهنده نقش قمرزاده در زنجیره کلان تصمیم‌گیری‌های امنیتی در سطح استان است.
منابع
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- ایران آزادی اسامی شهیدان قیام دی ۱۴۰۴
- دادگستر
